Objectiviteit of information bias in politiek nieuws, wat is beter?

objectiviteit-en-information-biasNog ruim een maand en dan zijn de Amerikaanse presidentsverkiezingen. In de aanloop naar 8 november hebben we inmiddels al talloze nieuwsberichten gehoord over dan wel Trump, dan wel Clinton. Je kunt de televisie niet aanzetten of je ziet de kandidaten weer. Maar hoe objectief wordt er over beide kandidaten bericht door de media? En is objectiviteit wel wenselijk om de beste informatie te krijgen? Ik neem je mee naar de wereld van objectiviteit en information bias aan de hand van de Amerikaanse presidentsverkiezingen.

Information bias in de media

Vrouwen en Mexicanen, zomaar twee bevolkingsgroepen die het er flink van langs kregen in Trumps campagne. Er werd over de hele wereld schande gesproken van zijn vele controversiële uitspraken. De media lieten veelvuldig blijken dat het echt niet kon wat Trump deed. Maar toch zijn er miljoenen Amerikanen die met de Republikeinse presidentskandidaat weglopen. Dan moet hij toch ook wel wat goeds doen zou je zeggen. Is het niet zo dat de media hun gatekeeping functie uitstekend vervullen hier? Oftewel, bepalen de media niet wat we wel en niet te horen krijgen hier in Nederland?

Objectiviteit in politieke situaties

De media hebben in principe de taak om objectief verslag te doen van feiten. Maar de vraag is of dat tijdens politieke campagnes wel de beste manier van nieuws brengen is. Hamilton (2004) stelt bijvoorbeeld dat onafhankelijke kranten juist lezers wegtrekken uit het politieke spectrum. En Rosenstiel (2005) schrijft dat objectieve nieuwsbronnen in politieke situaties juist minder informatief zijn dan subjectieve bronnen. Een belangrijk punt is namelijk dat de boodschap van een politicus verloren gaat, zodra een nieuwsmedium objectief wil berichten over de politicus. Immers, het verhaal moet van beide kanten belicht worden en dat is nou net wat een politieke partij vaak niet doet. Met als gevaar dat je dus niet meer kunt achterhalen waar een politicus nou echt voor staat.

Verschil van inzicht

Een belangrijk probleem is het verschil in perceptie tussen ontvangers van nieuws en journalisten als het gaat om politieke onderwerpen. Journalisten zijn van mening dat ze objectief moeten zijn en het nieuws zo neutraal mogelijk moeten brengen. Het publiek is echter van mening dat objectief nieuws afwijkt van datgene wat een politicus nou juist wil vertellen. (Rosenstiel, 2005). Toch is dit relatief eenvoudig op te lossen door veel quotes op te nemen met ‘hij zegt’ en ‘zij zegt’. Dan kun je als nieuwsmedium objectief verslag doen, zonder dat verloren gaat wie waar voor staat. Echter, is dit de meest wenselijke manier voor kwalitatief nieuws?

Toon berichtgeving beïnvloedt waarde nieuws

Uit een onderzoek van Dunaway, Davis, Padgett en Scholl (2015) blijkt dat de toon waarop twee kandidaten worden belicht bij politiek nieuws, beïnvloedt hoe waardevol een nieuwsbericht is volgens de ontvanger. Met toon bedoel ik of er negatief, positief of neutraal over iemand wordt geschreven. Wanneer er een verschil in toon is, bijvoorbeeld positief over Clinton en negatief over Trump, wordt een bericht als meer waardevol ervaren. Daarnaast zorgt een verschil in toon ervoor dat de kans op het noemen van belangrijke issues toeneemt. Met andere woorden, wanneer een medium een kant kiest voor een politieke kandidaat, is de kans groter dat er meer politieke onderwerpen worden belicht.

Minder objectiviteit, meer bronnen

Uit de analyse van Dunaway en anderen (2015) komt ook naar voren dat een verschil in toon en dus minder objectiviteit, goed is voor het aantal bronnen dat wordt opgevoerd. Hoe minder objectiviteit, hoe meer bronnen. Dit lijkt logisch omdat alle bronnen die een bepaalde kandidaat steunen dan geciteerd kunnen worden, terwijl dat bij een objectief verhaal over beide kandidaten een stuk lastiger is. Is het dan een probleem dat nieuwsmedia een bepaalde kandidaat positiever of negatiever neerzetten? Ja en nee.

Information bias = duidelijk beeld

Wanneer een nieuwsmedium een kant kiest, is er per definitie sprake van information bias. Je krijgt alleen te horen wat het medium over de twee kandidaten wil zeggen en dat betekent dus dat er geen sprake is van objectiviteit. Dat kan goed zijn om een duidelijk beeld te krijgen van een kandidaat. Wanneer je bijvoorbeeld voor Clinton bent, wil je ook graag weten wat zij allemaal van plan is. Dan is het dus niet erg dat zij positiever en uitgebreider wordt belicht en dat je minder over Trump te horen krijgt.

Het gevaar van information bias

Echter, wat er in de Nederlandse media vooral gebeurt, is dat Trump structureel wordt weggezet als de boeman. Dan wordt het wel problematisch dat de media information bias vertonen. Immers, Trump wordt keer op keer negatief in het nieuws gebracht, waardoor de informatie wel erg eenzijdig wordt. In de ideale wereld zouden er ongeveer net zoveel nieuwsmedia zijn die de kant van Clinton kiezen als media die voor Trump gaan. Dan heeft het publiek zelf de keuze waar ze naar willen luisteren en wordt de informatie een stuk waardevoller. Objectiviteit is in tijden van politiek nieuws dus niet wenselijk, mits er voor beide kandidaten voldoende media zijn een hun kant kiezen.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Dunaway, J. L., Davis, N. T., Padgett, J. & Scholl, R. M. (2015). Objectivity and information bias in campaign news. Journal of Communication, 65, 770-792.

Hamilton, J. T. (2004). All the news that’s fit to sell: how the market transforms information into news. Princeton: Princeton University Press.

Rosenstiel, T. (2005). Political polling and the new media culture: a case of more being less. Public opinion quarterly, 69, 698-715.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.