Wie is de schuldige van de mislukte formatie? Het is maar wat je leest!

framing den haag

Vraag ik aan jou wie de schuldige is aan het mislukken van de formatie, dan kies je waarschijnlijk voor de partij die het verst van jou af staat. Stem je VVD, dan zul je waarschijnlijk PVDA of GroenLinks zeggen en vice versa. Natuurlijk speelt jouw partijvoorkeur hierbij een rol, maar er is nog iets dat een rol speelt: framing. En dan vooral via de media. Het ligt er namelijk maar sterk aan welk medium je consumeert, om te lezen aan wie de formatiebreuk eigenlijk lag. In dit artikel laat ik zien hoe dit werkt.

Wat is framing?

Framing is het gebruik van woord en perspectief om een bepaalde boodschap te sturen. Door framing goed in te zetten, kun je de ontvanger van jouw boodschap sturen in wat hij of zij denkt en vindt. Een beproefde tactiek hierbij is dat je quotes van bepaalde personen wel laat zien en anderen weglaat. Daarmee doe je in principe niets verkeerds, maar lees je natuurlijk niet alles wat er over een onderwerp gezegd is. Of je shopt selectief in een quote, zodat er alleen in een artikel terechtkomt wat aansluit bij jouw eigen standpunten.

De schuldige volgens de PVDA

Lilianne Ploumen reageerde als volgt op het klappen van de formatiegesprekken: ‘Ze (VVD en CDA, red.) willen niet praten met ons over de inhoud van een regeerakkoord. Dat is jammer, want we weten nu niet hoe ze in de discussie gaan. Dat is spijtig.’ Kortom, PVDA treft geen blaam volgens haar. Terwijl je natuurlijk ook zonder GroenLinks zou kunnen onderhandelen, iets waar VVD voor is.

De schuldige volgens GroenLinks

Jesse Klaver gebruikte woorden van gelijke strekking. En daar voegde hij aan toe dat ‘de democratie de verliezer is’ en ‘we moeten Nederland verder helpen, dat gaat nu niet’. Kortom, GroenLinks is niet de schuldige, heeft zich constructief opgesteld om Nederland beter te maken en wil graag blijven praten. Dat kan ook, alleen willen CDA en VVD dat niet doen met beide linkse partijen.

De schuldige volgens D66

Sigrid Kaag heeft vanaf het begin ingezet op een regering met VVD, CDA, GroenLinks en PVDA. Nu dat niet mogelijk lijkt, ligt het klappen van de formatie ook zeker niet aan D66: ‘Voor ons is het teleurstellend dat de historische stap van PvdA en GroenLinks de andere partijen niet heeft kunnen meekrijgen’. En dat terwijl er een meerderheidskabinet voor het oprapen ligt: VVD, CDA, D66 en CU. Maar dat wil D66 expliciet niet, vanwege medisch-ethische vraagstukken.

De schuldige volgens VVD

Vrijwel alle partijen leggen de schuld bij VVD en CDA omdat zij niet in zee willen met zowel PvdA als GroenLinks. Het simpele argument van de VVD is dat ‘je met vijf partijen in een kabinet moet en dat is niet nodig’. En daaraan toevoegend: ‘Je hebt ze niet allebei nodig voor een meerderheid. Het brengt het risico mee dat de een anders gaat stemmen dan de ander.’ Waarmee Rutte de schuld legt bij de twee linkse partijen, want één van de twee is genoeg voor een meerderheid.

Iedereen heeft het gedaan en niemand heeft het gedaan

Hierboven staat eigenlijk dat iedereen schuldig is en tegelijkertijd niemand vindt dat het aan henzelf ligt. Voor alle partijen geldt dat er best een uitweg te vinden is, maar dat ze simpelweg niets willen toegeven. Prima natuurlijk, dat is hun goed recht, maar het maakt ook dat de formatie extreem ingewikkeld is. Wat doet de media daar vervolgens mee?

Wat jij leest, bepaalt wie jij als schuldige aanwijst

Als je rond zoekt op internet, vind je alle reacties van de verschillende partijen over het mislukken van de formatie. Maar lees je deze column in de Volkskrant, drie keer raden wie je dan aanwijst als schuldige. Lees je dit stuk in opinieblad EW, dan zet je waarschijnlijk in op Sigrid Kaag als schuldige. En lees je de Telegraaf, dan zou iedereen schuldig kunnen zijn, maar wordt er verderop in het artikel toch vooral naar Sigrid Kaag gewezen.

Framing bepaalt deels jouw opvattingen

Het ligt er dus maar net aan wat je leest en welke quote wel en niet wordt aangehaald, wie jij verantwoordelijk houdt voor het klappen van de formatie. Natuurlijk speelt hier jouw partijvoorkeur een rol bij, maar de media heeft eveneens grote invloed op jouw opvatting hierover. Lees je altijd een krant of website waar vooral linkse partijen aan het woord komen, dan zal de houding van PvdA en GroenLinks voor jou vast niet de oorzaak zijn van het mislukken. Lees je meer (centrum)rechts nieuws, dan zal de minimale speelruimte die CDA en VVD bieden niet in jou opkomen als reden voor het mislukken. Wil je kortom een neutraal beeld over een gebeurtenis, baseer je dan altijd op meerdere media, zodat je alle meningen en opvattingen bij elkaar hebt!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.