Oranje niet op het WK, wat betekent dat voor de publieke opinie via de media?

wk voetbal agenda settingHet WK voetbal is in volle gang. De eerste speelronde zit er bijna op en we hebben al schitterende doelpunten voorbij zien komen. Maar nu Nederland er niet bij is, mist er toch iets dit toernooi. Natuurlijk het massaal kijken naar wedstrijden met vrienden en familie, maar ook een stukje spanning en relevantie. En nu Oranje schittert door afwezigheid, moeten de media verder. Met verhalen over andere landen, waarvan ze hopen dat het ons interesseert. Hoe doen de media dat? Hoe versla je een WK voetbal waar jezelf niet bij bent? En welke gevolgen heeft dat voor de publieke opinie? Over Agenda Setting en framing.

Agenda Setting en framing

Ik ga terug naar 6 juni 2016. Ik schreef een artikel over het Nederlands elftal en hoe de media de publieke opinie sturen rondom Oranje. Deze blog volgde op de afwezigheid van de Nederlandse leeuw op het Europees Kampioenschap voetbal van die zomer. Ik had het over Agenda Setting (McCombs & Shaw, 1972) en framing. Op welke manier sturen de media waar we het over hebben in dagelijkse conversaties en wat is het sentiment bij die onderwerpen? Framing is namelijk de ideale manier om een emotionele reactie op te roepen, waaronder angst, verdriet of boosheid met een specifieke woordkeuze of een specifiek perspectief (Lazarus, 1991).

Agenda Setting tijdens het WK 2018

Nu het Nederlands elftal niet aanwezig is in Rusland, gaan de media op zoek naar randverhalen. Verhalen die we normaal gesproken links zouden laten liggen, maar die nu opeens wel interessant zijn. Zo brengt de NOS een vierdelige serie over het IJslandse voetbal. Waarom zijn zij er wel bij? Zou je dat in een voetbalzomer waarin Oranje meedoet interessant vinden? Nee, waarschijnlijk niet. Maar nu Nederland er niet bij is, kijken we graag af bij landen die er wel bij zijn. We gaan op zoek naar verklaringen voor het ontbreken van Nederland.

De staat van Oranje

Dat doet ook de vierdelige serie van Jeroen Stekelenburg bij de NOS: de Staat van Oranje. In vier afleveringen wordt uit de doeken gedaan waarom Nederland zo is afgegleden. Ook krijgen we te zien hoe je het succes weer kunt opbouwen, na magere jaren. Een mooi voorbeeld daarvan is de eerste aflevering over Duitsland. Van waardeloos rond de eeuwwisseling tot wereldkampioen in 2014. Ook dit programma zoekt heel erg naar de verklaring waarom wij er niet bij zijn en anderen wel.

Marokko op 1

En dan is er nog het programma Marokko op 1 van omroep Powned. Waarin de verrichtingen van het Marokkaanse elftal gevolgd wordt samen met de Marokkaanse gemeenschap. Oranje is er niet bij, maar Marokko wel. En aangezien er veel Marokkanen in Nederland wonen, is het logisch dat daar aandacht aan besteedt wordt. Maar zou het Nederlands elftal wel meedoen, zou de aandacht voor het Marokkaanse elftal dan hetzelfde zijn? Grote kans van niet.

De media bepalen

Wanneer Nederland niet meedoet aan het WK of EK voetbal, is de sturende rol van de media veel sterker aanwezig dan wanneer we wel meedoen. Oranje op een eindtoernooi en we willen gewoon alles weten over ons elftal. Nu hebben we de behoefte om alles te weten over het WK een stuk minder en bepalen de media dus wat we te zien krijgen. En daarbij bepalen de media ook hoe we over bepaalde landen of onderwerpen moeten denken, framing!

Framing tijdens het WK

Egypte? Kansloos tegen Uruguay. Australië? Waarom beginnen ze überhaupt aan de wedstrijd tegen Frankrijk? En Cristiano Ronaldo? Die was fenomenaal tegen Portugal. Maar Diego Costa en verdediger Nacho dan? Deze manier van informatie brengen is behoorlijk sturend. In dit geval het Algemeen Dagblad verlaat de objectieve stellingen en brengt vrijwel alleen maar gekleurde nieuwsberichten. Hiermee sturen ze de publieke opinie. Natuurlijk weet ik ook wel dat bij een wedstrijd als Australië – Frankrijk het laatstgenoemde land de grote favoriet is, maar in het voetbal kan alles. De wedstrijd Nederland – Australië op het vorige WK was bijvoorbeeld ook geen makkie.

Grote media-afhankelijkheid

Nu Nederland er niet bij is in Rusland, zijn we meer dan ooit afhankelijk van wat de media ons wil vertellen over het wereldkampioenschap voetbal. Zij bepalen de agenda, zij bepalen de stemming. Vanwege verminderde interesse in het WK, gaan we minder zelf op zoek naar informatie en is onze media-afhankelijkheid groter. Daar spelen de media op in door het nieuws te brengen dat zij willen brengen. En hiermee hebben ze dus een flinke vinger in de pap in de publieke opinie.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Lazarus, R. S. (1991). Emotion & Adaptation. Oxford: Oxford University Press.

McCombs, M. & Shaw, D. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36, 176-187.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Oranje niet op het WK, wat betekent dat voor de publieke opinie via de media?

Reacties zijn gesloten.