Hoe helpen soundbites politici in aanloop naar de verkiezingen?

soundbites politiciOp 21 maart 2018 worden er in 335 gemeenten gemeenteraadsverkiezingen gehouden. En dus is het tijd voor de landelijke politici om hun standpunten kenbaar te maken aan het grote publiek. Overal en nergens verschijnen de kopstukken van de politieke partijen in de media. Maar hoe zorgen politici er nou voor dat ze hun standpunten landelijk bekend krijgen? Hiervoor gebruiken ze onder andere soundbites. De vraag is: hoe helpen soundbites politici in aanloop naar de verkiezingen?

Wat zijn soundbites?

Soundbites zijn korte citaten of uitingen, die opvallen vanwege hun gevatheid. Vaak zijn het uitspraken die ‘blijven hangen’. Vooral politici en bekende sprekers gebruiken soundbites, omdat ze hiermee eenvoudig de kern van hun boodschap kunnen uitdragen. Daarnaast worden soundbites maar wat graag overgenomen door de media, omdat deze soort uitspraken zorgen voor veel clicks en views. In deze blog laat ik zien hoe Nederlandse politici gebruik maken van soundbites.

Sybrand-Buma: grachtengordeldiscussie

Sybrand-Buma, de leider van het CDA, heeft het in het AD over een grachtengordeldiscussie als het gaat om het verwijderen van namen als Coen en Maurits uit het straatbeeld. Hij zet zijn statement kracht bij, door ook termen als complete farce en onzin te gebruiken. Sybrand-Buma maakt hiermee direct duidelijk wat zijn standpunt is in de discussie over het gebruik van historische namen. In andere kranten zijn bijvoorbeeld koppen te lezen als ‘Wis naam Coen niet’ en ‘Handen af van Coentunnel’.

Rutte: Beeldenstorm

Ook VVD-leider Mark Rutte mengde zich in de discussie rond historische figuren en het gebruik daarvan voor musea, tunnels en straatnamen. Hij reageerde op het weghalen van de buste van Maurits uit het Mauritshuis met de term: Beeldenstorm. Hiermee refereerde hij aan het vernietigen van religieuze beelden in 1566 door de protestanten. Natuurlijk is de situatie van nu niet te vergelijken met die van toen, maar door het gebruik van een soundbite als Beeldenstorm krijgen de woorden van Rutte wel extra lading. En het zorgt ervoor dat zijn mening opgepakt wordt door de grote media.

Wilders: kereltje en schimmig appartement

De Nederlandse politicus die het inzetten van soundbites het beste beheerst, is zonder twijfel Geert Wilders. Als geen ander slaagt de leider van de PVV erin om het nieuws te halen met zijn woordkeuzes en taalgebruik. Nadat Alexander Pechtold van D66 Wilders bij WNL zwart had zitten maken, twitterde Wilders terug met termen als kereltje en dat schimmige appartement. Dat werd vervolgens weer opgepakt door de media, waardoor ook Wilders weer in het nieuws kwam.

Pechtold: schreeuwlelijkerd

Over het fragment bij WNL gesproken, Pechtold noemde Wilders daar een schreeuwlelijkerd. Pechtold had er ook voor kunnen kiezen om op politiek correcte wijze te spreken over zijn collega, maar in plaats daarvan gebruikte hij een krachtigere term. Natuurlijk met het idee om in de media te komen, zodat je weer zichtbaar bent.

Waarom gebruiken politici soundbites?

Het gebruik van soundbites is voor politici de ideale manier om hun opvattingen aan een breed publiek te presenteren. De soundbite zelf is natuurlijk maar een klein stukje van het verhaal, maar het is wel de kortste weg naar de media. Het gebruik van krachttermen is vaak niet chique, maar wel een mogelijkheid om in het nieuws te komen. Ook het maken van een stevige vergelijking, zoals Rutte doet met Beeldenstorm, wordt zeer waarschijnlijk opgepakt door de nieuwsstations. Het gebruik van soundbites levert dus aandacht op.

Politici willen zichtbaar zijn voor de achterban

Naast dat soundbites waarschijnlijk worden opgepakt door de media, met als resultaat dat jouw standpunt bekender wordt, is er nog een reden voor het gebruik ervan. Zeker in verkiezingstijd willen politici zichtbaar zijn voor hun achterban. Jij hebt waarschijnlijk een voorkeur voor een bepaalde politicus of partij. Dan vind je het onbewust toch fijn als jouw ‘leider’ in het nieuws is en aan de rest van Nederland zijn of haar gezicht laat zien. Vanzelfsprekend lijkt meer aandacht tot meer bekendheid en dat zal het aantal stemmen vaak alleen maar ten goede komen.

Kun je zelf ook soundbites gebruiken?

Jazeker! Denk daarbij aan het geven van een presentatie. Hoe zorg je ervoor dat jouw publiek na afloop nog weet waar je het over had? Door gebruik te maken van soundbites en die regelmatig te herhalen. Marketingspreker Jos Burgers doet dit bijvoorbeeld uitstekend. Hij verwerkt termen als Geef nooit korting en Eén fan per dag voortdurend in zijn lezingen. Na afloop onthoud je deze uitspraken gegarandeerd.

De essentie van het verhaal

Voor het gebruiken van soundbites is het wel belangrijk dat je de essentie van je verhaal erin verwerkt. Gewoon een leuke spreuk roepen is niet verstandig. De beste soundbites dekken namelijk de lading van het achterliggende verhaal. Kijk bij jouw presentatie eens wat jij wilt dat het publiek sowieso onthoudt en maak daar een soundbite van. Succes!

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.