Hoe kan het kabinet de knowledge gap verkleinen tijdens Corona?

knowledge gap corona

In Coronatijd krijgen we veel informatie op ons afgevuurd. Om de paar dagen geeft het kabinet een persconferentie, waarin we in één klap allerlei maatregelen en versoepelingen te verwerken krijgen. Maar zeg nou zelf, hoeveel heb je direct na de persconferentie daadwerkelijk onthouden? Juist in een tijd waarin het belangrijk is dat iedereen zich aan de maatregelen houdt, is het belangrijk dat informatie blijft hangen. Wat we dan zeker niet kunnen gebruiken is een zogenaamd ‘knowledge gap’. Hoe zit dat precies en hoe zou het kabinet de knowledge gap kunnen verkleinen?

Wat is een knowledge gap?

Van oudsher wordt er gedacht dat kennis wordt overgedragen via tekstuele (verbale) informatie. Plaatjes zijn aantrekkelijk, maar hebben een lage informatiewaarde. Op basis van deze aannames, is er in de wetenschap gekeken naar een knowledge gap: het verschil in kennis tussen hoger en lager opgeleiden, als gevolg van opleiding en sociaal-economische status. En wat blijkt? Hoger opgeleiden zijn beter in staat om nieuws en informatie te verwerken (Grabe, Lang, Zhou & Bols, 2000) dan lager opgeleiden. Kanttekening: de meeste onderzoeken op dit vlak zijn alleen onderzocht met verbale experimenten.

Knowledge gap bij visuele informatie

Grabe, Bas en Van Driel hebben in 2015 een onderzoek uitgevoerd naar de knowledge gap als het gaat om zowel verbale als visuele informatie. Ook zij vonden dat er een verschil bestaat in kennisverwerking en -overdracht tussen hoger en lager opgeleiden als het gaat om verbale informatie. Daarnaast is het begrip ook beter bij hoger opgeleiden. Tevens vonden zij dat, ongeacht opleidingsniveau, mensen beter in staat zijn om informatie te verwerken na het zien van informatie dan na het lezen van diezelfde informatie.

Visuele informatie en opleidingsniveau

Als het gaat om de verwerking van zowel visuele als verbale informatie, was er een verschil tussen hoger opgeleiden en lager opgeleiden in het bovengenoemde onderzoek. Hoger opgeleiden scoorden in beide gevallen beter op herkenning, begrip en verwerking van de informatie. Echter, de knowledge gap tussen hoger en lager opgeleiden was significant kleiner na het zien van informatie. Voor hoger opgeleiden maakt verbale of visuele informatie niet uit voor de verwerking ervan. Voor lager opgeleiden wel: visuele informatie werd veel beter herkend en begrepen dan verbale informatie.

In Coronatijd: vooral verbale informatie

Wanneer Mark Rutte en Hugo de Jonge een persconferentie geven, is dit uitsluitend verbaal. Dat is voor hoger opgeleiden geen probleem om te verwerken. Maar uit onderzoek blijkt dus dat de verwerking en het begrip bij lager opgeleiden minder is bij louter verbale informatie. Met als gevolg dat zij niet alles evengoed meekrijgen en begrijpen. En dat is vervelend, aangezien we met z’n allen de maatregelen moeten naleven om het Coronavirus onder controle te krijgen.

Bijkomend nadeel: feiten blijven minder hangen

Naast dat lager opgeleiden de maatregelen uit de persconferenties minder goed verwerken, is er nog een bijkomend nadeel: de feiten blijven minder hangen. Wetenschappelijk bewijs op verbale wijze brengen zorgt ervoor dat lager opgeleiden dit minder snel oppikken. Het is dan ook niet verwonderlijk dat lager opgeleiden over het algemeen meer in complottheorieën geloven rond Corona dan hoger opgeleiden. Simpelweg omdat de kennisoverdracht en -verwerking lager is bij alleen tekstuele informatie. Terwijl vrijwel alle complottheorieën op YouTube staan, juist, met beeld.

Gebruik meer visuele informatie

Het kabinet heeft een aparte pagina ingericht met downloadbaar materiaal rond de Coronacrisis. Hier vind je onder andere posters waarop alle maatregelen genoemd staan. Wat mag er wel? Wat mag er nog niet? Maar deze informatie wordt slechts mondjesmaat ontsloten. Het zou goed zijn om deze posters ook in beeld te brengen tijdens de persconferenties. Bijvoorbeeld als samenvatting, zodat je in één oogopslag op visuele wijze te zien krijgt wat er zojuist gezegd is. Dat de achtergrond van keuzes dan wat meer wegzakt, is minder erg dan dat de maatregelen niet worden opgepikt.

Visuele informatie via social media

Daarnaast zou het kabinet de visuele middelen rond Corona veel actiever kunnen promoten via social media, bijvoorbeeld met (betaalde) campagnes. Dit kost waarschijnlijk flink wat geld, maar voor deze situatie staat gezondheid voorop. We hebben er niets aan als een grote groep mensen afhaakt, omdat ze de maatregelen niet kennen of onjuist interpreteren. Door veel meer in te zetten op visuele informatie in plaats van tekstuele informatie, kan het kabinet de knowledge gap verkleinen rond Corona. Zodat mensen in ieder geval weten wat er wel en niet mag.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Grabe, M. E., Lang, A., Zhou, S. & Bolls, P. (2000). Cognitive access to negatively arousing news: An experimental investigation of the knowledge gap. Communication Research, 27, 3–26.

Grabe, M. E., Bas, O. & Van Driel, I. I. Defecting from the Gutenberg legacy: Employing images to test knowledge gaps. Journal of Communication, 65, 300-319.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.