Netflix en Narcos, hoe gaan ethiek en marketing samen?

ethiek en marketingPablo Escobar wenst Madrid een witte Kerst. Dat is wat Netflix op de bovenstaande advertentie communiceert. Iedereen begrijpt dat dit natuurlijk niet gaat over sneeuw, maar over de uitgebreide cocaïnehandel waar Escobar groot mee werd. De reacties in Spanje over deze campagne zijn verdeeld. Is dit acceptabel of is deze Netflixreclame over de grens? De vraag is hoe ver je kunt gaan met marketing. Hoe speelt ethiek een rol binnen marketingcommunicatie en wanneer passeer je de lijn? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Pablo Escobar, Oh blanca Navidad

Stel je voor, op de Dam in Amsterdam hangt Netflix een enorm spandoek over de hele gevel van de Bijenkorf. Dat is wat het Amerikaanse bedrijf heeft gedaan op het belangrijkste plein van Madrid: Puerta del Sol. Sinds enkele dagen hangt daar een enorme reclameposter ter promotie van de Netflixserie Narcos. Afgebeeld staat Pablo Escobar met de tekst Oh, blanca Navidad (oh, witte Kerst). Zeker omdat het om een iconische locatie gaat, kwam er direct een discussie op gang op de social media. De ene groep spreekt schande van deze vorm van marketing, de andere groep is laaiend enthousiast.

Goede marketing creëert polemiek

Een goede marketingcampagne creëert polemiek. Het moet mensen bezig houden en het is niet erg dat er voor- en tegenstanders zijn. Juist als een campagne discussie oproept, betekent dit dat het publiek de boodschap oppakt. In dat opzicht heeft Netflix een gouden zet gedaan in Madrid. Zeker nu meerdere mediastations de advertentie hebben opgepakt, was er geen betere promotie denkbaar voor de online streamingdienst. Echter, deze vorm van marketing roept wel de vraag op waar de grenzen liggen. Is deze Pablo Escobarcampagne nog ethisch verantwoord?

Ethiek

Ethiek betekent volgens de Van Dale geheel van morele principes. In hoeverre heeft Netflix nog morele principes als je over de rug van een drugsbaron, die een land compleet heeft geruïneerd, reclame maakt in Madrid? Zeker als je je bedenkt dat Colombia hard aan het werk is om van het drugsverleden af te komen. Medellin, de stad waar Escobar vandaan kwam, is vandaag de dag één van de meest welvarende steden van Colombia. En niet door het drugsgeld, maar doordat de overheid grote bedragen naar Medellin schuift om de stad leefbaarder te maken.

Meningen verdeeld over Narcos

Het bijzondere van de serie Narcos is dat de meningen sterk verdeeld zijn. De Colombiaanse overheid heeft nota bene geld geaccepteerd van Netflix om te laten filmen in Colombia. En dat terwijl de meeste Colombianen op z’n zachtst gezegd niet te spreken zijn over de serie. Het zou niet de echte geschiedenis weergeven en wat ook niet meehelpt is dat er nauwelijks Colombiaanse acteurs in Narcos spelen. Daar komt nog eens bij dat op deze manier het land nooit van haar imago af komt.

Campagne Netflix ethisch verantwoord?

Mag Netflix adverteren met Pablo Escobar zoals in Madrid? Ja, natuurlijk mag dat. Is deze vorm van adverteren dan ook ethisch verantwoord? Daar valt over te discussiëren. Lastig is dat er geen unanimiteit is in de marketingwereld wanneer iets nog ethisch verantwoord is of niet (Robin & Reidenbach, 1987). Vaak gaat het bij ethiek over het al dan niet vertellen van de waarheid of het achterwege laten van belangrijke informatie. In deze gevallen kunnen we stellen dat een campagne onethisch is. In het bovenstaande geval van Netflix wordt er geen onjuiste claim gemaakt. Ook is er geen sprake van misleiding of het weglaten van informatie. Hierbij speelt er dus een andere ethische vraag. De vraag of deze advertentie wel gepast is.

Netflix en ethiek

Wat mij betreft is deze advertentie dubbel. Ja, hij heeft voldoende aandacht gekregen. Ja, iedereen weet direct wat Narcos en Netflix is en ja, het heeft geleid tot discussie. Maar, moet je een land dat zo hard bezig is om weer op te bouwen keer op keer blijven afschilderen als drugsland? Oké, deze advertentie hangt weliswaar niet in Colombia, maar in Spanje wonen natuurlijk genoeg Colombianen die deze advertentie ook zien. Als we het dan toch hebben over rekening houden met elkaar, dan doet Netflix dit duidelijk niet. Met deze campagne laat het Amerikaanse merk zien dat het ze vooral draait om veel geld te verdienen, zonder zich druk te maken om anderen. Goed als onderneming, minder goed voor maatschappelijk ondernemen. Overigens gaf de CEO van Netflix dit ook toe tijdens College Tour. Netflix zet zich niet tot nauwelijks in voor goede doelen.

Marketing en imago

Mag je dan nooit meer een aanstootgevende reclame maken? Natuurlijk mag dat wel. Sterker nog, dat moet. Je wilt nu eenmaal opvallen in het veelvoud aan reclame en advertenties. Maar je moet jezelf wel afvragen of iets nog ethisch verantwoord is. Aanstootgevend is iets anders dan een slecht imago in stand houden. Het gaat volgens mij veel meer om de boodschap die je als bedrijf wilt uitdragen dan de echte reclame. En dat heeft Netflix erg duidelijk gemaakt met de advertentie in Madrid.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Robin, D. P. & Reidenbach, R. (1987). Social responsibility, ethics and marketing strategy: closing the gap between concept and application. Journal of Marketing, 51, 44-58.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.