Waarom maken we massaal muziek in Coronatijd?

sociale verbondenheid muziek

Landen als Italië, Spanje en Ierland zitten in lockdown. Hier spreken we van een intelligente lockdown. Wat in alle gevallen hetzelfde is: we blijven (zoveel mogelijk) binnen. Mensen zoeken in deze Coronatijd automatisch andere manieren om in verbinding met elkaar te staan. Opvallend vaak wordt daarbij muziek ingezet. Van balkonconcerten tot samen zingen en van complete thuisfestivals tot dj-feestjes in binnentuinen. Waarom wordt er juist nu zoveel muziek gemaakt? Welke functie heeft muziek als het gaat om verbinding? En hoe zorgt muziek voor wat lichtpuntjes in Coronatijd?

Sociale verbinding

Vorige week schreef ik al dat sociale verbinding van groot belang is, nu we elkaar fysiek niet meer kunnen zien. Een manier om sociaal met elkaar verbonden te zijn is gebruik te maken van videobellen. We horen dan niet alleen elkaars stem, maar zien ook even de gezichten. Het is het dichtst wat we nu bij elkaar kunnen komen. Maar sociale verbondenheid is ook op een andere manier te bereiken: met muziek. In de wetenschap is de relatie tussen muziek en sociale verbinding recentelijk een steeds actueler onderzoeksthema. Schäfer, Sedlmeier, Städler en Huron (2013) keken bijvoorbeeld naar de psychologische functies van muziek.

Drie functies van muziek

De onderzoekers toonden aan dat we muziek luisteren om zelfbewustzijn te creëren. Met muziek laten we namelijk een stukje van onze identiteit zien. Daarnaast is muziek een goed middel om onze stemming te reguleren. We worden er vrolijk van of vinden hoop in de muziek, zoals bij het luisteren van de Matthäus Passion. De derde psychologische functie van muziek is de sociale verbondenheid die we ervaren als we luisteren naar muziek. En is het niet juist die verbinding die in deze Coronatijd zo belangrijk is? Hoe werkt dat met muziek?

Luisteren naar hetzelfde genre

Mensen leven graag in groepen. En we identificeren ons vooral met mensen die dezelfde interesses hebben of dezelfde activiteiten ondernemen. Dat is met muziek niet anders. Liefhebbers van hetzelfde genre voelen zich met elkaar verbonden. Ga maar na hoeveel mensen samenkomen bij een festival of een concert. Juist om te genieten van dezelfde muziek of dezelfde band. Samen creëer je dan een sfeer van verbondenheid. Een gevoel van saamhorigheid.

Samen muziek maken geeft sociale verbinding

In Coronatijd zie je dat veel mensen ook samen muziek maken. Door te zingen vanaf het balkon, door virtuele festivals te organiseren of door vanaf verschillende balkons een instrument te bespelen. Schäfer et al. (2013) toonden aan dat samen muziek maken bijdraagt aan een gevoel van sociale verbondenheid. Je bent samen met anderen met hetzelfde bezig en dat geeft verbinding. En dan vooral als je zelf ook actief deelneemt en niet alleen luistert.

Muziek geeft ons een gelukzalig gevoel

Naast dat muziek zorgt voor sociale verbinding, maakt het ons ook gelukkiger. Dat komt door een stofje dat vrijkomt in ons lichaam zodra we muziek luisteren: dopamine. Dit stofje komt ook bijvoorbeeld vrij als we eten of tijdens de seks. Doordat we samen muziek maken, voelen we ons meer verbonden met elkaar, zijn we veilig in een groep bij elkaar en worden we gelukkiger. Dan begrijp je wel waarom muziek maken in Coronatijd zo’n goed idee is.

Volop initiatieven: doe vooral mee

De afgelopen weken zijn er al volop initiatieven voorbij gekomen op muziekvlak. Davina Michelle heeft in een leeg Ahoy opgetreden met meerdere gastartiesten, wat elke vrijdag door Radio 538 wordt uitgezonden. Grote elektronische muziekfestivals als Tomorrowland en Ultra hebben virtuele festivals georganiseerd. En overal ter wereld zingen mensen vanaf hun balkons liedjes of spelen ze instrumenten. Met dit artikel weet je nu dat dat niet voor niets is in Coronatijd. Juist om ons veilig, verbonden en wat gelukkiger te voelen is het goed om muziek te blijven maken. Zo wordt deze tijd toch net wat fijner.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Schäfer, T., Sedlmeier, P., Städtler, C. & Huron, D. (2013). The psychological functions of music listening. Frontiers in Psychology, 4, 511.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.