Communicatie rond corona: het verschil tussen zenden en ontvangen

corona

Afgelopen week hielden Mark Rutte en Hugo de Jonge een nieuwe persconferentie over de coronamaatregelen. Behalve een dringend advies om geen grote feestjes thuis te organiseren, werden er eigenlijk geen nieuwe maatregelen afgekondigd. In ieder geval niet voor het individu. Terwijl juist dat individu steeds vaker het idee heeft dat het allemaal wel wat soepeler kan. En dat is gevaarlijk, want daarmee kunnen de coronacijfers weer rap oplopen. Is het nog mogelijk om daar op communicatievlak wat aan te doen of is het vechten tegen de bierkaai?

Dertig procent waant zich immuun

Het Algemeen Dagblad heeft een onderzoek uitgevoerd onder 1077 respondenten. Maar liefst drie op de tien deelnemers van dat onderzoek waant zich immuun voor corona. Ze hebben het idee dat ze in een eerdere fase al het virus onder de leden hebben gehad of ze denken dat ze het virus simpelweg niet kunnen krijgen. Drie op de tien, dat is nog al wat. Experts gaan ervan uit dat maximaal 10% van de Nederlanders immuun is op dit moment. En dan is dat nog een afronding naar boven.

Aan de regels houden

Vooral jongeren hebben het idee dat ze immuun zijn voor het virus. Wellicht is dat ook de reden dat jongeren het minder nauw nemen met de coronamaatregelen. Hoe meer mensen zich immuun wanen, hoe minder mensen zich aan de regels houden. En dat is gevaarlijk. Immers, van verreweg de meeste mensen die denken dat ze immuun zijn is het helemaal niet bekend of dat ook zo is. En als zij zich niet aan de regels houden, kunnen ze het virus natuurlijk nog steeds gewoon verspreiden. Hoe is het mogelijk dat er bij zo’n grote groep het gevoel leeft dat het virus hen niets (meer) zal doen?

Symptomen van corona

Sinds het begin van de coronacrisis zijn voortdurend de symptomen benoemd. Koorts, hoesten, kortademigheid, aanwijzingen dat je corona zou kunnen hebben. Echter, tot 1 juni was het voor mensen buiten de zorg of in vitale beroepen niet mogelijk om je te laten testen. Uit het onderzoek van het AD blijkt dat veel mensen die aangeven immuun te zijn tegen het virus, voor 1 juni klachten hebben gehad. Deze mensen zijn dus niet getest, maar zijn afgegaan op de symptomen die genoemd zijn door de overheid. Terwijl het natuurlijk ook een gewoon griepje kon zijn. Of verkoudheid, of nog iets anders.

Herhalen, herhalen, herhalen

Het is nog niet aangetoond dat mensen die corona hebben gehad, ook daadwerkelijk immuun zijn voor het virus. Daarom is het belangrijk dat de boodschap herhaald blijft worden om te testen bij klachten. Ook aan de mensen die zich al immuun wanen. Iedereen die zich alsnog laat testen bij klachten is weer een risico minder op meer verspreiding. Herhaling is noodzakelijk om de boodschap niet te laten verslappen.

Eenvoud benadrukken

Een opmerkelijke uitkomst van het AD-onderzoek was ook dat 1 op de 5 respondenten aangaf zich niet te laten testen omdat het teveel gedoe zou zijn. En een andere reden voor het niet testen was dat mensen liever niet in quarantaine willen. Het tweede is lastig te voorkomen, het eerste is wel goed uit te leggen. Testen is helemaal geen gedoe. Je belt, je gaat langs bij een teststraat en binnen een minuutje ben je weer op pad. Hier zou je meer aandacht op kunnen vestigen, middels animaties of korte spotjes op de tv of radio.

Het gezamenlijke belang

Waar in het begin van de coronacrisis voortdurend het gezamenlijke belang is benadrukt, is dat op dit moment wat naar de achtergrond verdwenen. Terwijl juist nu die gezamenlijkheid belangrijk is. Neem quarantaine. Ja, het is vervelend. Dat mag best onderkend worden. Maar je doet het om anderen niet in gevaar te brengen en zo samen het aantal slachtoffers zo laag mogelijk te houden. En ja, de corona-app heeft een slechte start gemaakt qua privacy. Maar bedenk ook dat het vooral een hulpmiddel voor elkaar is om het aantal besmettingen zo laag mogelijk te houden.

Meer persoonlijke voorbeelden

De gezamenlijkheid benadrukken is de eerste stap, maar daarmee blijft het voor veel mensen nog wel abstract. Rutte probeerde het persoonlijker te maken door namen te gebruiken tijdens de laatste persconferentie. Oké, Tante Sjaan ging een eigen leven leiden, maar het is wel in die hoek waar je het moet zoeken. Benoem het maar: je wilt toch niet dat je jouw vader, moeder, opa of oma besmet? Door het dichtbij de mensen te brengen, komt de boodschap beter aan.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.