Hoe dragen de effecten van games bij aan de ontwikkeling van kinderen?

effecten van gamesDe afgelopen week was in het nieuws dat steeds meer scholen kiezen voor een groen schoolplein in plaats van alleen maar beton. Een plek met bomen, water en zand waar kinderen naar hartenlust kunnen spelen. Zowel in de pauze als na schooltijd. Dat staat haaks op het feit dat kinderen steeds vaker en steeds langer gamen. Natuurlijk is buiten spelen goed, maar als kinderen toch ook gamen, zouden we dat dan niet juist kunnen benutten? Hoe kunnen we de effecten van games inzetten bij de ontwikkeling van kinderen?

De effecten van games

Als het om gaming gaat, worden vaak de geweldseffecten benadrukt. Maar daarbij wordt voorbijgegaan aan de mogelijke positieve gevolgen van gamen op het gebied van sociale veranderingen en leereffecten (Ivory, 2013). Het is belangrijk om het geweldsvraagstuk rond games niet uit de weg te gaan, maar het zou goed zijn om ook de positieve effecten te benadrukken. Op die manier kun je games namelijk gaan gebruiken bij de ontwikkeling van een kind. Daarbij is het wel belangrijk om games te zien als aanvulling op de standaard opvoeding en niet als hoofdmiddel bij de ontwikkeling van kinderen.

Consensus over de positieve effecten van games

Quandt, Van Looy, Vogelgesang, Elson, Ivory, Consalvo en Mäyrä (2015) analyseerden een grote hoeveelheid aan studies naar de effecten van videogames. Zij kwamen tot de conclusie dat vrijwel alle onderzoeken het er over eens zijn dat games wel degelijk positieve effecten hebben op de gamer. Opvallend is dat de consensus over de geweldseffecten veel minder is. Sterker nog, in een aantal studies wordt de bewering dat gewelddadige games leiden tot meer geweld in de maatschappij onderuit gehaald.

Positieve effecten van games

Interessant is dat het onderzoek van Quandt et al. (2015) aantoont dat de positieve effecten van games vooral gezien worden in de onderzoeksvelden educatieve wetenschappen en IT-gerelateerde wetenschappen. Dat laatste is geen verrassing, maar dat juist wetenschappers uit het opleidingsveld de positieve effecten van games meer zien dan collegawetenschappers uit andere branches zegt toch wel iets. De vraag is natuurlijk, op welke manier hebben videogames positieve invloeden op de ontwikkeling van kinderen?

Gamen, beweging en sociale interactie

Neem nou Pokémon Go. Wat je er ook van vindt, je zag afgelopen zomer duizenden mensen, van jong tot oud, de straat op gaan om beestjes te vangen. Ja, het leverde soms gevaarlijke situaties op omdat mensen alleen nog maar op hun scherm letten, maar bekijk het eens van de andere kant. Als het om kinderen gaat, gingen ze ineens weer vol enthousiasme naar buiten. Daar waren ze weliswaar ook bezig met hun telefoon, maar anders hadden ze binnen zitten gamen. Vaak wordt gezegd dat gamen de sociale ontwikkeling in de weg staat. Maar was Pokémon niet juist leuk met meerdere personen tegelijk? Zagen we niet hordes mensen samenkomen in Kijkduin? Een game kan dus wel degelijk zorgen voor sociale interactie, mits je dat goed aanpakt.

Gamen en leerontwikkeling

En welke effecten hebben videogames op de leerontwikkeling van kinderen? Daar is nog geen eenduidig antwoord op. Maar games kunnen wel bijdragen aan een positieve leerontwikkeling, mits je ze goed inzet. Een mooi voorbeeld is de smartphonegame Water Battle, gericht op kinderen uit groep 7 en 8. Bedenker Vitens wil op een speelse wijze kinderen bewust maken van watergebruik. Immers, kinderen verbruiken veel water, zonder dat ze direct doorhebben dat ze daar zuinig mee om moeten springen. Met de videogame probeert Vitens dat bewustzijn te creëren. En slim aan Water Battle is dat ouders en kinderen met dezelfde game aan de slag gaan. Zo wordt de game gebruikt als leermiddel, maar ook als aanzet om er verder over te praten met je ouders.

Gamen is verslavend

Een veelgehoord argument tegen het vele gamen van kinderen is dat gamen verslavend is. Het zou ervoor zorgen dat kinderen niets anders meer doen. Dat is inderdaad een gevaar van videogames. Daarom moet gamen bij de ontwikkeling van een kind ook gezien worden als hulpmiddel. Een aanvullend instrument naast het buiten spelen, sporten, bespelen van een muziekinstrument etc. We leven steeds meer in een digitale tijd, waardoor het niet realistisch is om gamen helemaal uit te bannen. En als kinderen toch zoveel bezig zijn met hun smartphone of spelcomputer, waarom benader je dat dan negatief in plaats van het te benutten en te zien als een mogelijkheid?

Benut de positieve effecten van games

De effecten van videogames zullen voorlopig nog wel een onderzoeksthema blijven waar de meningen over verdeeld zijn. Maar ik denk dat games, mits ze juist worden ingezet, juist een mooie bijdrage kunnen leveren aan de ontwikkeling van een kind. Apps zijn zo in elkaar gezet en worden massaal gedownload, spelconsoles zijn nog steeds razend populair. Maak daar dan gebruik van. Via games is het gemakkelijker om in één keer een grote groep kinderen te bereiken dan via welke marketingcampagne dan ook.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Ivory, J. D. (2013). Video games as a multifaceted medium: a review of quantitative social science research on video games and a typology of video game research approaches. Review of Communication Research, 1, 31-69.

Quandt, T., Van Looy, H., Vogelgesang, J., Elson, M., Ivory, J. D., Consalvo, M. & Mäyrä, F. (2016). Digital games research: a survey study on an emerging field and its prevalent debates. Journal of Communication, 65, 975-996.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.