Hoe hangt gamen samen met toegenomen intelligentie bij kinderen?

gaming intelligentie

Vaak wordt gezegd dat gamen een negatieve invloed heeft op de ontwikkeling van kinderen. Het zou leiden tot minder sociale interactie en meer geweld in de samenleving. Toch blijft gamen onverminderd populair. Bijna elk kind speelt met regelmaat digitale spellen. Dan is de vraag of er ook positieve effecten aan dat gamen zitten. Zo is bijvoorbeeld het intelligentieniveau van kinderen en jongvolwassenen de afgelopen decennia toegenomen. Hangt dit samen met het gamen van deze generaties?

Fluid intelligence en crystallized intelligence

Eerst is het belangrijk om een onderscheid te maken in twee soort intelligentie: fluid en crystallized. Bij fluid intelligence gaat het over de vaardigheid om problemen op te lossen, patronen en relaties te doorgronden en logisch na te denken. Crystallized intelligence gaat meer over het herinneren vanuit het langetermijngeheugen, vaak in één adem genoemd met algemene kennis. Kijken we naar de toegenomen intelligentie bij jongeren en kinderen, dan gaat het voornamelijk over de fluid intelligence (Fikkers, Piotrowski & Valkenburg, 2019).

Cognitieve vaardigheden en gaming

Meerdere onderzoeken hebben de afgelopen jaren laten zien dat een aantal specifieke cognitieve vaardigheden gerelateerd zijn aan digital gaming. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om jouw werkgeheugen, het verwerken van informatie of je visueel-ruimtelijke vaardigheden (Mackey, Hill, Stone & Bunge, 2011). Deze skills horen bij uitstek bij fluid intelligence. Het lijkt er daarmee op dat er een relatie is tussen gamen en deze vorm van intelligentie. Fikkers, Piotrowski en Valkenburg (2019) hebben dit onderzocht in een longitudinale studie.

Meer gamen, meer fluid intelligence

Eén van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek was dat er een voorzichtige relatie lijkt te bestaan tussen gamen en fluid intelligence. Meer gamen zorgde voor verbeterde cognitieve vaardigheden bij de deelnemers. Daarmee lijkt er inderdaad een positief effect te zijn van gamen op het oplossen van problemen, het herkennen van patronen en routines en het toepassen van logisch nadenken.

Meer gamen leidt niet tot meer algemene kennis

De onderzoekers hebben ook gekeken naar het effect van gamen op de crystallized intelligence, oftewel, de algemene kennis. Er werd geen relatie gevonden hiertussen. Met andere woorden, meer gamen zorgt niet voor algemene kennis. Dat sluit aan bij de algemene opvatting dat jongere generaties juist steeds minder algemene kennis hebben, omdat alles is op te zoeken. Met als gevolg dat het niet nodig is om dingen te onthouden en dat dus ook steeds minder gebeurt.

Langetermijneffect nog niet bekend

Ook al was de studie van Fikkers, Piotrowski en Valkenburg (2019) er één over langere termijn, ze keken heel specifiek naar een aantal cognitieve vaardigheden en het effect daarop van gaming. Het is nog niet bekend of deze vaardigheden zich ook door blijven ontwikkelen en daarmee de jongere generaties helpen in de bredere maatschappij. Kort gezegd: het onderzoek is nu uitgevoerd op microniveau, dat moet nog opgeschaald worden naar macroniveau. Heeft gaming een positief effect op het dagelijks leven op lange termijn?

Positieve en negatieve effecten van gaming

Ja, het is inderdaad zo dat gamen zowel positieve als negatieve effecten heeft. Gamen kan verslavend zijn, realistische games zorgen voor meer cognitieve agressie en het kan gevolgen hebben voor jouw sociale vaardigheden. Maar aan de andere kant zijn er dus ook veel positieve effecten. Je intelligentie neemt toe, gamen kan het bewustzijn over bepaalde onderwerpen vergroten en het maakt het eenvoudig om met anderen in contact te zijn. Misschien dat je minder het live sociale contact hebt, maar daarvoor in de plaats komen andere vormen van interactie.

De toekomst wordt alleen maar digitaler

Kinderen die opgroeien in digitale omgevingen ontwikkelen meer cognitieve vaardigheden dan generaties die niet digitaal zijn opgegroeid. Dat is een mooi gegeven, al moet nog wel onderzocht worden hoe dat precies werkt. Daarbij zou het ook goed zijn om te kijken hoe gaming op een slimme manier kan worden ingezet bij educatieve doeleinden. Zie games niet als de vijand en slecht en verslavend voor kinderen, maar maak er slim gebruik van. Bereik de jongere generatie waar ze toch al zijn en pluk er de vruchten van.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Fikkers, K. M., Piotrowski, J. T. & Valkenburg, P. M. (2019). Child’s play? Assessing the bidirectional longitudinal relationship between gaming and intelligence in early childhood. Journal of Communication, 69(2), 124-143.

Mackey, A. P., Hill, S. S., Stone, S. I. & Bunge, S. A. (2011). Differential effects of reasoning and speed training in children. Developmental Science, 14(3), 582-590.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.