Hoe gebruikt Mark Rutte lichaamstaal om zijn verhaal krachtiger te maken?

lichaamstaal corona

In de huidige Coronatijd, komt premier Rutte regelmatig op televisie met een persconferentie. Om nieuwe maatregelen aan te kondigen, om de mensen op te roepen de maatregelen echt in acht te nemen of om een update te geven van de huidige stand van zaken. Daarbij is natuurlijk de inhoud van de speech of presentatie belangrijk, maar zeker ook de lichaamstaal die Rutte daarbij toepast. Waarom is lichaamstaal zo van belang en op welke manier past de minister-president dit toe om zijn verhaal te versterken?

Lichaamstaal is een belangrijk onderdeel van communicatie

Veel mensen denken dat verbale communicatie (met woorden) verreweg het belangrijkst is. Echter, in de praktijk blijkt dat juist non-verbale communicatie een veel groter onderdeel is van wat we overdragen naar een ander. Non-verbale communicatie bestaat uit stemgeluid, toon, intonatie en lichaamstaal. Maar liefst de helft van onze non-verbale communicatie verloopt via lichaamstaal. Wanneer je een verhaal presenteert, is het dus belangrijk om te letten op het non-verbale component. In de ideale situatie is de verbale en non-verbale communicatie perfect op elkaar afgestemd. Mocht dat niet lukken, dan kun je beter een slecht verhaal hebben dat enthousiast en overtuigend wordt gebracht, dan een goed verhaal dat traag en slaapverwekkend overkomt.

Kenmerken van krachtige lichaamstaal

Door slim gebruik te maken van je lichaamstaal, trek je de aandacht van je publiek en houd je die vast. Een aantal kenmerken van krachtige lichaamstaal dragen daaraan bij.

  • Maak functionele bewegingen. Presenteer je een opsomming, dan kun je bijvoorbeeld bij elk punt een stap opzij zetten. Dit geldt ook voor vergelijkingen. Aan de ene kant (stap naar links) … en aan de andere kant (stap naar rechts).
  • Gebruik gebaren. Als je een presentatie hebt, wijs belangrijke punten aan zodat je publiek direct begrijpt wat van belang is. Of ondersteun met je handen een krachtig verbaal element uit je presentatie.
  • Gebruik je handen. Zorg voor open handen, handpalmen naar boven en niet wijzen naar het publiek.
  • Daarnaast is je lichaamshouding erg belangrijk. Sta rechtop, leun vooral niet naar achter, maar eerder naar voren en geef aan dat je open staat voor je publiek.

Hoe doet Mark Rutte het qua lichaamstaal?

Kijken we naar Mark Rutte in onderstaande video, dan valt direct op dat hij rechtop staat en een open houding aanneemt. Hij leunt eerder wat naar voren achter zijn tafeltje dan dat hij afwachtend naar achteren hangt. Deze open houding straalt uit dat hij verbinding zoekt en open staat voor opmerkingen of vragen. Een krachtig signaal.

Handgebaren van Rutte

In de persconferentie van vrijdag 27 maart (zie bovenstaande video) maakte de premier meerdere keren ondersteunende handgebaren bij krachtige verbale passages. Vanaf minuut 2.40 begint Rutte met het benoemen van vitale beroepen en processen. Hij gebruikt daar al zijn handen bij en zodra hij ‘vitale sectoren’ uitspreekt balt hij zijn vuisten. Dit handgebaar maakt duidelijk dat dit echt belangrijk is en ondersteunt dus het verbale component. Een ander mooi voorbeeld is vanaf minuut 17.10, als het gaat om de voorspellingen van het RIVM. Eerst ondersteunt Rutte met handgebaren ‘twee weken terug’ om vervolgens ‘groene grassprietjes’ uit te beelden. Door hier handgebaren bij te gebruiken wordt het belang benadrukt en trekken de woorden meer aandacht.

Functionele bewegingen

In de persconferenties heeft Mark Rutte eigenlijk geen ruimte om bewegingen opzij te maken. Toch gebruikt de premier functionele bewegingen om zijn verhaal te ondersteunen. Bijvoorbeeld vanaf minuut 20.25 wanneer Rutte aan een opsomming begint. Om duidelijk te maken dat het om drie onderdelen gaat, gebruikt hij daarbij functionele bewegingen. Zo is het voor het publiek gelijk duidelijk waar de opsomming begint en eindigt.

Zelf lichaamstaal gebruiken in je presentaties

Het gebruiken van lichaamstaal helpt je presentatie sterker te maken. Lichaamstaal is iets dat iedereen kan leren, het vergt vooral oefenen. Wanneer je dit goed onder de knie hebt, is het een fluitje van een cent om de aandacht te van je publiek vast te houden. Zelfs als je verhaal inhoudelijk minder sterk is, geef je met sterke lichaamstaal toch een krachtige presentatie. Samengevat: sta rechtop, gebruik ondersteunende functionele bewegingen en maak krachtige handgebaren.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.