Hype, momentum, aandacht, agenda setting rond vrouwenvoetbal

ek vrouwenvoetbal hype6-8-2017, weet jij nog wat er op die dag gebeurde? Het Nederlands dameselftal werd tot Europees kampioen gekroond in Enschede na een 4-2 overwinning op Denemarken. In de media was er volop aandacht voor de vrouwen en er kwam een grootse huldiging. Vrijdagavond speelde Nederland opnieuw tegen Denemarken, maar heb jij het meegekregen? Wist jij dat de wedstrijd gewoon live werd uitgezonden? Waarschijnlijk niet. Hoe kan dit? Wat is de rol van de media bij aandacht voor bepaalde onderwerpen? En wat is hun rol bij hypes? Een stuk over agenda setting.

Agenda setting theory

In 1972 schreven McCombs en Shaw voor het eerst over de Agenda setting theory. Tot op de dag van vandaag is deze theorie belangrijk voor het analyseren van de effecten van de media. Volgens McCombs en Shaw bepalen de media grotendeels waar het publiek over praat. Zij zetten als het ware onderwerpen op de agenda. Op deze manier hebben de media grote invloed op ons allemaal. Immers, met vrienden en collega’s praat je sneller over onderwerpen die in het nieuws zijn geweest dan over onderwerpen die dat niet waren.

Hype of niet?

Vorig jaar juli schreef ik al een artikel over het EK vrouwenvoetbal, waarin ik me afvroeg of de media-aandacht niet slechts tijdelijk zou zijn. Hadden we te maken met een hype? Een kortstondige opleving van aandacht die vervolgens weer wegebt? Inmiddels ruim een jaar verder kunnen we die vraag met ‘ja’ beantwoorden. Al tijdens het EK vrouwenvoetbal was er minstens net zoveel aandacht (en misschien wel meer) voor andere sportevenementen.

Aandacht in de media: momentum

Tijdens het EK was er sprake van het momentum. De definitie van dit woord luidt: ‘kansrijke situatie die maar kort duurt’. Met kansrijke situatie bedoel ik de mogelijkheid om het vrouwenvoetbal verder op de kaart te zetten. De KNVB had dit mooi op kunnen pakken en uit kunnen bouwen. Zeker toen veel mensen zich hardop afvroegen of het huldigingsterrein in Utrecht wel groot genoeg was. Tienduizenden mensen gingen de straat op om te juichen voor de Oranjeleeuwinnen. En dat terwijl een maand eerder het vrouwenvoetbal nog relatief klein was.

Een voorbeeld van agenda setting

Het EK vrouwenvoetbal heeft mooi laten zien wat McCombs en Shaw (1972) bedoelden met agenda setting. De media is zo machtig dat ze kunnen bepalen waar we het over hebben. Maar de keerzijde hiervan is dat de media ook bepalen waar we het niet over hebben. Kijken we weer naar het vrouwenvoetbal, dan is duidelijk dat de media-aandacht flink is afgenomen. Vrijdagavond werd er een herhaling van de EK-finale gespeeld. Wederom in Nederland, en de wedstrijd was niet minder belangrijk. Nederland speelt in de play-offs voor plaatsing voor het WK voetbal van 2019.

Geen hulp van de media?

De media hebben dus de mogelijkheid om een onderwerp flink uit te lichten. En eens te meer blijkt dat het zonder aandacht van de media een stuk lastiger is om mensen enthousiast te krijgen. Het momentum waar ik het eerder over had lijkt weg te zijn voor het vrouwenvoetbal. Natuurlijk zijn er meer meisjes gaan voetballen en heeft de KNVB geprofiteerd van de hype rond het EK. Maar zonder de hulp van de media wordt het voor de voetbalbond lastig om nog meer mensen te bereiken.

Agenda setting goed of slecht?

De vraag is natuurlijk of agenda setting iets goeds of slechts is. Deze vraag is lastig te beantwoorden. De media spelen voor veel mensen een cruciale rol in het dagelijks leven. Veel mensen zijn niet in staat om op andere manieren aan hun nieuws te komen. Voor deze grote groep bepalen de media waar ze het over hebben. Maar zo erg is dat niet. Goede journalisten filteren  het relevante nieuws eruit en laten alleen de belangrijkste onderwerpen door. Onderwerpen die dichtbij ons staan. Zonder mediakanalen zouden we zelf ons nieuws van het ANP moeten plukken. Grote kans dat we dan ‘verzuipen’ in de enorme hoeveelheid informatie. Juist in een tijd waarin we toch al zoveel informatie tot ons krijgen, is het misschien wel fijn dat de media voor ons een selectie maken. Als je je maar blijft bedenken dat er altijd onderwerpen zijn die door de keuzes van de media juist niet worden belicht.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

McCombs, M. & Shaw, D. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36, 176-187.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.