Analyse: de invloed van de media op de komende verkiezingen

media verkiezingenNog twee dagen, dan is het eindelijk verkiezingsdag. In de afgelopen weken hebben de media uitvoerig bericht over 15 maart. De politici waren overal en nergens te zien en debat na debat werd gevoerd. En weet je nu al op wie je gaat stemmen? Grote kans dat je pas op het allerlaatste moment, in het stemhokje, de beslissing neemt. Veel mensen zijn voor hun keuze afhankelijk van de informatie die verspreid wordt door de media, maar worden we daar nou echt wijzer van? Agenda setting en framing in verkiezingstijd, een analyse.

Agenda setting en framing

Twee begrippen waar ik het vaker over heb gehad spelen hier een rol. Agenda setting en framing. Agenda setting houdt in dat de media grotendeels bepalen waar het publiek over praat (McCombs & Shaw, 1972). Dat kan op first level, door het noemen van bepaalde thema’s en op second level, kleur bekennen als het om die thema’s gaat. Framing gaat nog een stap verder. Framing is het sturen van de lezer in een bepaalde richting door middel van woordkeuze of perspectief (Lazarus, 1991). In deze korte analyse zal ik laten zien welke invloed media kunnen hebben op het publiek als het gaat om politici.

Mark Rutte

‘Rutte heeft zijn geloofwaardigheid verloren.’ Iets wat we veel gehoord hebben in deze campagne. De VVD zelf sloeg terug met een open brief in alle landelijke dagbladen. Veel media reageerden daar negatief op en het NRC liet bijvoorbeeld de lezers aan het woord. Iets wat natuurlijk merkwaardig is omdat het uiteindelijk de redactie is die bepaalt wat wel en niet gepubliceerd zal worden. Hoe kun je beter de opinie sturen dan door zelf te kiezen voor reacties op die open brief? Daarnaast hadden veel media het over de houdbaarheid van de huidige premier. De houdbaarheid zou verstreken zijn. Aan de kiezer om daar een oordeel over te vellen.

Lodewijk Asscher

De PvdA staat historisch laag in de peilingen. Deels afgerekend door zijn eigen achterban op het samen regeren met de VVD en deels omdat de boodschap niet helder overkomt. RTL noemt deze campagne bijvoorbeeld de lijdensweg van Asscher. Het AD stelt dat de PvdA de ballen verstand van verkiezingen heeft naar aanleiding van de open brief van Asscher. De Volkskrant stipt het gebrek aan focus aan. Allemaal niet positief en dat is de algehele stemming rond Asscher in deze verkiezingscampagne. En hoe is die ontstaan? Toch ook deels door de media.

Jesse Klaver

Daarentegen lijkt de hype rond Jesse Klaver groter dan ooit. Grote meet-ups, een jubelsfeer overal in de media, maar toch ook vertwijfeling. Jesse Klaver wordt ook vaak glad genoemd. Jesse Klaver imiteert en kopieert Barack Obama in vrijwel alles. Jesse Klaver keek ook de kunst af bij Trudeau uit Canada en lijkt nu op Bob de Bouwer. En dan heeft de Telegraaf nog eens laten zien dat de kilometerheffing onmogelijk is in de komende kabinetsperiode. Eerlijk is eerlijk, Klaver heeft zich uitstekend opgeworpen als leider op links. Maar vanuit steeds meer hoeken is te horen dat het voornamelijk komt door gladde praatjes en loze beloftes.

Alexander Pechtold

D66 is bij uitstek de partij die altijd leuk meedoet, maar nooit doorgroeit tot de absolute top. Dat moet anders en daarom heeft Pechtold overal laten weten dat hij premier wil worden. Maar ook dat gaat natuurlijk niet zonder gemor. BNR liet de SGP aan het woord, waar lijsttrekker Van der Staaij het radicale seculiere gedachtegoed van Pechtold vergeleek met de radicale islam. En VVD’er Zijlstra beticht Pechtold bij Radio 1 van het achterhouden van informatie. Maar dat was wel in reactie op een aanval op de VVD in een ander medium.

Sybrand Buma

Sybrand Buma riep dat het Wilhelmus weer terug moet komen in de klas en het land was te klein. Trouw noemde dit voorstel bijvoorbeeld wanhopig. Maar is het niet zo dat het CDA juist stijgt in de peilingen? Het NRC noemt Buma houterig, maar toch ook een held. Pieter Derks fileerde Buma dan weer in zijn column bij Radio 1. De meningen over het CDA en Buma zijn nogal uiteenlopend.

Geert Wilders

Over Geert Wilders kan ik kort zijn. Vanwege zijn geringe media-optredens in de verkiezingstijd schenken de media veel minder aandacht aan Wilders dan hij zou willen. Het enig wat we voortduren horen is ‘Waar is Wilders?’ en ‘laf dat hij niet aan de debatten deelneemt.’

Conclusie

Wat ik wil aantonen met dit artikel is dat de keuze van het volgen van bepaalde media nogal bepalend is voor de informatie over een politicus. Hoezeer media ook pretenderen objectief te zijn en alle kanten van het verhaal te laten zien, er worden natuurlijk wel keuzes gemaakt. Een fragment wel of niet laten zien, een quote wel of niet opnemen. Het zijn cruciale keuzes die een politicus in een bepaald daglicht zetten. Wil je echt een objectieve keuze maken op 15 maart, lees dan de verkiezingsprogramma’s. Dan kun je zelf beoordelen wat je van de inhoud vindt, en word je niet gestuurd door de media.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Lazarus, R. S. (1991). Emotion & Adaptation. Oxford: Oxford University Press.

McCombs, M. & Shaw, D. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36, 176-187.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

2 gedachten over “Analyse: de invloed van de media op de komende verkiezingen

Reacties zijn gesloten.