Coronagolf woekert door, hoe krijgen we het gevoel van urgentie terug bij de mensen?

corona urgentie

We zitten nog steeds middenin de tweede golf. Na de intensivering van de gedeeltelijke lockdown leek de dalende lijn ingezet, maar inmiddels stabiliseert het aantal besmettingen op een hoog niveau. Vooralsnog lijkt het er niet op dat we snel uit de tweede golf zullen kruipen. Dat komt grotendeels door ons eigen gedrag. We gaan er massaal op uit, mensen houden zich steeds minder aan de coronamaatregelen en het gevoel van urgentie lijkt verdwenen te zijn. Terwijl juist dat gevoel ervoor kan zorgen dat we ons weer beter gaan gedragen. Hoe krijgen we het urgentiegevoel voor corona weer terug?

Verschil maart en nu qua urgentie

Toen we in maart van dit jaar de eerste golf voor onze kiezen kregen, was het direct duidelijk dat er nood aan de man was. De ziekenhuizen liepen vol, de intensive care raakte bijna overbelast en er overleden veel mensen in korte termijn aan corona. We gingen massaal thuiswerken, het aantal verkeersbewegingen was minimaal en de winkelstraten waren uitgestorven. Hoe anders is het nu? Het aantal verkeersbewegingen is bijna terug op het niveau van 2019, een jaar zonder corona. Winkelstraten moeten worden gesloten omdat het te druk is en overal en nergens worden kleine feestjes georganiseerd. En dat terwijl het aantal besmettingen nog steeds flink hoog ligt, hoger dan de gemeten cijfers in het voorjaar.

Hoe kan ons gedrag zo anders zijn?

Er zijn meerdere redenen te bedenken waarom ons gedrag nu anders is dan in het voorjaar. Eén daarvan is onmiskenbaar de lange periode van corona waarin we zitten. De maatregelen waren natuurlijk prima vol te houden als het gaat om een paar weken. Maar inmiddels zijn we zes maanden verder en is er nog weinig perspectief op beter. Met als gevolg dat we wat losser worden in wat we wel en niet doen. Ook de moeizame communicatie vanuit experts en de regering heeft niet bijgedragen. Wel of geen app, wel of geen mondkapjes, een routekaart waar zomaar van afgeweken wordt. Die onduidelijkheid en twijfel geven geen helder beeld over de corona-aanpak naar de mensen toe. En dan nog het gevoel van urgentie, dat is een stuk lager.

Minder aandacht voor de harde cijfers

Sloeg je zes maanden geleden de krant open of keek je het journaal, dan kreeg je eerst de coronacijfers en daarna gelijk de beelden van overvolle ziekenhuizen, intensive cares en verzorgingstehuizen waar corona rondwaarde. Hoe anders is dat nu? Kijk je naar de voorpagina van de krant, dan gaat het over heel wat zaken, maar niet over de ernst van corona. Wel over het vuurwerkverbod, Black Friday of coronarandzaken. Bijvoorbeeld wat er allemaal niet goed gaat: illegale feestjes, klachten van winkelpersoneel of arrestaties. Maar dat nieuws maakt niet dat we de urgentie voor het virus terugkrijgen.

Wat is er nodig om het urgentiegevoel terug te krijgen?

Juist als we te zien krijgen dat corona nog in alle hevigheid onder ons is, gaan we beseffen dat we zelf ook een stapje extra moeten zetten. Te beginnen met de beelden. Laat niet alleen de ziekenhuiscijfers horen, maar laat ze ook zien. Maak duidelijk dat er nog steeds heel veel coronapatiënten in het ziekenhuis liggen of belanden en laat daarbij zorgmedewerkers aan het woord. Laat ze vertellen dat de situatie nog steeds heftig en stressvol is.

Zet narratieve overtuiging in

Daarnaast biedt narratieve overtuiging handvatten om het urgentiegevoel terug te krijgen. Beeldende verhalen van zorgmedewerkers, mensen die corona hebben of gehad hebben en familieleden die vertellen over een naaste die corona heeft of gehad heeft. Verhalen roepen emotie op, bieden de mogelijkheid om je met de verteller of hoofdpersoon te identificeren en dragen daarmee bij aan gedragsverandering. Hiermee wordt corona ook een minder ver-van-je-bed-show en krijg je direct het gevoel dat het iedereen kan overkomen.

Ga voor tailor-made communicatie

Verder kan het coronadashboard uitkomst bieden, mits het nog specifieker gemaakt wordt. Nu kun je al per veiligheidsregio of gemeente zien hoe de coronacijfers zich ontwikkelen, maar als je een stapje verder gaat, komt het nog dichter bij de mensen. Bijvoorbeeld op wijk- of postcodeniveau, zodat je je nog meer bewust bent van corona in jouw buurt. Een gemeente kan namelijk nog steeds heel groot zijn, waarbij je de meeste mensen niet kent. Maar als je ziet dat in jouw directe buurt corona rondwaart, doe je nog een keer extra voorzichtig om jouw buren of mensen die je goed kent niet te besmetten. Hoe meer tailor-made, hoe beter.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.