Stoppen met roken, hoe bereik je dat het best?

Stoppen met roken

Stoppen met roken kan het best in één keer dan in plaats van het langzaam af te bouwen. Dat is de strekking van een nieuw onderzoek van Lindson-Hawley, Banting, West, Michie, Shinkins & Aveyard (2016). Dat is natuurlijk fijn om te weten, maar het probleem voor veel mensen is juist om daadwerkelijk te stoppen. Je hebt mensen die niet weten waar ze moeten beginnen, maar ook een grote groep die de gevaren niet wil zien. Ik leg je als communicatiespecialist uit hoe je beide groepen toch zover krijgt om te stoppen met roken en hoe ook jij de sigaret achterwege kunt laten.

Acuut stoppen met roken werkt beter

In het genoemde onderzoek van Lindson-Hawley et al. (2016) werden twee groepen rokers die wilden stoppen met elkaar vergeleken. De ene groep stopte acuut, de andere groep bouwde het roken langzaam af. De belangrijkste bevinding was dat na zes maanden 1 op de 5 participanten uit de eerste groep nog steeds clean was, terwijl dat bij de afbouwende groep 1 op de 7 was. Daaruit blijkt dat het acuut stoppen met roken beter werkt dan het langzaam minderen met roken. Dan is natuurlijk de vraag hoe rokers daadwerkelijk moeten gaan stoppen.

Fear appeal bij stoppen met roken

In Nederland staan er al jaren erge teksten op de pakjes van sigaretten. Teksten als ‘Roken is dodelijk’ of ‘Rokers sterven jonger’ zijn geen uitzondering. In Australië gaan ze nog verder, door ook huiveringwekkende afbeeldingen te gebruiken op de sigarettenpakjes. Vanaf mei van dit jaar komen dit soort foto’s ook in Nederland op de sigarettenpakjes. Bij deze aanpak wordt er gebruik gemaakt van de communicatietechniek ‘Fear appeal’. Bij Fear appeal probeert een persuasieve (overtuigende) boodschap angst op te roepen met als doel het bewerkstelligen van een bepaald gedrag (Maddux & Rogers, 1983). Een belangrijk onderdeel van Fear appeal is dat het een risico presenteert en daarbij ook een suggestie doet om de gevaren te voorkomen (De Hoog, Stroebe & John, 2005). Echter, op het tweede punt gaat het mis bij veel sigarettenpakjes. Er wordt weliswaar een risico gepresenteerd, maar er wordt geen oplossing aangedragen.

Fear appeal werkt niet voor rokers

Daarnaast is er nog een ander probleem met Fear appeal bij roken. Juist de doelgroep van deze pakjes, de rokers, gelooft niet dat de negatieve effecten van het roken van een sigaret hen zal treffen. Sterker nog, ze geloven dat andere rokers de schadelijke gevolgen eerder zullen ervaren dan zijzelf. De afschrikwekkende teksten en plaatjes werken alleen bij niet-rokers, die bij het zien en lezen van deze uitingen gesterkt worden in hun overtuiging om niet te gaan roken. Maar dat lost het probleem nog niet op voor de rokers die willen stoppen.

Theory of Planned Behavior

Een belangrijke theorie voor rokers die willen stoppen is de Theory of Planned Behavior van Ajzen (1991). Deze theorie stelt dat het geloof in eigen kunnen de belangrijkste voorwaarde is om een gedragsverandering te bewerkstelligen. Kortom, wil je een roker echt laten stoppen, dan moet je hem wel de hulpmiddelen aanreiken. Jumbo kiest er nu voor om sigaretten achter mat glas te plaatsen. Daarmee voorkom je wellicht dat niet-rokers verleid worden om toch te gaan roken, maar je weerhoudt de rokers er niet van om hun sigaretten te blijven gebruiken.

De Theory of Planned Behavior gaat over algemene gedragsveranderingen, maar is gemakkelijk toe te passen in diverse situaties. Phua (2011) heeft gekeken of de theorie stand houdt in gezondheidssituaties en het antwoord was bevestigend. Sterker nog, juist bij gedragsveranderingen op het gebied van gezondheid is het belangrijk dat mensen geloven dat ze ook daadwerkelijk een verandering kunnen bereiken.

Sociale identificatie online en hulpmiddelen

Goed, je weet nu wat er nodig is om rokers te laten stoppen met roken. Maar hoe vertaal je dat naar de praktijk? Ten eerste is het niet verstandig om afschrikwekkende plaatjes op sigarettenpakjes te plaatsen. Veel beter zou het zijn om op de pakjes hulpmiddelen aan te reiken om te kunnen stoppen met roken, bijvoorbeeld een telefoonnummer of een website. Belangrijk daarbij is dat er een positieve boodschap meegegeven wordt in de trant van ‘Jij kunt ook stoppen met roken’ en ‘Stoppen met roken kan iedereen’. Onderzoek van Das, Vonkeman en Hartmann (2012) heeft namelijk uitgewezen dat rokers in een positieve stemming meer intentie hebben om te stoppen dan in een negatieve stemming. En wat bereik je met enge foto’s en teksten? Juist.

Daarnaast is sociale identificatie online belangrijk bij het stoppen met roken. Phua (2014) heeft laten zien dat sociale identificatie op online platforms het geloof in eigen kunnen versterkt als het gaat om stoppen met roken. Praten met anderen, en daardoor het identificeren met soortgelijke personen, helpt rokers bij het realiseren van een gedragsverandering. In dit geval, stoppen met roken. Ben jij een roker en wil je stoppen? Zoek dan soortgelijke mensen op online fora, zorg voor een positieve stemming en stop in 1 keer. Dan heb je de grootste kans dat het ook echt lukt.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50, 179 – 211.

Das, E., Vonkeman, C. & Hartmann, T. (2012). Mood as a resource in dealing with healty recommendations: hoe mood affects information processing and acceptance of quit-smoking messages. Psychology & Health, 27, 116-127.

De Hoog, N., Stroebe, W. & John, B.F. (2005). The impact of fear appeals on processing and acceptance of action recommendations. Personality and social psychology bulletin, 31, 24-33.

Lindson Hawley, N., Banting, M., West, R., Michie, S., Shinkins, B. & Aveyard, P. (2016). Gradual versus abrupt smoking cessation: a randomized controlled noninferiority trial. Annals of Internal Medicine, gepubliceerd op 15-03-2016: http://annals.org/article.aspx?articleid=2501853.

Maddux, J. E. & Rogers, R. W. (1983). Protection motivation and self-efficacy: a revised theory of fear appeals and attitude change. Journal of Experimental Social Psychology, 19, 469-479.

Phua, J. J. (2011). The influence of peer norms and popularity on smoking and drinking behavior among college fraternity members: A social network analysis. Social Influence, 6, 1 – 17.

Phua, J. J. (2014). Participating in health issue-specific social networking sites to quit smoking: how does online social interconnectedness influence smoking cessation self-efficacy? Journal of Communication, 63, 933 – 952.

 

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Stoppen met roken, hoe bereik je dat het best?

Reacties zijn gesloten.