Hoe wordt een weerwaarschuwing van het KNMI effectiever?

weerwaarschuwing knmi

Je kon afgelopen week de tv of radio niet aanzetten, of er was weer een weerwaarschuwing van het KNMI. Code geel, code oranje, evenementen werden afgelast, noodweer werd verwacht. Het ging zo nu en dan flink tekeer. Maar is deze manier van waarschuwen voor slecht weer eigenlijk effectief. Communiceert het KNMI op de juiste manier om te waarschuwen of kan het nog beter?

Weerwaarschuwing code geel

Onderstaande weerwaarschuwing stond afgelopen zaterdag op de website van het KNMI. Er gold code geel voor de kustprovincies en Limburg. Zware windstoten werden verwacht, tot wel 90 kilometer per uur. Weet jij dan direct wat je moet verwachten?

Vandaag vooral in de kustprovincies zware windstoten

KNMI weeralarm
In de kustprovincies komen zware windstoten voor van 75-90 km/u uit een zuidwestelijke richting. Voor het zuiden van Limburg is er vanochtend kans op zware windstoten van circa 75 km/u. In de avond neemt de wind af, het laatst in het Waddengebied.

Waarschuwen om schade te voorkomen

Het lijkt soms alsof het KNMI te pas en te onpas weerwaarschuwingen uitgeeft. Bij teveel waarschuwingen bestaat het gevaar dat mensen niet meer naar de waarschuwingen luisteren. Zeker als een code geel of code oranje niet leidt tot problemen in je eigen omgeving. Toch zijn waarschuwingssystemen een goede manier om de kans op schade, letsel of erger te minimaliseren (Rogers & Tsirkunov, 2013). Het is alleen de vraag of de goedbedoelde waarschuwingen ook worden opgevolgd in de praktijk. De WMO (World Meteorological Organization) gaf eerder al aan dat er een afstand bestaat tussen het weerbericht en het daadwerkelijke begrip daarvan door het publiek.

Weerbericht is phenomenon-based

Weerberichten in Nederland worden phenomenon-based gepresenteerd. Dit houdt in dat er vooral windsnelheden en windkrachten worden genoemd. Nemen we het bovenstaande voorbeeld, dan zie je inderdaad dat dit het geval is bij de weerwaarschuwing van het KNMI. Uit onderzoek van Potter, Kreft, Milojev, Noble, Montz, Dhellemes, Woods & Gauden-Ing (2018) blijkt dat we phenomenon-based waarschuwingen niet snel oppikken. We begrijpen wel dat windstoten van 90 kilometer per uur waarschijnlijk heftig zijn, maar kunnen niet overzien wat dat in de praktijk betekent.

Impact-based weerberichten

Potter et al. (2018) hebben gekeken wat het begrip van weerwaarschuwingen is als je die impact-based presenteert. Dat wil zeggen, noemen wat de gevolgen zijn van hoge windsnelheden.

  • Phenomenon-based: kans op zware windstoten tot wel 90 kilometer per uur.
  • Impact-based: kans op afbrekende takken of bomen die omwaaien.

Uit het onderzoek van Potter et al. (2018) blijkt dat mensen impact-based waarschuwingen beter begrijpen dan phenomenon-based berichten. Mensen zijn daarnaast bezorgder bij impact-based waarschuwingen en nemen meer voorzorgsmaatregelen.

Weerwaarschuwing KNMI

Het KNMI presenteert waarschuwingen vooral phenomenon-based, al hebben ze wel een stap in de goede richting gezet. Bij elke weerwaarschuwing staat waar het bericht voor geldt. Hiermee krijg je al iets beter een idee over wat er te verwachten valt. Toch kan het nog veel duidelijker gemaakt worden. Afgelopen week werden er in Amsterdam flink wat bomen uit de grond gerukt door de wind. Je had vooraf kunnen aangeven dat de kans hierop aanzienlijk zou zijn, in plaats van het noemen van windsnelheden. De kans is groot dat mensen dan wel hun auto hadden verplaatst.

Weeralarm-1
Weeralarm 2

Impact-based: extra informatie zoeken

Het onderzoek van Potter et al. (2018) laat zien dat mensen bij impact-based waarschuwingen bereid zijn om extra informatie te zoeken. Die bereidheid is er niet bij phenomenon-based waarschuwingen, terwijl het doel van de berichtgeving is dat mensen zich voorbereiden. Het kan geen kwaad om bij een weerwaarschuwing ook aan te geven hoe mensen voorzorgsmaatregelen kunnen treffen. Schade bij stormen is helaas niet te voorkomen, maar wel te verminderen als mensen goed voorbereid zijn en weten wat ze moeten doen.

KNMI: impact-based & adviezen over te nemen maatregelen

De weerwaarschuwingen van het KNMI zijn belangrijk om de kans op schade te minimaliseren. Om het waarschuwingssysteem nog beter te maken, is het van belang om de waarschuwingen impact-based te presenteren. Daarnaast doet het KNMI er goed aan om praktische tips mee te geven hoe je vervolgens zelf de schade kunt beperken. Met deze combinatie is de kans groot dat we bij een volgende storm niet met tientallen miljoenen aan schade zitten.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Rogers, D. P. & Tsirkunov, V. V. (2013). Weather and climate resilience: effective preparedness through national meteorological and hydrological services. The World Bank, Washington D. C.

Potter, S. H., Kreft P. V., Milojev, P., Noble, C., Montz, B., Dhellemmes, A., Woods, R. J. & Gauden-Ing, S. (2018). The influence of impact-based severe weather warnings on risk perceptions and intended protective actions. International Journal of Disaster Risk Reduction, 30, 34-43.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.