Applaus uitlokken in een toespraak, hoe doe je dat?

Applaus speechWanneer een bekende politici of een ander bekend persoon een toespraak houdt, wordt er om de haverklap geapplaudisseerd. Maar als jij een presentatie of speech geeft, gebeurt dit vrijwel nooit. Hoe komt dit? Gebruiken bekende mensen speciale trucs om applaus uit te lokken? Ligt het aan het publiek of de inhoud van de toespraak? Ik leg het je uit aan de hand van voorbeelden.

Publiek en speechschrijvers

Bekende (voormalig) wereldleiders als Barack Obama of Vladimir Poetin krijgen het eenvoudig voor elkaar: ze zeggen iets in hun toespraak en het publiek klapt gretig. Enerzijds vanwege de inhoud en het enthousiaste publiek dat het eens is met die inhoud. Anderzijds omdat speechschrijvers trucs gebruiken om applaus uit te lokken. Maar hoe doen ze dat en hoe kun jij deze trucs ook toepassen zodat je meer respons krijgt tijdens je toespraak?

Contrast gebruiken

De eerste manier om in een toespraak applaus uit te lokken is door het gebruiken van contrast (Heritage & Clayman, 2010). Vooral politici maken vaak gebruik van deze techniek. Je hebt hier slechts twee zinnen voor nodig. In de eerste zin geef je aan hoe iets niet moet. Vervolgens laat je een stilte vallen die net lang genoeg is om het publiek over die zin na te laten denken. Wanneer je jouw toespraak weer hervat, kom je gelijk met een contrasterende zin ten opzichte van de voorgaande. Doordat je tussen de twee zinnen een stilte hebt laten vallen, is dat nu niet meer nodig. Het publiek zal vanzelf met jou meegaan en overgaan tot applaudisseren. Uiteraard kun je contrast ook binnen één zin toepassen: ‘The house we hope to build is not for my generation but for yours’, zei Ronald Reagan bijvoorbeeld.

Applaus uitlokken: lijstjes

Een andere bekende techniek om applaus uit te lokken is het maken van lijstjes. En het liefst lijstjes die bestaan uit drie onderdelen (Atkinson, 1984). Het publiek begrijpt namelijk automatisch dat het moet wachten tot het derde item om over te gaan tot applaus. Bekende politici als Margaret Thatcher en Hillary Clinton maakten vaak gebruik van driewerf bij het politieke toespraken. Maar ook historische figuren als Julius Caesar (Veni, vidi, vici) en Abraham Lincoln (Government of the people, by the people, for the people) deden dit veelvuldig. Ontdek zelf hieronder welke technieken Hillary Clinton gebruikt:

Puzzle-solution voor applaus

Een iets complexere techniek om applaus uit te lokken in je speech is de puzzle-solutiontechniek. Bij deze techniek brengt de spreker eerst een probleem naar voren, de  ‘puzzle’. Vaak is dit zo complex dat het publiek niet direct de oplossing weet. Dit komt mede omdat de probleemomschrijving meestal bestaat uit meerdere zinnen. De spreker werkt in de probleemomschrijving toe naar de oplossing, die vaak gecombineerd wordt met humor. Als het publiek de oplossing herkent, zal er applaus volgen. Het lastige aan deze techniek is dat timing en intonatie erg belangrijk zijn.

Combineren van contrast, lijstjes en puzzle-solution

Om het nog complexer te maken, politici zijn geneigd vaak de bovenstaande drie technieken met elkaar te combineren. Lijstjes en contrasterende uitingen zijn namelijk ideaal om te combineren. Want je kunt perfect een opsomming omdraaien van iets negatiefs naar iets positiefs. Als je dit goed toepast, maakt het je speech nog sterker en oogst je gegarandeerd applaus. Wel moet je voorkomen dat het te complex wordt voor het publiek, want dan ben je ze kwijt.

Drietrapsraket

Een vierde manier om applaus uit te lokken, veelvuldig toegepast door Barack Obama, is de drietrapsraket. Bij deze techniek bouw je in drie stappen op naar het verwachte applaus. Je begint met een argument dat de oppositie buitenspel zet. Vervolgens bouw je daarop verder door je eigen punt te maken en het derde element van de drietrapsraket is zo voorspelbaar dat het publiek eigenlijk niets anders kan dan klappen.

Wat is belangrijker, vorm of inhoud?

In 1986 onderzochten Heritage en Greatbatch wat eigenlijk belangrijker is tijdens een toespraak: vorm of inhoud. Eén van de belangrijkste resultaten was dat onderdelen van een speech waarin een van de bovenstaande vier technieken in waren verwerkt tot veel meer applaus leidden dan elementen zonder een van deze technieken. Daarbij leek de inhoud van de toespraak er nauwelijks toe te doen. Dit is iets om rekening mee te houden bij het opstellen van je eigen speech.

Zelf aan de slag

Vorm lijkt belangrijker dan inhoud dus met de juiste technieken, intonatie en het plaatsen van humor kom je een heel eind om je toespraak aantrekkelijker te maken. Uiteraard is daarbij je publiek wel van belang. Bij politieke speeches is het publiek vaak al op de hand van de spreker en doet inhoud er niet echt meer toe. In een meer neutrale setting zal ook inhoud een rol spelen, maar kun je wel de kans op applaus of respons vergroten met de hierboven beschreven technieken. Succes!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Atkinson, J. M. (1984). Public speaking and audience responses: some techniques for inviting applause. In J. M. Atkinson en J. Heritage (eds.), Structures of social action: studies in conversation analysis. Cambridge: Cambridge University Press.

Heritage J. & Clayman, S. (2010). Talk in action. Interactions, identities and institutions. Oxford: Wiley-Blackwell.

Heritage, J. & Greatbatach, D. (1986). Generating applause: a study of rethoric and response at party political conferences. American journal of sociology, 92, 110-157.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.