Hoe gaat de Green Deal van de EU burgers mobiliseren?

Afgelopen maand presenteerde eurocommissaris Frans Timmermans de Green Deal van de EU. Dit is een enorm pakket aan maatregelen dat ervoor moet zorgen dat de CO2-uitstoot in 2030 is teruggedrongen met minimaal 50 procent. Daarvoor is uiteraard de steun nodig van alle EU-lidstaten, maar zeker ook van de burgers. Immers, we zullen allemaal moeten bijdragen aan een betere planeet. Maar hoe gaat de EU ervoor zorgen dat iedereen ook mee gaat doen? Hoe krijgt de EU de burger zover om daadwerkelijk het verschil te maken?

Wat is de Green Deal?

De Green Deal is een masterplan om de CO2-uitstoot van de EU met de helft te reduceren in 2030. Dat kost € 260.000.000,- per jaar. Om ervoor te zorgen dat alle lidstaten meedoen, komt de EU met dwingende maatregelen. Via een zogenoemde gekwalificeerde meerderheid moeten de plannen doorgevoerd worden, zodat een lidstaat geen veto kan uitspreken. Ieder jaar tot aan 2030 zal er gemeten worden of het reductiedoel gehaald kan worden. Blijkt in 2021 dat de CO2-reductie te langzaam gaat, dan komen er aanvullende maatregelen.

Wie gaat de Green Deal betalen?

De Green Deal wordt in principe betaald door de Europese Unie. Onder andere uit de bijdragen die de lidstaten ieder jaar betalen. Maar daarnaast wordt er ook geld opgehaald via andere wegen. Vanaf 2021 gaat de vervuiler betalen. Auto’s, vliegtuigen, vrachtwagens, wie uitstoot moet betalen. Hiervoor moeten CO2-rechten worden betaald, die naar de EU-kas stromen. Ook wil de Europese Commissie aanspraak maken op statiegeld op plastic, om daarmee een deel van de Green Deal te financieren. Belangrijk aandachtspunt is nog wel dat de Europese wetgeving omgezet moet worden in nationale wetgeving. Hoe die vertaalslag wordt gemaakt is nog onduidelijk.

Veel abstracte ideeën

De Green Deal bestaat vooral uit abstracte ideeën. Een greep uit de plannen:

  • Vervoer over zee wordt gestimuleerd
  • Er moeten een miljoen laadpalen komen voor elektrische auto’s
  • De uitstoot in steden moet omlaag
  • Er moeten meer bomen worden gepland
  • De bouw moet op de schop

Voor veel plannen zijn er in de Green Deal nog geen concrete plannen bedacht. Terwijl er al best veel is wat mensen zelf zouden kunnen doen. Zonder dat ze daar de overheid bij nodig hebben. Hoe communiceer je dat?

Framing: auto is de paria van de binnenstad

Eén van de klimaatdoelen is dat de uitstoot in steden omlaag moet. Veel Nederlandse steden vertalen dat naar: minder auto’s in de binnenstad. Het AD heeft het bijvoorbeeld over de auto als paria van de binnenstad. Met extreme parkeertarieven, milieuzones en slechte toegangswegen wordt de auto uit de stad geweerd. Steden focussen daarmee op negatieve maatregelen. Terwijl je het ook positief kunt framen. Een veilige, autoluwe binnenstad, op een terras zonder ronkende motoren op de achtergrond, heerlijk schone lucht, niet in lange files, geen zoektocht naar dat ene parkeerplekje. De kans dat daar iemand op tegen is, is vrij klein. Kwestie van framing.

Wat kun je zelf doen voor een beter klimaat?

Maatregelen die door de overheid worden opgelegd, worden per definitie niet juichend ontvangen door veel mensen. Zeker met een plan als de Green Deal is de grote zorg van velen dat de maatregelen via belastingverhoging worden doorgevoerd. De overheid zou daarom nog veel actiever moeten inzetten op wat de burger zelf kan doen. Minder lang douchen, meer groen in je tuin in plaats van tegels, lekker op de fiets boodschappen doen, de trein pakken in plaats van de auto, vlees eten afwisselen met vleesloze dagen.

Belangrijk: niet verplichten, maar ruimte geven

In de communicatie is het van belang om te richten op mogelijkheden in plaats van verplichtingen. Schets een beeld wat het kan opleveren als je zelf aan de slag gaat. Met daarbij hele concrete handreikingen. Vaak willen mensen best iets doen, maar weten ze niet hoe ze daarmee moeten beginnen. Daarnaast moet er ook aandacht zijn voor kleine initiatieven. Het is niet waarschijnlijk dat iedereen ineens rigoureus zijn levensstijl gaat aanpassen. Maar als iedereen een klein beetje helpt, maakt dat samen al een groot verschil. Het is interessant om te zien hoe dat straks gaat als de Green Deal wordt omgezet in nationale wetgeving.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.