Waarom goede voornemens en waarom mislukken ze vaak?

Goede voornemensHet nieuwe jaar is weer begonnen en dus hebben ook veel mensen weer goede voornemens. We gaan weer massaal stoppen met roken, we gaan minder drinken, gezonder eten, meer bewegen enzovoort. Maar vaak gaan de goede voornemens in de eerste maand van het nieuwe jaar alweer bij het grofvuil. Waarom hebben we dan eigenlijk goede voornemens en waarom lukt het ons vaak niet om deze voornemens het hele jaar vol te houden? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Goede voornemens & beïnvloedingsprincipes Cialdini

Je kunt het hebben van goede voornemens op talloze manieren uitleggen, maar ik kies voor een invalshoek gebaseerd op de beïnvloedingsprincipes van Cialdini (1993). Cialdini heeft in zijn boek ‘Influence’ 6 beïnvloedingsprincipes uiteengezet die veel gebruikt worden bij het overtuigen van andere mensen. Het gaat om wederkerigheid (reciprocity), commitment en consensus (consistency), social proof, sympathie (liking), schaarste (scarcity) en autoriteit (authority). Een aantal van deze principes zijn goed toe te passen op het fenomeen goede voornemens.

Authority, commitment en social proof

Jij en ik zijn gevoelig voor autoriteiten. In dit geval gaat het om mensen waar je tegen op kijkt en die als jouw voorbeeld dienen. Dit kan een bekend persoon zijn op televisie waar je fan van bent, maar ook bijvoorbeeld je vader, een ander familielid of een goede vriend. Wanneer deze autoriteit bijvoorbeeld besluit om te stoppen met roken, ben je eerder geneigd om dit ook te gaan doen. Veel mensen willen namelijk zoveel mogelijk hun ‘voorbeeld’ volgen.

Daarnaast speelt de factor commitment een belangrijke rol. Commitment houdt in dat je jezelf in het verleden ergens aan verbonden hebt en dat je een volgende stap daarom gemakkelijker zult blijven uitvoeren (Sundie, Cialdini, Griskevicius & Kenrick, 2012). Een bekend voorbeeld hiervan is het businessmodel van Ryanair. Je koopt voor twee tientjes een ticket naar Dublin en vervolgens krijg je een heel scala aan extra opties om bij te boeken. Omdat je al verbonden bent aan Ryanair is de kans dan groot dat je er nog wel iets bijboekt. Commitment is ook te vertalen naar goede voornemens. Wanneer je met jezelf al voor de jaarwisseling hebt afgesproken dat je minder gaat drinken en meer gaat bewegen, voel je jezelf verplicht om dat in het nieuwe jaar uit te voeren. Zou je dit niet doen, dan kom je met jezelf in de knoop.

Maar het belangrijkste beïnvloedingsprincipe bij goede voornemens is social proof. We kijken voortdurend naar de mensen om ons heen, bijvoorbeeld familie of vrienden. We delen maar wat graag onze goede voornemens met hen of kopiëren andermans gedrag. Immers, als veel anderen iets doen zal dat wel goed zijn. Daarnaast willen we maar wat graag aan anderen laten zien hoe goed we bezig zijn. Terwijl goede voornemens toch eigenlijk om jezelf zouden moeten draaien en niet om ‘hoe goed je bezig bent voor de rest van de wereld’.

Social proof, sociale norm & goede voornemens

Twee begrippen die sterk op elkaar lijken zijn social proof en de sociale norm. Social proof is een beïnvloedingsprincipe waarbij we ons gedrag laten leiden door het gedrag van anderen en bij de sociale norm gaat het erom dat we ons conformeren aan de normen en waarden van mensen om ons heen. Wanneer jij goede voornemens hebt gemaakt, doe je dit grotendeels ook voor de mensen om je heen. Je wilt kunnen zeggen en laten zien hoe goed jij het nieuwe jaar begonnen bent. Maar dit is ook precies waarom veel goede voornemens rond 1 februari sneuvelen.

Social proof en sociale norm vervagen

In de eerste maand van het nieuwe jaar is iedereen druk bezig met goede voornemens. Wanneer jij minder zou gaan drinken en anderen zien dat je nog volop aan de wijn zit, wordt er vanzelf een opmerking over gemaakt. Maar na verloop van tijd vervaagt die sociale controle. Jijzelf en anderen zijn er minder mee bezig wat jij je ook alweer had voorgenomen, waardoor de ‘sociale druk’ om een bepaald gedrag te moeten uitvoeren langzaam verdwijnt. En wanneer je het idee krijgt dat anderen zich niet meer druk maken om jouw goede voornemens is de stap om er mee op te houden vrij gemakkelijk.

Goede voornemens volhouden

Wil jij echt je goede voornemens laten slagen dit jaar en ze langer volhouden dan één maand? Laat je dan minder leiden door wat anderen van je vinden. Verruil sociale normen voor zelfdiscipline en zorg ervoor dat de omstandigheden ideaal zijn om de goede voornemens uit te kunnen voeren. Minder drinken betekent bijvoorbeeld niet helemaal niet meer drinken. Maar het helpt wel om minder flessen wijn in huis te hebben. Hetzelfde geldt voor stoppen met roken. Stoppen met roken van de een op de andere dag is ingewikkeld. Probeer het daarom langzaam af te bouwen of zoek naar alternatieven. En als je meer wilt gaan bewegen is het niet nodig om direct marathons te kunnen rennen. Doe alles stapje voor stapje, luister minder naar wat anderen van jouw voornemens vinden en dan gaat het dit jaar helemaal goed komen. Succes!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Cialdini, R. B. (1993). Influence: The psychology of persuasion. New York: Morrow.

Sundie, J. M., Cialdini, R.B., Griskevicius, V. & Kenrick, D. T. (2012). The world’s (truly) oldest profession: Social influence in evolutionary perspective. Social Influence, 7, 134-153

 

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

2 gedachten over “Waarom goede voornemens en waarom mislukken ze vaak?

Reacties zijn gesloten.