Tweede scherm, meer dan alleen amusement?

Tweede scherm
De tijd dat we met één medium tegelijk bezig zijn lijkt definitief voorbij. Tegenwoordig hoor je bij elk programma op de televisie termen als ‘gebruik de online app’ of ‘kijk ook op het tweede scherm’. Het lijkt namelijk de ideale mogelijkheid om extra informatie te geven over een programma. Maar wat is dat tweede scherm eigenlijk en zou het tweede scherm ook ingezet kunnen worden voor andere doeleinden dan amusement? Als communicatiespecialist leg ik het je uit.

Het tweede scherm

Het tweede scherm is een online omgeving die gebruikers benaderen met een smartphone, tablet of laptop tijdens het kijken van een televisieprogramma. Ze doen dit om meer informatie te vinden of om te discussiëren over wat ze zien (Gil de Zúñiga, Garcia-Perdomo & McGregor, 2015). In 2013 was al 44% van de Nederlanders enthousiast over ‘Second Screening’ en werd deze vorm van communicatie gezien als een bindende factor voor een programma. Het idee daarachter was dat kijkers sterker verbonden zijn met een programma wanneer ze op meerdere platforms tegelijk er mee bezig zijn. Inmiddels is het tweede scherm zo goed als volledig ingeburgerd.

Tweede scherm en interactiviteit

Tegenwoordig hoort bij bijna elk televisieprogramma een app, zoals bij The Voice. Bij deze populaire talentenjacht kunnen kijkers op het tweede scherm live meedoen met het ‘stoelen draaien’. De resultaten hiervan worden vervolgens in de uitzending bekendgemaakt. Op deze manier zorgt een tweede scherm voor meer interactiviteit en blijft de aandacht langer bij het televisieprogramma. Zo voorkomen programmamakers dat je weg zapt en biedt dit ook kansen voor adverteerders.

Tweede scherm en advertenties

Wanneer jij het tweede scherm gebruikt, weet een adverteerder precies wat je interessant vindt. Hierop kan natuurlijk eenvoudig de marketing worden aangepast. Iemand die The Voice kijkt, krijgt bijvoorbeeld voortdurend reclames van Vodafone te zien. Ook op het tweede scherm kan hier handig gebruik van worden gemaakt. Ster reclames doet hetzelfde. Normaal gesproken zappen veel mensen weg bij het reclameblok, maar om dit te voorkomen is er Ster Extra bedacht. Hiermee zorgt het tweede scherm er toch voor om de aandacht vast te houden.

Waarom gebruiken we het tweede scherm?

Het tweede scherm is populair, maar waarom is dat eigenlijk? Vanuit de producent is het logisch: het tweede scherm zorgt voor extra aandacht voor TV-programma’s en het bevordert de discussie tussen kijkers (Gil de Zúñiga et al., 2015). Ook al wordt in eerste instantie de aandacht van het televisieprogramma afgehaald, de verbinding tussen de uitzending, de online discussie en sociale connectie zorgt juist voor extra aandacht (Fitzgerald & Clarke, 2012).Vanuit de gebruikerskant ligt de motivatie in het zoeken van informatie en het kunnen verspreiden van je eigen mening. Mensen gaan op zoek naar verdieping of laten weten wat ze van iets vinden, bijvoorbeeld via Twitter (Wohn & Na, 2011).

Tweede scherm voor nieuws

Als een hoofdreden voor het tweede scherm gebruik ‘verdieping zoeken’ is, dan zou het tweede scherm uitstekend ingezet kunnen worden bij nieuwsprogramma’s. Immers, in het journaal is het onmogelijk om lang uit te wijden over een onderwerp. Gil de Zúñiga et al. (2015) hebben deze toepassing onderzocht in de Verenigde Staten en keken daarbij ook naar de relatie tussen het tweede scherm en online politieke participatie. Het gebruik van nieuwsmedia zorgt namelijk voor politieke participatie en betrokkenheid, wanneer mensen actief deelnemen aan discussies over een onderwerp. En één van de motivaties van ‘second screening’ is immers meedoen aan de discussie.

Tweede scherm leidt tot meer betrokkenheid

Eén van de belangrijkste bevindingen van het onderzoek van Gil de Zúñiga et al. (2015) was dat meer nieuwsconsumptie leidt tot meer tweede schermgebruik en dat zorgt weer voor meer online participatie. Daarmee is het tweede scherm niet alleen een middel dat in de amusementsindustrie zijn werk doet, ook voor serieuze onderwerpen biedt het uitkomst. Mensen raken via het tweede scherm meer betrokken bij een onderwerp en het kan een middel zijn om mensen meer kennis bij te brengen.

Leeftijd speelt een rol bij het tweede scherm

Niet geheel verrassend, maar wel één van de eerste keren dat het wetenschappelijk is aangetoond: leeftijd speelt een rol bij het gebruik van het tweede scherm. Wanneer het gaat om het zoeken van informatie en het willen deelnemen aan een discussie geldt: hoe jonger de kijker, hoe groter de kans dat hij het tweede scherm gaat gebruiken. Dit is natuurlijk logisch omdat jongere generaties opgroeien met smartphones en tablets. Toch moet er dan bij het ontwikkelen van second screen applicaties wel rekening gehouden worden met deze doelgroep.

Second screen heeft de toekomst

Ik heb in dit artikel laten zien dat het tweede scherm niet alleen geschikt is voor amusement en entertainment, maar ook ingezet kan worden bij nieuwsprogramma’s. Dit bewijst nog maar eens de potentie van het tweede scherm. Wel is het goed om te weten dat het richten op ouderen niet zo veel zin heeft, ook niet bij een tweede scherm voor nieuwsprogramma’s. Ook belangrijk bij het ontwikkelen van een tweede scherm applicatie is het in kaart brengen van de motivatie van de doelgroep om het tweede scherm te gebruiken. Gaat het om extra informatie zoeken, meedoen aan een discussie of nog iets anders? Alleen op die manier sluit het tweede scherm perfect aan bij de doelgroep.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Fitzgerald, J. & Clarke, J. (2012). How multi-screen consumers are changing media dynamics. Coalition for Innovative Media Measurement.

Gil de Zúñiga, H., Garcia-Perdomo, V. & McGregor, S. C. (2015). What is second screening? Exploring motivations of second screen use and its effect on online political participation. Journal of Communication, 2015, 793-815.

Wohn, D. & Na, E. (2015). Tweeting about TV: Sharing television viewing experiences via social media message streams. First Monday, 16.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Tweede scherm, meer dan alleen amusement?

Reacties zijn gesloten.