Campagne voeren in coronatijd, kan dat en heeft het effect?

campagne in coronatijd

De verkiezingen voor de Tweede Kamer komen eraan. Nog goed een maand en dan mogen we naar de stembus. Verdeeld over meerdere dagen, met de regels van het RIVM in acht nemend. De coronamaatregelen hebben in de aanloop naar de verkiezingen een behoorlijke impact. Natuurlijk gaat het in de media alleen maar over corona, maar er speelt ook nog iets anders. Het voeren van campagne is vrijwel onmogelijk. De straat op om met mensen te praten kan niet en grote bijeenkomsten organiseren is uit den boze. Hoe ga je dan campagne voeren? En zorgen de alternatieven ook voor het gewenste effect?

Waarom is campagne voeren belangrijk?

Je kunt de kiezers opdelen in drie groepen: de mensen met een politieke voorkeur, de mensen die politiek niet geïnteresseerd zijn en de zwevende kiezers. De eerste groep heeft vaak een duidelijke voorkeur voor een bepaalde partij. Daarvoor is het belangrijk om het contact te onderhouden, maar de kans is klein dat een campagne ze op een andere partij gaat brengen. De groep die niet geïnteresseerd is in de politiek gaat waarschijnlijk niet eens stemmen of stemt blanco. Voor de politieke partijen is juist de groep zwevende kiezers interessant. Daar vallen stemmen te halen en daarin speelt een campagne een belangrijke rol.

Campagne voeren in coronatijd

Nu de coronamaatregelen nog wel even voortduren, is het organiseren van bijeenkomsten of in gesprek gaan op straat niet mogelijk. Dat betekent dat politieke partijen op zoek moeten naar alternatieven. GroenLinks zet in op mails, appjes, telefoontjes en ouderwetse post. De SGP gaat voor een YouTube-kanaal met informatievideo’s en het CDA organiseert online sessies. Het argument daarbij is dat je online een veel groter bereik hebt en dus meer mensen bereikt. Klinkt aannemelijk. Maar heeft online campagne voeren wel zin?

Leestijd online artikelen en politieke voorkeur

Knobloch-Westerwick, Mothes, Johson, Westerwick en Donsbach (2015) hebben onderzoek gedaan naar online campagnevoering. Zij ontdekten dat mensen langer blijven hangen bij online berichten die in lijn zijn met hun eigen politieke voorkeur, dan met berichten die tegen hun voorkeur ingingen. Daarbij speelde ook de bron van een artikel een belangrijke rol. Hoe geloofwaardiger de nieuwsbron, hoe langer mensen bleven hangen.

Selectieve exposure en politieke voorkeur

Een tweede bevinding van de onderzoekers was dat selectieve exposure invloed heeft op jouw politieke voorkeur. Anders gezegd, berichten lezen die in lijn zijn met jouw politieke voorkeur, maakt deze ook sterker. En dat werkt andersom hetzelfde. Een artikel lezen met een politiek standpunt waar je het niet mee eens bent, maakt je afkeer richting die politieke beweging groter. Ook hierbij geldt: als de bron geloofwaardiger is, is het effect ook groter.

Heeft online campagne voeren zin?

Het onderzoek uit 2015 laat zien dat het niet eenvoudig is om via online berichten campagne te voeren. Je leest primair berichten die toch al aansluiten bij je politieke voorkeur, waardoor deze verder versterkt wordt. Tegelijkertijd ben je nauwelijks ontvankelijk voor berichten met een andere politieke kleur. Zeker voor de mensen die al voor een bepaalde politieke beweging gaan, heeft een online campagne dus weinig zin.

Zet vol in op de zwevende kiezer

Veel politieke partijen richten zich in hun online campagne op hun eigen doelgroep. Met het idee om die mensen aan boord te houden. Belangrijk, maar je wint er geen stemmen mee. Als je al online campagne gaat voeren, zou je vol in moeten zetten op de zwevende kiezer. De mensen die nog geen politieke voorkeur hebben ontwikkeld zijn vatbaar voor jouw verhaal. Dat betekent dat je vooronderzoek moet doen naar deze groep en moet ontdekken waar je die kunt bereiken online. Maar ook in je uitingen kun je daar natuurlijk op sturen. In plaats van heel hard op de borst te kloppen met je verhaal, kun je ook een handreiking doen in de vorm van ‘Weet jij nog niet wat je gaat stemmen? Ga met ons in gesprek!’ Of iets wat daarop lijkt natuurlijk.

Schuif aan bij talkshows

Daarnaast is het goed om ook na te denken in de campagnestrategie over de inzet van meer traditionele middelen, zeker nu in coronatijd. Radiospots of bijvoorbeeld het aanschuiven bij talkshows. Een mooi voorbeeld daarvan is Rutte, die aanschoof in de wintertalkshow van Linda de Mol. Een slimme zet omdat je in één klap een groot bereik hebt voor je zichtbaarheid en je verhaal. Daarmee bereik je ook de zwevende kiezers die het allemaal nog niet weten en opeens een uur lang een politicus aan het woord te zien krijgen.

Zwevende kiezer bereiken

Het wordt niet eenvoudig om campagne te voeren de komende tijd. Zeker de oppositie heeft een schone taak om de zwevende kiezer zo goed mogelijk te bereiken. Tot op heden is het nog aardig rustig qua campagne, maar in aanloop naar 17 maart zullen de politieke partijen ongetwijfeld alles uit de kast halen.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Knobloch-Westerwick, S., Mother, C., Johnson, B. K., Westerwick, A. & Donsbach, W. (2015). Political online information searching in Germany and the United States: Conformation bias, source credibility and attitude impacts. Journal of Communication, 65, 489-511.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.