Stikstof, PFAS, waar is CO2 eigenlijk gebleven?

CO2 stikstof PFAS

Op 12 december 2015 werd in Parijs het klimaatakkoord ondertekend. Doel: ervoor zorgen dat de aarde absoluut niet meer dan 2 graden opwarmt. Daarvoor moest vooral de CO2-uitstoot omlaag. Kort na het akkoord werden er allerlei plannen gepresenteerd om de emissie van CO2 te reduceren. Inmiddels is de VS uit het akkoord gestapt, halen allerlei landen hun doelen niet en hebben wij het in Nederland vooral over stikstof en PFAS. Waar is CO2 eigenlijk gebleven? Is dit broeikasgas ineens niet meer belangrijk?

Het Nederlands klimaatakkoord

Los van het klimaatakkoord in Parijs, heeft ook de Nederlandse overheid, samen met bedrijven en maatschappelijke organisaties, een klimaatakkoord opgesteld. Het doel hiervan is om in 2030 49% minder CO2 uit te stoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen zelfs met 95% zijn afgenomen. Alleen op die manier kan de temperatuurstijging van de aarde tot 1,5 graad beperkt blijven. Allerlei sectoren moeten hieraan bijdragen, waaronder de landbouw-, industrie- en verkeerssector.

Toen kwam de stikstof

In 2015 kwam de overheid met het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Het idee was om minder stikstof in de natuur te krijgen doordat bouwprojecten hun uitstoot compenseerden. De Raad van State oordeelde echter dat het PAS niet werkte en verklaarde het ongeldig. Het gevolg? De bouw kwam op grote schaal stil te leggen. Duizenden bouwprojecten in de buurt van Natura 2000-gebieden konden niet meer doorgaan. Toen het RIVM vervolgens publiceerde welke sectoren de meeste stikstof produceerden, was het hek helemaal van de dam. Massaprotesten van de boeren en de bouwers volgden. Een noodpakket met maatregelen van de overheid volgde.

Stikstof gehad, toen PFAS

Koud bekomen van de stikstofcrisis, diende het volgende probleem zich alweer aan: PFAS. Vervuilde grond mocht niet meer verplaatst worden, waardoor opnieuw veel bouwprojecten hinder ondervonden. Ook daar had het kabinet een maatregel voor: we versoepelen de norm van de hoeveelheid PFAS die in de grond mag zitten. Maar inmiddels heeft niemand het meer over CO2, hoe gaat het daar dan mee?

We horen niets, het gaat vast goed?

Nou, niet echt. Volgend jaar zou Nederland al 25% minder broeikasgassen moeten uitstoten dan in 1990. Echter, afgelopen jaar was onze CO2-uitstoot maar 1% lager dan in 1990. Nu is CO2 niet het enige broeikasgas. De totale reductie van broeikasgassen is ongeveer 23% ten opzichte van 1990. Dat is bijna het beoogde doel, goed nieuws dus. Maar ook dat is niet zo. De wetenschap heeft berekend dat we in 1990 veel meer uitstootten dan waar we tot nu toe vanuit gingen. Met als gevolg dat de reductie van broeikasgassen in één klap steeg van 17 naar 23%. Terwijl we in feite niet meer gingen reduceren. Het gegoochel maakt dat we weliswaar bijna ons doel bereikt hebben, maar dat er in absolute gevallen eigenlijk veel te weinig wordt gedaan.

Waarom horen we dan zo weinig over CO2?

De reductie van CO2 is een langetermijnproject. Terwijl op korte termijn er problemen spelen met stikstof en PFAS. Sectoren komen stil te liggen, waardoor dit veel meer nieuwswaarde heeft. Grote protesten zijn nieuwswaardig, waardoor de media kiezen voor het agenderen van die onderwerpen. Het onderwerp CO2 is weliswaar belangrijk, maar wordt op zo’n moment even opzij geschoven. Daarnaast heb je hier ook te maken met framing.

RIVM: luchtvaart stoot nauwelijks stikstof uit

Kun je het cirkeltje van RIVM en stikstof nog herinneren? De landbouw zorgt voor bijna de helft van de uitstoot, de luchtvaart is verantwoordelijk voor 1%. Dat kon echt niet volgens de boeren en ze kwamen massaal verhaal halen bij het RIVM. Echter, het ging hier om stikstof, niet om CO2. Hadden de media ook het CO2-uitstootcirkeltje geplaatst, dan was de luchtvaart er minder goed vanaf gekomen. Dit is een mooi voorbeeld van hoe nieuws op een bepaalde manier gebracht kan worden. De stikstofproblematiek werd heel geïsoleerd behandeld, waarbij andere milieuproblemen naar de achtergrond werden verschoven.

De waan van de dag

Natuurlijk staat het klimaat voortdurend op de agenda bij nieuwsmedia. Maar de invalshoek is telkens anders. Vaak wordt er gekeken naar de waan van de dag. Welk nieuws is op dit moment nieuwswaardig? Je kunt als medium wel over CO2 berichten, maar als er massale protesten zijn vanwege de stikstofproblematiek is dit minder nieuwswaardig. Met als gevolg dat CO2 wat naar de achtergrond is gedrukt. Een duidelijk voorbeeld van agenda setting. Ook kun je de factoren van nieuwswaardigheid loslaten op de verminderde aandacht voor CO2-reductie. Langetermijnplannen zijn doorgaans minder nieuwswaardig, waardoor het wat wegzakt in het nieuws.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.