Hoe presenteer jij krachtiger met behulp van lichaamstaal?

lichaamstaal in presentatieMaar liefst 93% van onze communicatie is non-verbaal. Dat liet Albert Mehrabian in 1967 al zien. Deze Iraanse meneer is emeritus hoogleraar in de psychologie. Die 93% kan onderverdeeld worden in stemgeluid, toon en intonatie (38%) en lichaamstaal (55%). Als lichaamstaal zo’n groot deel van onze communicatie beslaat, is het belangrijk dat je weet wat het betekent als jij een bepaalde houding aanneemt of een bepaald gebaar maakt. Bijvoorbeeld als je een presentatie moet geven. Welke rol speelt lichaamstaal bij presentaties? Hoe herken je signalen dat iemand nerveus is? Hoe maak je jouw presentatie krachtiger en overtuigender met de juiste lichaamstaal?

Presentatie draait toch om de inhoud?

Natuurlijk is de inhoud van je presentatie belangrijk. Heb je een slecht verhaal, dan blijft je presentatie minder hangen bij je publiek. Maar in de wetenschap dat slechts 7% van onze communicatie verbaal is, kun je zelfs met een slecht verhaal een onuitwisbare indruk achterlaten. Stel jezelf eens 2 situaties voor:

  • Een slecht verhaal, maar wel enthousiast en overtuigend gebracht
  • Een goed verhaal, maar traag en slaapverwekkend gebracht

Welk verhaal zou jij onthouden? Waarschijnlijk het eerste, omdat non-verbale communicatie zo’n grote rol speelt bij het overbrengen van een boodschap.

Wees je bewust van lichaamstaal als je nerveus bent

Een presentatie geven voor een groep mensen is spannend. Of het nu gaat om een zaal met 1000 man of een vergadering met 15 collega’s, weinig mensen worden niet nerveus voor een presentatie. Aan jou de taak om de nervositeit zoveel mogelijk te verbloemen, bijvoorbeeld met lichaamstaal. Iemand die nerveus is, kijkt regelmatig naar beneden om de blik van het publiek te vermijden. Daarnaast houd je je handen sneller gesloten als je zenuwachtig bent. Je leest vaker de powerpoint voor en keert daarbij je rug naar het publiek. Ook sta je nerveus met je voeten te bewegen. Nu je weet dat deze symptomen bij nervositeit horen, kun je ze ook voorkomen. Draai nooit je rug naar het publiek, houd je handen ontspannen naast je lichaam en beweeg alleen functioneel voor je presentatie.

Lichaamstaal bij presentatie: beweeg functioneel

Het leidt ontzettend af als iemand voortdurend heen en weer staat te wiebelen tijdens een presentatie. Maar bewegingen kunnen ook een ondersteunende rol hebben. Gebruik je tijdens je presentatie opsommingen, dan kun je met een paar stappen opzij duidelijk maken dat je het over het volgende punt hebt. Op deze manier ondersteunt de non-verbale communicatie de verbale communicatie.

Lichaamstaal: de kracht van gebaren

Gebaren zijn een belangrijk onderdeel van lichaamstaal, mits je ze goed inzet. Wil je een onderdeel uit je presentatie accentueren, dan kun je daar gebaren bij gebruiken. Door iets aan te wijzen in je presentatie, terwijl je over dat punt spreekt, legt het publiek een extra relatie. Jouw toehoorders snappen direct dat het belangrijk is. Kijk maar eens hoe Marco Verhoef dat doet in zijn weerbericht (vanaf 18.00). De belangrijkste onderdelen uit zijn presentatie wijst hij aan met z’n vinger, zodat het direct duidelijk is voor jou.

Lichaamstaal en gebaren: je handen

Een van de moeilijkste onderdelen van een presentatie is voor veel mensen de positie van je handen. Waar laat je ze zonder dat het er stom uitziet? De beste positie voor je handen is tussen borst en heuphoogte. Deze positie geeft je namelijk de ruimte om je handen in te zetten bij je presentatie. Zorg altijd voor open handen, met je handpalmen naar boven. Dit geeft aan dat je toegankelijk en open bent richting je publiek. Houd je handen niet met de opening naar beneden en wijs ook niet naar je publiek. Dit komt over als belerend of zelfs het opdragen van bevelen. Een goed voorbeeld van iemand die zijn handen goed gebruikte tijdens presentaties is Steve Jobs. Open handen, belangrijke punten aanwijzen, sterke houding:

Lichaamstaal bij presentaties: sta rechtop

Sta rechtop, een open deur? Toch gaat het vaak mis. Jouw houding geeft aan hoe zelfverzekerd je bent. Sta je licht voorover gebogen, dan denkt het publiek dat je weinig zelfvertrouwen hebt. Hang je achterover, dan kom je over alsof je geen contact wilt met je publiek. Sta rechtop en je straalt kracht en zelfvertrouwen uit. Borst vooruit, handen open en jij bent de baas van je eigen presentatie.

Oefening baart kunst

Natuurlijk blijft presenteren voor de een makkelijker dan de ander, maar door lichaamstaal te herkennen en toe te passen, wordt presenteren ook voor jou eenvoudiger. Voorkom dat je nerveus overkomt, kom zelfverzekerd voor de dag en gebruik gebaren en bewegingen om je presentatie te ondersteunen. Hoe vaker je het probeert, hoe beter het gaat.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.