Hoe zorgen muziek en films voor herinneringen en speelt tijd een rol?

content waardering en herinnering

Vroeger was alles beter, je hebt het vast zelf ook wel eens gezegd. Of het nu gaat om gewoonten, muziek of films, iedereen kijkt wel eens met weemoed terug in de tijd. Vaak omdat je mooie herinneringen hebt opgehaald vroeger. En ook omdat je in het moment zelf vaak nog niet weet hoe bijzonder iets is. Toch is niet alles van vroeger zomaar waardevoller. Immers, ook populaire muziek of films van nu kunnen hoop brengen. Hoe werkt dat eigenlijk? En is er een verschil tussen content van nu of van vroeger als het gaat om waardering en betekenisgeving?

Relatie tussen herinneringen en betekenisgeving

Bonus, Watts en Francemone (2022) hebben onderzocht wat de relatie is tussen herinneringen en betekenisgeving. Daarbij hebben ze twee studies uitgevoerd: eentje volledig gericht op muziek, de andere was volledig gericht op films. Vervolgens moesten proefpersonen aangeven of ze fragmenten herkenden en welke herinneringen dit bij hen opriep. Dat werd tussen de studies vergeleken en ook of oudere fragmenten een andere reactie opriepen dan nieuwere fragmenten.

Oudere content meer herkend

Een eerste bevinding van de onderzoekers was dat de proefpersonen beter in staat waren om oudere content te herkennen dan nieuwere content. Dit gold voor zowel de studie met muziek als de studie met films. Niet zo verwonderlijk, aangezien oudere content vaker te horen of te zien is geweest en dan gaat de kracht van herhaling een rol spelen.

Oudere content zorgt voor positievere herinneringen

Een tweede bevinding was dat bij het zien of horen van oudere content de herinneringen die werden opgeroepen bij de proefpersonen vrolijker waren. Daarnaast zorgde deze content voor vergelijkingen met andere fragmenten uit die tijd. Kortom, het was een kleine trip down to memory lane. Het was niet zo dat modernere content geen herinneringen opriep, maar de associatie die mensen verbonden aan een ouder fragment was dus gelukkiger.

Waardering alleen hoger bij oudere muziek

Een derde bevinding was dat de proefpersonen oudere muziekfragmenten meer waardeerden dan meer moderne muziekfragmenten. Dit zelfde effect werd niet gevonden bij de vergelijking tussen oudere en nieuwere films.

Emotie speelt een belangrijke rol

Het meest opvallend in de studie van Bonus et al. (2022) was dat er een belangrijke aanwijzing was voor wanneer een fragment hoger gewaardeerd werd. Of het nu ging om muziek of films. Zodra een fragment herinneringen opriep met een sterke emotionele waarde, werden de fragmenten als vanzelf hoger gewaardeerd. Ongeacht of iemand muziek of films leuk vond, het was vooral de emotie die zorgde voor een hogere waardering. En ook hoe oud de content was speelde hierin geen rol. Dit verklaart waarom iemand ook veel waarde kan hechten aan moderne popmuziek of een superhelderfilm (Bonus et al. 2022).

Emotie is een krachtig instrument

Uit deze studie blijkt eens te meer dat emotie een belangrijk element is, dit keer in waardering en herinnering van content. Maar ook in studies met andere invalshoeken komt emotie steevast terug. We zitten weer in december en dat betekent dat de kerstcommercials weer op televisie komen. Daarin wordt als geen ander op emotie ingespeeld, zodat jij voor alledaagse producten naar de supermarkt gaat. Of denk maar eens hoe goede doelen nieuwe leden proberen te werven. Met verhalen die direct inspelen op jouw emotie, immers, je wilt een klein kind toch niet aan zijn of haar lot overlaten?

Vroeger was alles beter: niet altijd

Terugkomend op de vraag uit de inleiding, was vroeger alles beter? Misschien wel in een aantal gevallen, maar de studie van Bonus et al. (2022) laat in ieder geval zien dat we ‘vroeger’ niet per se nodig hebben om ergens waarde aan te verbinden. Het zit ‘m veel meer in de emotie die wordt opgeroepen door een fragment dan hoe oud iets daadwerkelijk is.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Bonus, J. A., Watts, J. & Francemone, C. J. (2022). When meaningless means more: biographic resonance and audience appreciation of popular entertainment. Journal of Communication, 72(6), 647-660.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.