De coronasituatie in Nederland, begrijp jij het nog?

corona

Mondkapjesplicht is een goed idee. Mondkapjesplicht is geen goed idee. Mondkapjesplicht wordt onderzocht door het kabinet … Zomaar drie verschillende krantenkoppen van de afgelopen week. De tweede golf komt eraan of de tweede golf is nog ver weg. Weet jij nog hoe we ervoor staan? Feit is dat we qua coronamaatregelen verslappen, maar of dat ook gaat leiden tot een forse stijging van het aantal besmettingen? En wat moeten we er dan tegen doen? Op communicatiegebied is er nog veel te winnen.

Regels duidelijk of onduidelijk?

Afgelopen woensdag gaf Ferd Grapperhaus, minister van justitie en veiligheid, een persconferentie. Journalisten konden vragen stellen over de huidige coronasituatie en hoe er tot nu toe is geacteerd door het kabinet. Op een gegeven moment werd de vraag gesteld of de communicatie over de regels wel helder genoeg is geweest, aangezien er buiten weinig mensen de regels meer in acht lijken te nemen. De minister reageerde geïrriteerd en zei dat de communicatie niet het probleem kan zijn voor het gedrag van de mensen. En zeg nou zelf, jij kent de regels toch ook? En ziet de regels toch ook overal en nergens op borden of panelen staan?

Urgentie rond corona

Als de regels helder zijn, hoe kan het dan dat mensen zich er toch niet aan houden? Deels komt dat door dalende cijfers. Die dalende cijfers zijn natuurlijk fijn, maar door steeds te communiceren dat het beter gaat en dat het virus wordt teruggedrongen, krijgen mensen het idee dat een verder-van-mijn-bed show wordt. Moet je dan de cijfers niet meer publiceren? Nee, dat niet. Maar je moet wel de boodschap dat het virus nog onder ons is met de bijbehorende regels blijven herhalen. In dat opzicht is het niet meer houden van persconferenties een gewaagde keuze, aangezien daarmee de urgentie minder lijkt. En dat voelen veel mensen dan ook.

Het vaccin komt eraan, toch?

Ondertussen is er een soort wapenwedloop ontstaan over het verkrijgen van het eerste vaccin. Verschillende landen zijn al behoorlijk ver met een vaccin. Nederland heeft ingezet op een vaccin van de Oxford University, in samenwerking met farmaceut AstraZeneca. Het fijne is dat dit vaccin één van de koplopers wereldwijd is en ook voorzichtige hoopvolle resultaten geeft. Het minder fijne daaraan is dat ook dit bericht door mensen ontvangen kan worden als ‘het vaccin is bijna daar, we kunnen wel met wat minder regels af’. Terwijl op z’n vroegst begin volgend jaar de eerste mensen gevaccineerd zouden kunnen worden. Die boodschap is nog te weinig gecommuniceerd.

Experts zeggen allemaal wat anders

Natuurlijk doe je in een crisissituatie je best om alle communicatie te coördineren. En uiteraard helder uit te dragen wat de regels zijn. Ja, er was soms wat verwarring over de interpretatie van de regels, maar over het algemeen zijn de basisregels goed overgekomen. Veel verwarrender is het getouwtrek van verschillende experts in de media die openlijk met elkaar de discussie voeren over te nemen maatregelen. De een is voor mondkapjes, de ander geeft aan dat je daarmee een tweede golf niet gaat voorkomen. De een zegt dat een mondkapjesplicht juist veiligheid biedt, de ander geeft aan dat het alleen maar een maatregel voor de bühne is. Wie moet je nog geloven?

Geen censuur, wel regie

Je moet als overheid zeker niet de kant van censuur op, wel kun je wat meer de regie nemen. Individuele leden van het Outbreak Management Team (OMT) geven nu interviews aan de media, terwijl zij het belangrijkste adviesorgaan zijn van het kabinet. Het zou sterk zijn om juist een eenduidig geluid naar buiten te brengen. Dan weten de mensen waar ze aan toe zijn. Hetzelfde geldt voor de baas van de IC, Gommers. Het zou goed zijn om de spilfiguren in deze coronacrisis hetzelfde geluid te laten uitdragen. Dat zou minder verwarring kweken en juist helderheid creëren.

Samen houden we corona onder controle

Los je daarmee het probleem op van het niet houden aan de regels? Nee, dat waarschijnlijk niet. Maar je kunt wel duidelijke kaders aangeven waarbinnen we nog op dezelfde manier verder kunnen en wanneer de regels aangescherpt moeten worden voor onze veiligheid. De boodschap ‘Samen krijgen we corona onder controle’ zou nu moeten zijn ‘samen houden we corona onder controle’ of ‘samen houden we de tweede golf buiten de deur’. Een eenduidig geluid is nu cruciaal, zodat mensen weten waar ze aan toe zijn.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.