Van #ikdoenietmeermee naar #ikpraatmee

#ikdoenietmeermee

Het was het onderwerp van gesprek de afgelopen week: #ikdoenietmeermee. Een groep BN’ers die samen met Willem Engel van Viruswaanzin zich uitsprak tegen het overheidsbeleid rond corona. Via een video op de socials en aanwezigheid in talkshows als Op1 en Jinek. Het leverde een stormvloed aan reacties op, waarbij boosheid, verbazing en hilariteit elkaar afwisselden. Meerdere malen werden termen gebruikt als ‘zeer risicovol’, ‘levensgevaarlijk’ en ‘onverantwoord’ over de aanpak van de BN’ers. Daar kun je van alles van vinden, maar wat was op communicatiegebied nu echt het probleem?

Influencers hebben invloed

Iemand met veel volgers op de sociale media noemen we al gauw influencer. We gaan er vanuit dat volgers blindelings alles aannemen van hun idolen. De vraag is echter hoe ver die invloed reikt. Mary Berkhout van het Netwerk Mediawijsheid geeft aan dat jongeren doorgaans behoorlijk mediawijs zijn en prima in staat zijn om de relevantie van een bericht te wegen. Berkhout: ‘Jongeren volgen influencers niet om achter waarheden te komen. Ze vinden hen boeiend om andere redenen, zoals muziek, grappen of een ander talent.’

Begrijpen we influencers dan wel goed?

In veel traditionele media, waaronder de genoemde talkshows, werd gehakt gemaakt van de BN’ers van #ikdoenietmeermee. Mede omdat het verhaal van onder andere Famke Louise en Tim Douwsma inhoudelijk zeer matig was, maar misschien nog wel meer omdat oudere generaties er vanuit gaan dat de invloed van influencers ook groot is op het gebied van politieke opvattingen. Is dat eigenlijk wel zo? Lees je reacties van jongeren over de optredens van de BN’ers, dan zijn de meningen zeer verdeeld. Sterker nog, de meesten blijken prima in staat om de boodschap te relativeren en te toetsen aan andere bronnen.

Breedgedragen gevoel

De #ikdoenietmeermee lijkt mij vanuit communicatieoogpunt geen slimme zet. De BN’ers wilden een gevoel uitdragen dat zij zeker niet als enige hebben. Maar door de verkeerde aanpak zijn zij hun goodwill kwijtgeraakt en staan jongeren er nog slechter op. Ze kregen al veelvuldig de belerende vinger toegewezen door het kabinet en met deze actie is het er niet beter op geworden. Terwijl het gevoel van onvrede nog wel aanwezig is. Misschien niet eens zozeer over het beleid zelf, maar wel de manier waarop dit gevormd wordt.

Juni 2020: jongeren gaan meepraten

Toen het coronavirus snel om zich heen greep, werd de roep van jongeren groter om mee te mogen praten over het beleid. Dat resulteerde in juni in een uitnodiging van Mark Rutte om een jeugdexpertclub te laten adviseren aan het kabinet. Belangrijk, omdat de beleefwereld van jongeren en oudere generaties vaak niet perfect op elkaar aansluit. Wil je iedereen meekrijgen met beleid, dan moet je goed inzicht hebben in de problemen die echt spelen en waar de echte pijnpunten zitten. Zeker met het gegeven dat jongeren doorgaans minder ziek worden van het coronavirus, is het van belang om in te spelen op de rol die zij hebben in deze tijd. ‘Voorkom dat anderen besmet raken’ en ‘doe mee, zodat je vrienden kunt blijven zien’ bijvoorbeeld.

September 2020: waar zijn de jongeren?

We zijn een aantal maanden verder na het instellen van de jeugdexpertclcub, maar zeg nou zelf, heb jij er nog iets van gehoord? Inmiddels lijkt het beleid weer volledig gemaakt te worden door andere generaties, zonder dat de jongeren daarbij aan het woord komen. Zonde, want het Nederlands Jeugdinstituut heeft een paar goede suggesties gedaan. ‘Zet bij een persconferentie een jongere neer die de maatregelen voor jongeren uitlegt en duidt.’ Jongeren die achter het beleid staan, kunnen dat weer uitdragen naar hun achterban. Maar dit werkt natuurlijk alleen als je aan de voorkant mee kunt praten.

Creëer draagvlak, klankbord het OMT

Het zou sterk zijn om het Outbreak Management Team (OMT) te laten klankborden met een laag daaronder. Waarin vertegenwoordigers zitten van jongeren, maar ook andere groepen die zich nu moeilijk kunnen vinden in het beleid. Zorg ervoor dat het gevoel op tafel komt en dat de maatregelen daarop worden ingericht. Op deze manier creëer je meer draagvlak en word het beleid niet van bovenaf opgelegd, maar van onderuit gedragen. En dat zal leiden tot minder weerstand.

#ikpraatmee

De jeugdexpertclub kwam in juni al met de #ikpraatmee. En dat zegt precies wat er fout is aan #ikdoenietmeermee. Ben je het ergens niet mee eens, geef dan vooral aan hoe het beter kan. Niet door heel hard te schreeuwen dat alles slecht is en ongeloofwaardig, maar benoem waar behoefte aan is. En als we het hebben over #ikpraatmee, heb het dan over concrete aanbevelingen. We hoeven niet meer voortdurend te horen dat er banen verloren gaan en dat mensen het moeilijk hebben. Dat is een gegeven waar we mee moeten leven. De vraag is, hoe komen we eruit? Als je daarover #weermeedoet zijn we al een heel eind. #ikpraatmee!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.