Hoe zorgt muziek voor sociale verbondenheid?

sociale verbondenheid muziek

Sociale verbondenheid is een bekend onderwerp binnen de communicatie. Mensen leven graag in groepen, omdat ze anders sociale exclusie kunnen ervaren. We conformeren ons aan de regels van onze omgeving, zodat we niet alleen staan. Niet alleen omdat we ons veilig voelen in een groep, maar ook omdat we anders bang zijn om belangrijke dingen te missen (Fear Of Missing Out). Recent onderzoek rond sociale verbondenheid betrekt vaak muziek als factor. Wat is de rol van muziek bij sociale verbondenheid? Waarom maken we zo graag muziek samen en hoe geeft dat ons een gelukzalig gevoel?

Waarom luisteren we muziek?

Schäfer, Sedlmeier, Städtler en Huron (2013) beschreven drie psychologische functies van muziek. We luisteren muziek om zelfbewustzijn te creëren, om onze stemming te reguleren en om sociaal verbonden te raken. In dit artikel zoom ik in op het laatste aspect: sociale verbondenheid. Zoals eerder beschreven, acteren we graag in groepen. Of het nu gaat om klasgenoten, collega’s, familie of vrienden, we zijn vrijwel voortdurend met anderen. Maar hoe zorgt muziek precies voor sociale verbondenheid?

Sociale verbondenheid qua genre

We bereiken sociale verbondenheid als we met gelijkgestemden zijn. Denk maar eens aan een concert van je favoriete band. Iedereen die daar aanwezig is, vindt dezelfde muziek leuk. En dat zorgt voor een sfeer van verbondenheid. Je bent samen om te genieten van dat genre en die ene band. Ook al ken je de mensen om je heen niet, je creëert met elkaar wel een saamhorigheidsgevoel.

Sociale verbondenheid door samen muziek te maken

Samen naar dezelfde muziek luisteren zorgt voor sociale verbondenheid, maar ook muziek maken helpt daarbij. Met elkaar zingen of trommelen, helpt bij het groepsgevoel. Je ziet dit overal terug. Bijvoorbeeld in een koor, maar ook in voetbalstadions, tijdens demonstraties, bij festivals, op feestjes, overal komen groepen mensen samen om te zingen en muziek te maken. Maak jij onderdeel uit van het gezang, dan ga je je vanzelf verbonden voelen met de mensen om je heen. Je creëert sociale verbondenheid door samen muziek te maken.

Muziek maakt ook gelukkig

We voelen ons niet alleen veilig in groepen, we worden er ook gelukkiger van. Hetzelfde effect heeft muziek. Zodra we naar muziek luisteren, komt er dopamine vrij in ons lichaam. Dopamine is een stof die zorgt voor een gelukzalig gevoel en komt ook vrij als we eten of bij seks. Samen zingen zorgt voor een veilig gevoel en meer dopamine, dubbel geluk dus.

Herhaling in ons brein

Een ander belangrijk voordeel van het luisteren naar muziek is de herhaling in liedjes. We zijn dol op herhaling en proberen dan ook patronen te raden in de muziek die we horen. Zelfs wanneer je een nieuw nummer hoort, zul je (onbewust) aan de slag gaan om te bedenken hoe het liedje verder gaat. Volgens neurowetenschapper Van Cranenburgh komt dat omdat het brein op zoek gaat naar dingen die bekend en voorspelbaar zijn.

En het verstaan van liedteksten?

Ik schreef eerder een artikel over de psychologische functies van muziek. Voor het bereiken van psychologische effecten, is het van belang dat je liedteksten goed verstaat. Immers, verkeerd verstaan van liedjes kan leiden tot verkeerde interpretaties. Die interpretatie of het verkeerd meezingen van een liedje, kan leiden tot spanningen in een groep. Iets wat je juist wilt voorkomen om het saamhorigheidsgevoel niet te verstoren. Het is dus wel degelijk van belang dat je liedteksten goed verstaat, om sociale verbondenheid te bereiken.

Muziek is een goed bindmiddel

Muziek heeft over het algemeen een sterke sociale functie. Het geeft ons een gevoel van saamhorigheid, wat handig is omdat we graag in groepen bewegen. Daarnaast maakt muziek ons gelukkiger, doordat er dopamine vrijkomt in ons lichaam. Twee belangrijke factoren die pleiten voor het meer luisteren van muziek. En dan vooral met elkaar, zodat je het groepsgevoel versterkt.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Schäfer, T., Sedlmeier, P., Städtler, C. & Huron, D. (2013). The psychological functions of music listening. Frontiers in Psychology, 4, 511.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.