Hoe de coronavaccinatie toch ‘verplicht’ werd en jij het daar mee eens bent

vaccinplicht of niet

Het is een heikel thema in het land: de vaccinatieplicht. Kortgezegd: moet het verplicht worden om je te laten vaccineren tegen het coronavirus of moet dat vrijblijvend zijn? Waar voor andere vaccinaties geen enkel bezwaar is, bijvoorbeeld op jonge leeftijd inenten tegen ziektes of het halen van reisvaccinaties, is de discussie bij het coronavaccin een stuk heftiger. Inmiddels is circa 80% van de Nederlanders gevaccineerd en snakt iedereen naar het opheffen van de maatregelen. Is een vaccinplicht de oplossing?

Kabinet: coronavaccin niet verplichten

Terwijl in landen om ons heen het coronavaccin steeds vaker verplicht wordt, is daar in Nederland nog geen sprake van. En ook op de persconferentie van 13 augustus herhaalde het kabinet: Nederland is geen voorstander van een vaccinplicht. Toch gaf Rutte eerder ook al aan dat een vaccinplicht op termijn niet is uit te sluiten. En dan kun je bijvoorbeeld denken aan verplichte vaccinaties voor bepaalde beroepsgroepen.

Bevolking: wisselend beeld

Kijk je naar de samenleving, dan is er een wisselend beeld als het gaat om verplicht vaccineren. De helft van de mensen in Limburg is voorstander van verplichte vaccinaties. En uit een opiniepeiling van EénVandaag kwam naar voren dat 54% van de werknemers tegen een vaccinplicht is, maar ook 42% wel voor verplicht vaccineren pleit. En dat zijn eigenlijk al best veel mensen.

Niet verplichten, wel beperkingen

Uit hetzelfde onderzoek van EénVandaag kwam ook een opvallend resultaat. Ondanks dat de meerderheid van de bevolking tegen een vaccinplicht blijkt, zouden er wel maatregelen voor ongevaccineerden moeten blijven gelden. Bijvoorbeeld de 1,5m afstand, een mondkapje of een test voordat je ergens naar binnen gaat. En ook als je mensen in het panel vraagt naar toegang van een restaurant of theater, zegt 55% dat ze voorstander zijn van het weigeren van niet-gevaccineerden. Dat is opeens een meerderheid die het vaccin dus eigenlijk wel wil ‘verplichten’.

En het kabinet dan?

Op de laatste persconferentie zei het kabinet dat het vanaf 20 september tot 1 november verplicht is om een geldig coronatoegangsbewijs te vragen bij bijeenkomsten vanaf 75 personen. Of het nu gaat om een feestje in een bar, een festival of een sportwedstrijd. Met als toevoeging dat op termijn de coronatest niet meer gratis is om een dergelijk evenement te bezoeken. Kortom, ben je niet gevaccineerd, dan moet je je laten testen en dat kost geld. Hoeveel en per wanneer is nog niet bekend.

De argumentatie

Vanuit het ministerie klinkt dat het kiezen voor het vaccin een vrije keuze is. Maar ook dat een vrije keuze niet gelijk is aan een vrijblijvende keuze. ‘Vrijheid komt nooit zonder verantwoordelijkheid voor jezelf en voor de mensen om je heen’. Hugo de Jonge vulde daarop aan: ‘Je kunt niet de mensen die de kans pakten toen ze hem kregen, laten wachten op de mensen die de kans niet pakten toen ze hem kregen. Er zit een grens aan in hoeverre de vrijheid van de één, de vrijheid van de ander kan beperken’.

Daar ben je het mee eens als gevaccineerde

Ben je gevaccineerd, dan wil je zo snel mogelijk weer lekker kunnen leven als vroeger. Zonder afstand, zonder toegangsbewijzen, zonder maatregelen. En dan kan het bijna niet anders dan dat je het prima vindt dat er voor ongevaccineerden toegangstesten blijven bestaan voor feestjes en festivals. Of dat nu betaald is of niet, als jij maar gewoon kunt genieten. Immers, jij hebt gedaan wat je moest doen om uit deze coronacrisis te komen.

Ingespeeld op de sociale norm

Tussen de discussie over vaccinplicht en coronatesten voor ongevaccineerden door, werd er door het kabinet handig ingespeeld op de sociale norm. Uit alles kwam naar voren dat het ‘gewenste gedrag’ vaccineren is. ‘Hoe om te gaan met vrijheden in een samenleving waarin een groot deel is gevaccineerd, en een klein deel nog niet,’ zei De Jonge bijvoorbeeld. En daar werd ook nog bijgezegd dat het logisch is dat de coronatesten niet betaald moeten worden door de mensen die juist wel hun vaccinaties hebben gehaald. Dat laatste zal je het als gevaccineerde waarschijnlijk mee eens zijn.

Sociale druk, coronatesten, betalen

En zo is er geen vaccinplicht ingesteld, maar wordt de druk wel flink opgevoerd op niet gevaccineerden. Je wordt neergezet als ‘kleine groep die tegen is’, je moet je straks voor vele bijeenkomsten laten testen en daar moet je ook nog eens voor betalen. Is dat stiekem toch niet gewoon verplichten om je te laten vaccineren?

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.