Hoe hebben keurmerken invloed op jouw koopbeslissing?

Keurmerken in de supermarktLaatst zag ik een aflevering van de Keuringsdienst van Waarde over medaillestickers op wijnflessen. Als je door de supermarkt loopt, lijkt elke wijn wel ergens in de wereld goud, zilver of brons te hebben gewonnen. Maar wijn is niet het enige product met een keurmerk. Loop je een rondje door de winkel, dan kom je allerlei keurmerken tegen. Welk effect hebben al die keurmerken op jouw koopgedrag? Word je beïnvloed door deze keurmerken en hoe werkt dat dan?

Keurmerken in alle soorten en maten

Je hebt ze ongetwijfeld wel eens gezien: keurmerken. Bewuste keuze, Beter leven, Beste koop, producten en diensten kunnen allerlei keurmerken verwerven. Natuurlijk fijn, maar zie je als consument de bomen nog door het bos? Immers, er zijn zoveel keurmerken dat het maar de vraag is hoeveel effect ze nog hebben. In de aflevering van de Keuringsdienst van Waarde over wijn wordt uitgelegd dat het voor deze productsoort zo is dat er tientallen wedstrijden per jaar zijn. Bij al die wedstrijden zijn medailles te winnen, die een fabrikant op een fles mag plakken. En weet jij als consument welk concours echt betrouwbaar is? Nee, waarschijnlijk niet. En dus doet een gouden medaille het altijd goed.

Bewuste keuze keurmerk

Hetzelfde geldt natuurlijk voor het Bewuste keuze keurmerk. Daar kwamen vragen over toen bekend werd dat sommige vruchtensappen het keurmerk droegen. En ook sommige frituurvetten waren een Bewuste keuze. De uitgever van het keurmerk kwam vervolgens met de verklaring dat die producten ‘binnen hun productcategorie’ de beste keus waren. Maar dan is natuurlijk wel het einde zoek. Want eigenlijk is het dus geen bewuste keus, maar doet het product het net iets minder slecht dan de concurrentie.

Autoriteit, competentie en sociale norm

Waarom zijn we zo gevoelig voor keurmerken? Dat komt grotendeels door autoriteit, competentie en sociale norm. Autoriteit werkt vrij simpel: als een expert aangeeft dat iets goed is, dan gaan we daarin mee. We nemen aan dat een keuringsinstantie meer expertise van producten heeft dan dat wij zelf hebben als consument. Met als gevolg dat we een keurmerk zien als betrouwbaar. Een externe, gespecialiseerde partij heeft immers het product gekeurd. Wie zijn wij dan om aan die beoordeling te twijfelen?

Competentie bij keurmerken

De tweede factor is competentie. Wanneer jij door de supermarkt loopt of op internet winkelt, wil je aan jezelf laten zien dat je in staat bent om verantwoorde keuzes te maken. Wanneer je producten met een Bewuste keuze logo of Gezondere keuze logo kiest, laat je zien dat je in staat bent om ‘goede’ keuzes te maken. Oftewel, je bent competent om verstandige beslissingen te nemen op productgebied.

Sociale norm bij keurmerken

De derde factor waarom keurmerken invloed hebben op ons koopgedrag is de sociale norm. We baseren ons gedrag grotendeels op het gedrag van anderen. Koopt een vriend of vriendin alleen verantwoorde producten, dan wil jij dit waarschijnlijk ook. Of wanneer je mensen over de vloer krijgt, wil je natuurlijk jezelf je van de beste kant laten zien. Hoe kan dat beter door producten met een keurmerk in huis te halen? Kortom, we laten graag zien dat we het sociaal wenselijke gedrag vertonen en dat is producten kopen die goed zijn voor het milieu, dieren of onze omgeving.

Keurmerken en verwarring

Maar zoals ik al eerder vertelde over de keurmerken voor wijn, is er ook op andere keurmerken iets aan te merken. Neem nou het vinkje met Bewuste keuze of Gezondere keuze. Het keurmerk werd al veranderd in ‘Bewuste keuze binnen deze productgroep’ om misleiding te voorkomen. En nu heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) ook nog eens besloten om het keurmerk definitief uit te faseren. Immers, de consument was er niet mee geholpen en werd eigenlijk alleen maar in verwarring gebracht.

Is een keurmerk een keurmerk?

Hetzelfde geldt natuurlijk voor online. Elke websitebouwer kan het Thuiswinkel waarborgloog op zijn site plaatsen. En hoe vaak heb jij echt gecontroleerd of de website wel echt aangesloten is bij Thuiswinkel? Juist, nooit waarschijnlijk! Daarom is het goed om je af te vragen bij een keurmerk wat dit nou echt zegt. Het is natuurlijk mooi als een product of een dienst een keurmerk draagt, maar wat levert dit voor extra informatie op?

De invloed van keurmerken op jouw koopbeslissing

Wanneer jij de volgende keer een keurmerk tegenkomt, is het belangrijk om je af te vragen waarom je eigenlijk het product koopt? Vind je het lekker? Is het beter dan de concurrentie? Is de prijs goed? Blijkt dat je op een of meer van deze vragen ‘Nee’ moet worden, dan kun je het beter niet kopen. Ongeacht of het product een keurmerk heeft of niet. Immers, elk product of bedrijf kan eenvoudig een keurmerk verwerven. En dat keurmerk zou niet leidend moeten zijn in jouw koopbeslissing.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Hoe hebben keurmerken invloed op jouw koopbeslissing?

Reacties zijn gesloten.