Prinsjesdag 2026 staat voor de deur. De dag waarop de koning de Troonrede met de belangrijkste plannen van het kabinet voorleest. En ook de dag waarop de minister van Financiën de begroting aanbiedt aan de tweede kamer. Kortom, een belangrijk moment voor de regering. In de aanloop naar Prinsjesdag is het veel gegaan over de begroting en hoe de coalitie en de oppositie het behoorlijk oneens leek te zijn. En daar kwamen afgelopen weken nog wat nieuwe prikkels bij. Heeft deze manier van communiceren effect op het vertrouwen in de politiek en wat draagt het bij aan ‘samenwerken’ wat ze ogenschijnlijk graag willen?
Begroting: hoe krijgen we het sluitend?
De afgelopen maanden was voor de coalitie vooral de vraag: ‘hoe krijgen we de begroting rond?’ Het minderheidskabinet heeft belangrijke hervormingen opgenomen in het regeringsakkoord, maar die moeten ergens van gefinancierd worden. En daarvoor moet er onderhandeld worden met de oppositie. Maar dat blijkt bijzonder ingewikkeld. Vanuit links is er weinig tot geen draagvlak voor hervormingen op sociale voorzieningen, vanuit rechts is er weinig begrip voor het cherry picking door het kabinet, dan wel op links, dan wel op rechts. Met als gevolg dat het schipperen is voor de regering. Wat komt er dan nog terecht van de plannen?
Samenwerken is het devies
Je hoort minister-president Jetten meer dan eens in de media roepen dat het belangrijk is om samen te werken. Uiteindelijk, of je nu oppositie of coalitie bent, je zou toch het beste voor Nederland moeten willen. En juist daarom is samenwerken zo belangrijk. Des te interessanter is het dat de partijen eigenlijk nauwelijks nader tot elkaar komen. Waar het kabinet probeert om nu de nek uit te steken en stevige hervormingen door te voeren, blijft het moeilijk om oppositiepartijen aan boord te krijgen. Zij eisen steevast dat belangrijke hervormingen van tafel gaan of in ieder geval op een andere manier gefinancierd worden. Je kunt je afvragen of dat dan samenwerken of onderhandelen is.
FNV en OV-staking
Het is logisch dat de oppositie er fel in gaat richting Prinsjesdag, zeker omdat zij heel goed snappen dat een minderheidskabinet altijd steun nodig heeft. En dus stelde links dat alle hervormingen op sociale voorzieningen van tafel moesten. Daartoe deed het kabinet een stevige handreiking, maar het was niet voldoende voor Pro en de FNV. Niet alles ging van tafel. En dus werd er op 9 september gestaakt in het OV. Dat roept nogmaals de vraag op, zijn we nu aan het samenwerken of houden we elkaar in een houdgreep?
VVD: we moeten meer werken
En terwijl links zich dus weinig inzet voor samenwerking, kwam rechts met een extra verwijt in persoon van de de fractievoorzitter van de VVD: Ruben Brekelmans. Tijdens de Binnenhoflezing uitte hij kritiek op de jonge generatie die volgens hem niet langer een 5-daagse werkweek wenste. En gaf hij een sneer aan iedereen die de afgelopen week heeft gestaakt met de uitspraak ‘Kijk wat verder dan je protestbord lang is’. Oftewel, op de lange termijn is de huidige verzorgingsstaat niet houdbaar en daar moeten we nu ingrijpende keuzes voor maken. Maar of dit nu constructief samenwerken richting de andere partijen en vertrouwen schept naar burgers?
Vertrouwen en communicatie
Een groot probleem de afgelopen jaren was het vertrouwen in de politiek. Veel mensen haken af door het voortdurende getouwtrek in Den Haag. Rob Jetten heeft in het begin van het minderheidskabinet nadrukkelijk gezocht naar samenwerking, zowel op links als op rechts. Om toch vooral te benadrukken dat we samen aan Nederland werken. Maar we zien nu dat als het echt spannend wordt, de partijen vooral met modder naar elkaar gooien. Het lijkt er niet op dat dit bijdraagt aan meer vertrouwen in de politiek. En ook gevaarlijk: als de mensen met een voorbeeldfunctie al niet nader tot elkaar kunnen komen en dat ook openlijk uitdragen, wat verwacht je dan als politiek van de Nederlander?
Achter de schermen: werk met ons samen
En toch gaat het charmeoffensief achter de schermen onverminderd door. Over en weer worden er brieven gestuurd om juist wel met elkaar aan tafel te gaan. Zou het niet een idee zijn om de toon en inhoud van die brieven meer naar buiten te brengen? Zodat de mensen in het land ook zien dat er weer echt gewerkt wordt aan Nederland? En dat het niet zozeer gaat om partijpolitiek, maar om wat het beste voor Nederland is? Waarschijnlijk helpt dat veel meer mee aan het vertrouwen in de politiek dan wat er nu gebeurt.
Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.