Het klimaat kost geld, hoe gaat de overheid dat communiceren?

Kostenstijging klimaatIn 2006 bracht de Amerikaanse Al Gore de documentaire An inconvenient truth uit. Destijds werd er nog wat lacherig gedaan over de klimaatverandering, maar inmiddels is het besef bij veel mensen wel aanwezig dat er iets moet veranderen. Het klimaatakkoord van Parijs is daar een goed voorbeeld van. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft nu berekend dat het klimaat ons vanaf 2030 geld gaat kosten. En niet zo’n beetje ook. De vraag is hoe de overheid dit gaat communiceren, zonder dat er een hoop weerstand ontstaat.

Het klimaat kost geld

In opdracht van de NOS heeft het Planbureau voor de Leefomgeving berekend hoeveel geld het klimaat ons gaat kosten in de toekomst. Vanaf 2030 gaat elk huishouden ongeveer 50 tot 60 Euro per maand meer betalen aan energie. Dit komt voort uit het regeringsbeleid. Fossiele energieopwekking wordt namelijk afgebouwd, huizen moeten beter worden geïsoleerd en apparaten en auto’s moeten zuiniger worden. Allemaal mogelijk, maar er is wel geld voor nodig. En dat geld wordt dus opgehaald bij de burger.

Nietsdoen is geen optie

Robert Koelemeijer van het Planbureau voor de Leefomgeving verwoordt het als volgt: ‘Je moet je goed realiseren dat klimaatverandering ons sowieso geld gaat kosten. En nietsdoen is duurder dan ingrijpen.’ Verder stelt hij: ‘De kosten zullen na 2030 nog verder oplopen. Pas als we de hele energietransitie hebben gehad, en bijvoorbeeld alle woningen zijn geïsoleerd en alle windparken op zee gebouwd, dan zullen de kosten wel weer gaan dalen.’ Kortom, we gaan niet onder de hogere energiekosten uitkomen.

Hoe gaat de overheid deze kostenstijging communiceren?

Vraag aan 10 mensen op straat of ze het klimaat belangrijk vinden en je krijgt waarschijnlijk 10 keer ‘Ja’ te horen. Vraag aan diezelfde 10 mensen of ze bereid zijn te betalen voor een beter klimaat en je krijgt nogmaals 10x ‘Ja’ te horen. Noem je vervolgens het bedrag van € 50,- per maand en de kans is groot dat mensen ineens minder bereid zijn om de portemonnee te trekken. Dat kan een probleem worden voor de overheid. Immers, we weten dat het noodzakelijk is om iets te doen aan het klimaat, maar we hebben liever dat een ander het oplost. Hetzelfde zie je gebeuren bij biologisch vlees of de kledingindustrie. We willen dat dieren een goed leven hebben en we willen liever geen kinderarbeid. Maar als dat betekent dat we meer moeten betalen, ach ja, dan is het maar zo.

Advies 1: wees transparant

Elke kostenstijging, of het nou gaat om het klimaat of niet, moet je uitleggen. Immers, niet uitleggen is de doodsteek voor elke vorm van beleid. Wees transparant en zorg ervoor dat mensen goed begrijpen waarom iets nodig is. Met uitleggen bereik je overigens niet dat mensen een kostenstijging ook accepteren. Daar is meer voor nodig.

Advies 2: speel in op jongere generaties

Mensen zijn gevoelig voor de leefomstandigheden van hun kinderen. Immers, je wilt het beste voor je kind. In de berichtgeving omtrent het klimaat en de bijbehorende kostenstijging is het daarom slim om in te spelen op de jongere generaties. Maak duidelijk dat de kostenstijging noodzakelijk is voor een fijne leefomgeving van je kind. Hiermee zet je mensen namelijk voor het blok. De tegenvraag zou zijn ‘wil je dat je kind opgroeit in een land dat geteisterd wordt door extreem weer?’ Weinig mensen zullen daar ‘Ja’ op zeggen.

Advies 3: gebruik de sociale norm

Mensen zijn groepsdieren en kijken maar wat graag naar het gedrag van anderen, wanneer het gaat om het nemen van beslissingen. Laat mensen voelen dat ze er niet alleen voor staan, dat je samen met vele anderen het verschil kunt maken. Voor dit soort argumenten zijn we gevoelig, dus zou het logisch zijn om gebruik te maken van de sociale norm.

Advies 4: voer de maatregel in 1 keer in

Het is verleidelijk om de kostenstijging voor het klimaat in verschillende etappes in te voeren. Het idee is namelijk dat elke keer een paar Euro stijging beter wordt geaccepteerd dan ineens  € 50,- per maand. Wellicht in de acceptatie, maar niet in de psychologie. De drempel lijkt lager als je ieder jaar een klein beetje extra moet betalen, maar je wordt er wel elk jaar aan herinnerd dat de kosten weer zijn gestegen. En dat levert ieder jaar weer wat negatieve energie op. Gaan de kosten ineens veel omhoog, dan baal je daar in het begin weliswaar van, maar vervolgens verdwijnt deze negatieve energie vrij snel.

Conclusie kostenstijging klimaat

We moeten allemaal meer gaan betalen, dat is onvermijdelijk. Maar de overheid heeft wel een schone taak om dit goed te communiceren. Het liefst zonder teveel weerstand. 2030 lijkt nog ver weg, maar het is verstandig om nu alvast over deze communicatie na te denken. Ik ben benieuwd hoe we deze kostenstijging gepresenteerd krijgen. Dat kan wel degelijk op een goede manier, nu nog uitvoeren.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Het klimaat kost geld, hoe gaat de overheid dat communiceren?

Reacties zijn gesloten.