Wel of niet versoepelen, snap jij het nog?

versoepelen of niet

Het coronavirus is inmiddels meer dan een jaar onder ons. Waren we in het begin nog optimistisch dat het virus binnen een maand of 3 wel zou zijn overgewaaid, nu weten we wel beter. We lopen allemaal op ons tandvlees en hebben behoefte aan leuke dingen doen. Even naar het terras, gewoon weer een concert bezoeken, vrienden en familie uitnodigen zonder beperkingen. Hoop doet leven en daarom was het bericht van vorige week over mogelijke versoepelingen op 21 april direct groot nieuws. Slimme zet of toch wat voorbarig? En wat doet dat met het draagvlak voor de coronamaatregelen?

Wat zei het kabinet over versoepelen op 21 april?

Afgelopen woensdag kwam het bericht naar buiten dat het kabinet werkt aan versoepelingen die per 21 april zouden kunnen ingaan. De terrassen en winkels kunnen dan open en de avondklok wordt geschrapt. Daarbij werd wel aangegeven dat de ontwikkelingen van de besmettingscijfers gunstig moeten zijn om te kunnen versoepelen. Direct ging er een zucht van verlichting door het land. Maar even zo snel trokken de ziekenhuizen aan de bel. Zij reageerden verbijsterd op de plannen van het kabinet. En ook de Zorgautoriteit was niet blij.

Berichtgeving naar buiten toe

Coronanieuws dat in de inleiding praktische informatie biedt, waarin controverse voorkomt en waarin emotie wordt opgeroepen, wordt het meest gelezen. Berichtgeving over mogelijke versoepelingen en wat die concreet inhouden, valt daar perfect onder. Binnen de kortste keren heeft dus een groot publiek deze boodschap gelezen en pint zich daarop vast. Als vervolgens ook nog het nieuws daar overheen komt van het Testen voor Toegang, is het natuurlijk moeilijk uit te leggen als op de persconferentie de versoepelingen toch niet doorgaan.

Hugo de Jonge: versoepelen nog niet zeker

Afgelopen vrijdag zat minister Hugo de Jonge bij BEAU. Daar reageerde hij aan het eind van zijn onderdeel nog even op de reuring in het land over de mogelijke versoepelingen. De Jonge gaf aan dat het allemaal nog niet zo zeker is en dat het kabinet ‘geen gekke dingen’ gaat doen. Een volkomen begrijpelijke opmerking, maar de geest was natuurlijk al uit de fles. Voor de tweede keer is het perspectief op verruiming van het sociale leven geboden, in het hele land kun je allerlei attracties bezoeken, dan raak je alle credits kwijt als versoepelingen nu toch niet zouden doorgaan. En toen kwam afgelopen weekend toch de boodschap: het is te vroeg voor versoepelen. Dat wat iedereen wel zag aankomen, maar niemand meer wil begrijpen.

Lekken van informatie bewust?

In een eerder stadium van de coronacrisis is wel eens gesuggereerd dat het lekken van informatie in aanloop naar een persconferentie bewust gebeurd. Om te peilen hoe nieuws wordt opgevat en hoe mensen erop reageren. Als dat ook in dit geval is gebeurd, kan het kabinet in ieder geval concluderen dat het nieuws een hoop reuring heeft veroorzaakt. Ziekenhuizen slaan alarm, de maatschappij omarmt de versoepelingen. Testen voor Toegang viel goed bij het publiek, maar de 700 miljoen Euro die daaraan werd uitgegeven viel weer minder bij het OMT. Maar dit keer gebeurde er nog iets. Doordat er voor de tweede keer openlijk over versoepelingen werd gesproken, ging iedereen er echt vanuit dat het zou gaan gebeuren. En niet dus. Dat is een extra bittere pil.

Consequenties van communicatieboodschappen

In een crisissituatie is het waanzinnig ingewikkeld om zorgvuldig te communiceren. De situatie kan iedere week veranderen, waardoor het lastig is om voor de lange termijn iets te schetsen. Des te belangrijker is het dat je zorgvuldig te werk gaat en de consequenties van een boodschap zo goed mogelijk probeert te overzien. Rep je over versoepelingen als kabinet, dan weet je dat dit groot uitgemeten wordt in de media. En dat mensen zich daaraan vast gaan houden. Voer je de versoepelingen niet door, dan verkleint het draagvlak verder voor je aanpak. Zeker gezien de tijd waarin iedereen het coronavirus behoorlijk zat begint te worden.

Draagvlak afgenomen

Wel versoepelen, niet versoepelen: feit is dat de warrige communicatie hierover flinke impact heeft op het draagvlak. Onderstaande graphic komt uit het laatste draagvlakonderzoek van I&O Research. 64% van de deelnemers aan de steekproef wil versoepelen. Eind januari was dat slechts 21%. Burgemeesters openden ondertussen de aanval op het kabinet en zijn voor versoepelen. De Nederlandse Zorgautoriteit en OMT-lid Koopmans zijn tegen. Kun jij het nog volgen? En nu Hugo de Jonge noemt dat er vanaf 28 april mogelijkerwijs versoepelingen komen, geloof jij het nog? En als Grapperhaus aangeeft dat het binnen een maand wel zal kunnen, heb jij daar dan vertrouwen in? Of je nu verantwoord kunt versoepelen of niet kan ik niet beantwoorden. Maar zolang er geen ruimte is, zorg er dan in ieder geval voor dat er geen misleidende informatie naar buiten komt. Dat is funest voor het vertrouwen en draagvlak.

Draagvlak afgenomen
Bron: I&O Research

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.