Negatieve rente komt eraan, hoe gaan de banken dat communiceren?

negatieve-rente-banken

Afgelopen vrijdag kondigde ABN Amro aan dat de rente op spaargeld per 1 november daalt naar 0,1%. Daarmee komt de spaarrente op de laagste stand ooit. Niet eerder was een bank zo dicht bij negatieve rente op spaargeld. Toen ING een paar maanden geleden zinspeelde op een negatieve rente, waren veel klanten woest. Hoe communiceer je zorgvuldig over een gevoelig onderwerp als negatieve rente op spaargeld? Zonder dat mensen massaal vertrekken bij je bank?

Wat is het gevolg van negatieve rente op spaargeld?

Wanneer de rente op spaargeld negatief wordt, betekent dit in praktijk dat je moet gaan betalen om geld te mogen sparen. Kon je eind vorige eeuw nog goed geld verdienen met sparen, tegenwoordig is sparen niet meer de manier om je geld echt te laten groeien. De dreigende negatieve rente op spaargeld zorgt bij veel mensen voor bezorgdheid. Sterker nog, na uitspraken van ING-topman Ralph Hamers, dreigden ING-klanten massaal hun rekening op te zeggen bij de bank.

Waarom zinspelen banken op negatieve rente?

De grote banken sparen zelf natuurlijk ook. Het spaargeld van klanten wordt onder andere weggezet bij de Europese Centrale Bank. Deze bank houdt de rentes laag, om op deze manier de economie aan te jagen. Banken sparen zelfs tegen negatieve rente bij de Europese Centrale Bank. Dat betekent dat ze aan jou geld uitkeren, maar zelf voor datzelfde spaargeld moeten betalen. Logischerwijs kijken de banken naar mogelijkheden om dat geldverlies op te vangen. En één van de mogelijkheden is het doorberekenen van de negatieve rente van de ECB aan consumenten.

Is negatieve rente zo’n groot probleem?

Negatieve rente is op korte termijn niet zo erg, op lange termijn kunnen we er wel last van krijgen. Denk maar eens aan de pensioenfondsen die in de gevarenzone komen qua dekkingsgraad. Kijken we naar het spaargeld van jou en mij, is negatieve rente dan een probleem? Stel je hebt nu € 10.000,- op de bank staan. Met een rente van 0,02% op jaarbasis ontvang je € 2,- aan rente. Stel dat de rente nu negatief is, -0,02%, dan betaal je € 2,- per jaar. Het verschil tussen een positieve of negatieve rente is dan op jaarbasis € 4,-. Dat is voor niemand een probleem, waarom valt negatieve rente dan toch zo slecht?

Ad Populum argument

Een belangrijke reden dat veel mensen hun geld van de bank willen halen bij negatieve spaarrente, is het Ad Populum argument. Dit houdt in dat we graag doen wat de massa doet. Uit onderzoek van Radar bleek dat maar liefst 53% hun geld van de bank zouden halen bij een negatieve spaarrente. Als jij zo’n percentage ziet, hoef je niet na te denken en ga je ervan uit dat de meerderheid het ‘wel zal weten’. Onderzoek van de AFM liet zien dat 34% hun spaargeld in een oude sok zou bewaren bij negatieve rente. Ook hier gaat het om een relatief groot percentage.

Geld van de bank is niet verstandig

Voorlopig communiceren de banken alleen nog maar over de naderende negatieve rente. Toch zou het niet verkeerd zijn om alvast over de gevolgen te communiceren. Uit bovenstaande alinea’s blijkt dat de gevolgen financieel niet groot zijn, maar dat veel mensen toch hun geld zouden willen weghalen bij de bank. Fysiek je geld opslaan in huis is onverstandig. Vaak ben je maar verzekerd tot enkele duizenden Euro’s in het geval van brand of diefstal. Daarnaast is een eventuele bankrun ook gevaarlijk. Als teveel mensen hun geld weghalen, kan een bank omvallen.

Geef de mensen alternatieven

Banken die overgaan tot negatieve rente, zouden hierbij moeten communiceren wat dit op financieel vlak betekent voor spaarders. In plaats van het alleen maar te hebben over negatieve rente, is het goed om inzichtelijk te maken met getallen wat het per individueel geval betekent. Als mensen inzien dat het hooguit om een paar Euro per jaar gaat, zal de grootste storm al gaan liggen. Daarnaast doen de banken er verstandig aan om mensen alternatieven te bieden voor sparen. Geef aan wat de mogelijkheden zijn op hypotheekgebied, beleggen, het aflossen van eventuele schulden etc. Uiteraard moet de bank geld blijven verdienen, maar juist om te voorkomen dat mensen hun geld weghalen, is extra begeleiding en communicatie gewenst.

Gebruik de gegevens uit het buitenland

De banken kunnen ook teruggrijpen op data uit het buitenland. In Canada deed de centrale bank onderzoek naar landen waar al negatieve rentes worden gehanteerd. Uit dat onderzoek bleek dat nergens grootschalige onttrekkingen van spaargeld plaatsvonden. In dit geval kunnen de banken hetzelfde Ad Populum argument gebruiken om mensen niet weg te laten lopen. ‘Meer dan 80% liet zijn geld gewoon staan’ komt overtuigend over op veel mensen.

Niet in discussie gaan

Op communicatief vlak is het onverstandig om in discussie te gaan met mensen die faliekant tegen negatieve rente zijn. Nadat de ING-topman had aangegeven dat de min-rentes mogelijk zouden zijn, twitterden sommige klanten dat ze niet de ‘melkkoe’ wilden zijn van de bank. Reageren op deze zwaar overdreven statements is alleen maar schadelijk voor de bank. Juist helder uitleggen waarom de bank de rente moet verlagen, in combinatie met het aanleveren van suggesties voor mensen helpt veel beter.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.