Helpen bodycams bij de politie echt bij het tegengaan van rassenongelijkheid?

bodycams politie

Het politiewerk wordt steeds heftiger. Meer en meer worden hulpverleners belaagd. Daarnaast wordt politieoptreden ook steeds vaker gefilmd door omstanders, waardoor alles onder een vergrootglas ligt. Daarom maakt de politie zelf tegenwoordig gebruik van bodycams, waarmee vanuit het perspectief van de agent gefilmd wordt wat er aan de hand is. Het afgelopen jaar kwam het politiewerk onder vuur te liggen, na verschillende racistische incidenten in de wereld, met de dood van George Floyd als dieptepunt. Overal en nergens kwamen videobeelden naar boven van politieoptredens, waarbij de context vaak ontbreekt. Welk effect hebben die video’s op de perceptie van kijkers? En hoe interacteren die beelden met huidskleur? Bailey, Read, Yan, Liu, Makin en Willits (2021) onderzochten het.

Politiegeweld in beeld

De afgelopen jaren zie je steeds vaker video’s van hard optreden van de politie voorbij komen. Iedereen heeft tegenwoordig een smartphone en kan binnen enkele seconden beelden uploaden naar social media. Dat heeft regelmatig geleid tot flinke protesten en roep om hervormingen bij de politie. Zeker omdat regelmatig zichtbaar werd dat er etnisch geprofileerd wordt. Beelden van omstanders vertellen vaak niet het hele verhaal. Om zo transparant mogelijk te werken, draagt de politie daarom steeds vaker bodycams.

Waarom bodycams?

Met een bodycam zie je vanuit het perspectief van de agent wat er gebeurt. Voorstanders van deze camera’s wijzen op de verhoogde transparantie, een betere verstandhouding tussen burger en politie en verhoogde perceptie van legitimiteit en procedurele rechtvaardigheid van optreden. Tegelijkertijd zouden bodycams agressie moeten verminderen aan beide kanten. Een burger weet dat hij gefilmd wordt en de politieagent snapt dat alles op beeld komt. Tegenstanders van bodycams wijzen vooral op de ethische- en privacykant.

Etnisch profileren en racisme

De onderzoekers richtten zich op de Verenigde Staten. Meerdere wetenschappelijke onderzoeken daar tonen aan dat racistische vooroordelen diep geworteld zijn daar bij politieagenten. Zwarte burgers worden vaker aangehouden dan witte burgers. Daarnaast worden zwarte mensen vaker doorzocht op wapens, terwijl uit de statistieken blijkt dat witte mensen vaker wapens op zak hebben. Daarnaast wordt er vaker geweld gebruikt tegen zwarte mensen dan tegen witte mensen (Bailey et al., 2021). Met de bodycams zou dat minder moeten worden. Wat de onderzoekers wilden weten, is wat de Point of View-beelden doen met de kijkers ervan.

Zorgen bodycams voor meer rechtvaardiging van politieoptredens?

De eerste vraag was of beelden van bodycams zouden leiden tot positievere evaluaties van genomen beslissingen door agenten dan wanneer je beelden ziet van omstanders. Hiervoor vonden de onderzoekers geen bewijs. Echter, wanneer de factor huidskleur werd meegenomen, vonden de onderzoekers wel een verschil. Wanneer de burger op de bodycam-beelden een zwarte huidskleur had, werden beslissingen van de agent positiever geëvalueerd dan wanneer het ging om een witte burger. Ook waren de evaluaties van de behandeling van de burger minder negatief als het ging om een zwarte persoon dan om een wit iemand.

Interactie tussen Point of View beelden en huidskleur

De belangrijkste, en tevens meest schokkende, bevinding van Bailey et al. (2021) was een interactie-effect tussen Point of View beelden (bodycam) en huidskleur. Racistische vooroordelen worden juist uitvergroot met deze beelden. Burgers met een zwarte huidskleur werden na het zien van de bodycam beelden negatiever beoordeeld, terwijl mensen met een witte huidskleur juist positiever werden beoordeeld na het zien van Point of View beelden. Kortom, waar de bodycam beelden juist moesten helpen bij het tegengaan van raciale ongelijkheid, geven de deelnemers in dit onderzoek aan dat het tegenovergestelde gebeurt.

Conclusie

Waar de bodycam beelden moesten helpen bij het verkleinen van rassenongelijkheid, geeft dit onderzoek aan dat de beelden alleen maar zorgen voor een uitvergroting hiervan. Hard politieoptreden tegen zwarte mensen wordt door kijkers van de beelden eerder gerechtvaardigd en goedgekeurd dan optreden tegen mensen met een witte huidskleur. Met de bevindingen uit het onderzoek van Bailey et al. (2021) is het zeer de vraag of je bodycam beelden zou moeten opvoeren als bewijsstukken bij gerechtelijke procedures. Gezien de vooroordelen die er zijn en die ook in dit onderzoek worden aangetoond, zou aanvullende informatie op z’n minst altijd beschikbaar moeten worden gesteld.

Dit onderzoek is uitgevoerd in de Verenigde Staten. Er zijn geen proefpersonen uit andere landen meegenomen, waardoor de resultaten niet zomaar te generaliseren zijn naar andere landen.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Bailey, R. L., Read, G. L., Yan, Y. H., Liu, J., Makin, D. A. & Willits, D. (2021). Camera Point-of-View exacerbates racial bias in viewers of police use of force videos. Journal of Communication, 71, 246-275.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.