Waarom willen anti-vaxers nu wel een vaccinatie tegen corona?

vaccinatie corona

Steeds meer mensen zijn gevaccineerd in Nederland tegen corona. Afgelopen week werden er bijvoorbeeld 1 miljoen prikken gezet. Daarmee zijn we aardig op stoom. En dat terwijl zeker niet iedereen zich direct laat prikken als ze een oproep krijgen. Desondanks lijken meer en meer mensen overtuigd om toch een vaccinatie te nemen. Goed nieuws natuurlijk, maar hoe komt dat eigenlijk? Zeker omdat er geen massale vaccinatiecampagne is geweest door de rijksoverheid.

Vaccinatiebereidheid

Begin januari was de vaccinatiebereidheid hoog, maar de afgelopen weken leek die wat af te nemen. Zeker toen een grote groep 60-minners met medische indicatie zich mochten laten vaccineren. Van de 1,5 miljoen mensen die werden uitgenodigd, ging maar ruim een derde in op de mogelijkheid voor een vaccinatie. Nu, een paar weken verder lijkt de vaccinatiebereidheid opeens weer te stijgen. Goed nieuws!

We willen een vaccinatie

Uit onderzoek van het Algemeen Dagblad en het EenVandaag Opiniepanel blijkt dat op dit moment slechts 13% van de bevolking pertinent tegen coronavaccinaties is. De overgrote meerderheid wil maar wat graag een prik. En daar zijn vijf hoofdredenen voor gegeven. Vijf redenen die communicatief goed uit te leggen zijn.

Reden 1: de werking van vaccinaties

Mensen zijn gevoelig voor cijfers, voor statistieken, voor beelden. Nu het aantal vaccinaties stijgt en het aantal ziekenhuisopnamen daalt, zijn meer mensen overtuigd van de werking van vaccins. Hoe vaak je van tevoren ook zou roepen dat vaccineren verstandig is, pas als mensen zien wat het effect is, gaan ze er ook naar handelen.

Reden 2: fear of missing out

We willen graag overal bijzijn, overal aan meedoen. Eén van de hoofdredenen uit het onderzoek van het AD en EenVandaag was de angst om juist naast leuke dingen te grijpen. Bijvoorbeeld geen festivals of niet op vakantie. Mensen laten zich overhalen doordat ze vrezen niet ergens naar toe te kunnen als ze niet gevaccineerd zijn. Natuurlijk zou dit niet de belangrijkste reden moeten zijn om je te laten vaccineren, maar het helpt wel mee.

Reden 3: beter geïnformeerd

Zeker in het begin van het vaccineren gingen de wildste verhalen de ronde op social media. Je zou er doodziek van worden of je zou een chip van Bill Gates geïnjecteerd krijgen. Nu geven mensen aan zich minder te baseren op de informatie op social media, maar meer te luisteren naar vrienden (social proof) of artsen (autoriteit). We zijn van oudsher gevoelig voor de meningen van vrienden en familie en geven ook status aan autoriteiten, dus als die zeggen dat je beter kunt vaccineren, ga je vanzelf je prik halen.

Reden 4: sociale druk

Mensen zijn groepsdieren die zich maar wat graag conformeren aan het gedrag van een groep. Zodra je dat gedrag niet vertoont, voel je de sociale druk om wel in de pas te gaan lopen. Het onderzoek van AD en EenVandaag liet dit ook mooi zien. Een deelnemer aan het panel gaf aan ‘Ik dreigde me een paria te voelen als ik niet mee zou doen (…) De sociale druk in mijn omgeving was te groot’.

Reden 5: duidelijkheid

Veel mensen hechten veel belang aan het verkrijgen van duidelijkheid. Je wilt weten waarmee je gevaccineerd wordt om op basis daarvan een goede keuze te kunnen maken. In de praktijk blijkt dat mensen minder goed reageren op het nieuws dat ze met AstraZeneca gevaccineerd kunnen worden. Maar als ze vervolgens te horen krijgen dat er een alternatief is in de vorm van Pfizer of Moderna, willen ze opeens wel. Dat heeft vooral met berichtgeving in de media te maken. Waarschijnlijk als jij zou mogen kiezen, kom je ook niet op AstraZeneca als je eerste keus. Simpelweg omdat dit vaccin verschillende keren negatief in het nieuws is geweest.

Is een overheidscampagne nog wel nodig?

Als je deze vijf redenen voor vaccineren goed beschouwt, kun je je afvragen of een vaccinatiecampagne vanuit de rijksoverheid nog wel nodig is. Social proof, de sociale norm en sociale druk zullen waarschijnlijk vanzelf hun werk doen. Uiteindelijk kan geen enkele campagne op tegen het simpelweg zien en horen van goede bekenden dat iets wel of niet werkt. En nu er steeds weer meer mogelijk lijkt, geloven we vanzelf in het effect van het vaccin. Op naar meer vaccinaties en meer versoepelingen!

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.