Geluk en trots, waarom zijn ze in het buitenland zo hulpvaardig?

Geluk in colombiaIk loop een klein beetje verloren door Bogotá en meteen komt er een Colombiaan naar me toe om te helpen. Ik ben op zoek naar het duikkantoor in Cartagena en een local vraagt waar ik heen moet en wijst me de weg. Twee simpele voorbeelden die vanzelfsprekend lijken, maar dat toch niet helemaal zijn. Immers, hoe vaak komt het in Nederland voor dat iemand uit zichzelf een ander gaat helpen? Dus zonder te vragen. Andere cultuur? Heeft het te maken met geluk en trots? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Geluk en trots

Twee centrale begrippen in dit artikel zijn geluk en trots. Geluk wordt in de westerse wereld vaak afgemeten aan de economische situatie. Hoe beter het gaat in een land qua financiën, hoe gelukkiger de mensen zijn (Easterlin, 1995). Trots is iets wat in het buitenland doorgaans sterker aanwezig is dan hier. En dan heb ik het over het trots zijn op de eigen cultuur en het eigen land. Ik heb inmiddels meerdere malen door Zuid-Amerika gereisd en één ding valt me telkens weer op: de mensen zijn ontzettend aardig en hulpvaardig. Hoe komt dat toch?

Betere economie, meer geluk

Geluk afmeten aan de economische situatie in een land is vooral een westerse methode. Immers, in Zuid-Amerika lijken de mensen net zo gelukkig als hier, terwijl ze toch echt een stuk minder te besteden hebben. En dan zijn er in elk land ook nog volop politieke problemen of zijn er zelfs gewelddadige milities aan het werk. Waar ze aan de andere kant van de oceaan veel beter in zijn dan hier is het accepteren van wat ze hebben. Mensen in Zuid-Amerika zijn blij dat ze dezelfde avond kunnen eten. Ze zijn blij als ze naar een bar kunnen gaan. En als ze op de bus staan te wachten zijn ze blij als de bus überhaupt komt. Oké, dit geldt natuurlijk niet voor iedereen, maar de mate van acceptatie en tevredenheid is een stuk hoger.

Acceptatie en verwachtingen

Wanneer je moet roeien met de riemen die je hebt, ben je een stuk sneller tevreden met kleine dingen. Als je niet verwend bent, ben je gelukkig met de praktische dingen in het leven. Dat is iets wat voor ons een stuk ingewikkelder is. Omdat alles zo goed geregeld is, hebben we ook een veel hoger verwachtingspatroon. Komt de trein 3 minuten te laat, dan zijn we niet blij dat de trein er is, maar zijn we boos op de NS omdat de trein 3 minuten vertraagd is. En waarom? Omdat we verwachten dat alles gewoon op tijd rijdt. En we stemmen dus ook ons leven daarop af. We plannen onze reis omdat er een dienstregeling bestaat die dat mogelijk maakt.

Blij zijn met wat je hebt

Blij zijn met wat je hebt. Het klinkt zo eenvoudig, maar is toch ingewikkeld voor mensen in een westerse cultuur. Want veel hebben schept verwachtingen. Pas wanneer je door een land reist waar de levensstandaard een stuk lager is, ga je waarderen hoe goed het hier eigenlijk is. En dan kun je ook blij zijn met een trein die net wat later komt. Want we hebben tenminste een trein en we kunnen gemakkelijk van A naar B. En dan is een file van 30 minuten best prima, want je had ook 2 uur vast kunnen staan in de stad.

Cultuurverschil: trots

Een ander groot cultuurverschil is trots. In veel Latijns-Amerikaanse landen vinden de locals het geweldig dat je hun land komt bezoeken. Dat jij je verdiept in hun leefwijze en je interesseert voor hun cultuur. Als ‘dank’ laten ze je maar wat graag het land zien en helpen ze je te pas en te onpas. Alles met als doel om het jou zoveel mogelijk naar de zin te maken. Wat een verschil met hier, waar bijvoorbeeld in Amsterdam de locals meer dan genoeg hebben van toeristen. Een toerist helpen? Kleine kans. Natuurlijk is het de vorm van toerisme die in Amsterdam voor overlast zorgt, maar in een land als Colombia komen helaas veel toeristen ook alleen voor de drugs. En toch staan de Colombianen klaar om je te helpen.

Trots zijn op je eigen land

Pas wanneer je gaat reizen, besef je hoe fijn het hier is. Hoe goed alles geregeld is. Dan wordt het vanzelf gemakkelijker om tevreden te zijn met wat we hebben en kunnen we ook trots zijn op Nederland. Die combinatie helpt namelijk enorm bij het gastvrij opstellen ten opzichte van anderen. En vanuit een commercieel oogpunt, Nederland heeft altijd naar manieren gezocht om geld te verdienen aan anderen. Is toerisme daar niet een prachtig voorbeeld van?

Geluk op een andere manier

Oké, eerlijk is eerlijk, wellicht zijn we wat te nuchter om hardop te zeggen dat we trotse Nederlanders zijn. En wellicht zijn we te verwend om te accepteren dat iets een keer niet gaat zoals het had moeten gaan. Maar als we hier een paar procent winst kunnen boeken, wordt het allemaal zoveel leuker. En dan zul je ook begrijpen waarom mensen die het veel minder hebben, ook heel gelukkig kunnen zijn. Gelukkige en trotse mensen, die staan klaar om je te helpen. En dat is wat je in het buitenland veel sneller tegenkomt dan hier.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Easterlin R. A. (1995). Will raising the incomes of all increase the happiness of all? Journal of economic behavior & organization, 27, 35-47.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.