Hoe zorgen counterpublics er online voor dat ze gehoord worden?

Counterpublics in publieke sfeerHet is algemeen bekend dat journalisten bepalen wat er in de krant, op televisie of op de radio komt. Dit heet ook wel de ‘gatekeeping functie’ van journalisten. Oftewel, zij scheiden het relevante nieuws van het in hun ogen niet relevante nieuws. Een gevolg daarvan is dat minderheden (counterpublics) vaak onderbelicht blijven. Toch zijn er mogelijkheden voor deze groepen om aandacht te krijgen voor hun onderwerp: de social media. Hoe gaat dat in zijn werk en wat doen de grote mediabedrijven hiermee? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Twitter als nieuwsmedium

Twitter wordt door veel gebruikers ingezet om persoonlijke onderwerpen te behandelen, maar het is ook een prima medium om snel nieuws te verspreiden. Denk maar terug aan de crash van het Turkish Airlines toestel nabij Schiphol, op Twitter verschenen de eerste berichten. Vervolgens werd dit nieuwsfeit al snel opgepakt door de grote nieuwsstations. Maar dat gebeurt niet altijd. En vooral niet wanneer het om zogenaamde ‘counterpublics’ gaat die wat online zetten.

Counterpublics

In 1962 heeft Habermas een belangrijk begrip geïntroduceerd in de communicatiewetenschap: de publieke sfeer. De publieke sfeer bestaat volgens hem uit de algemeen geldende meningen en kennis van de overgrote meerderheid van de samenleving. Echter, in de publieke sfeer wordt er weinig gezegd over counterpublics. Counterpublics is het publiek dat probeert tegen de gevestigde orde in te gaan en niet-dominante kennis over het voetlicht te brengen. Vaak gaat het bij counterpublics over allochtonen of vrouwen, kortom, groepen die onderbelicht blijven bij de meeste mediakanalen.

Counterpublics (minderheden) zijn voortdurend op zoek naar mogelijkheden om de algemeen geldende kennis in de publieke sfeer aan te vechten (Felski, 1989). Ze zoeken naar ruimte om gehoord te worden. Vaak wordt de kennis of de meningen van minderheden naar de achtergrond gedrukt door de traditionele nieuwsmedia, waardoor counterpublics hun toevlucht zoeken tot het internet. Het internet, en dan vooral de social media waaronder Twitter, is het ideale platform om communicatieve netwerken aan te leggen waarbinnen ondergesneeuwde kennis naar voren kan worden gebracht. Uiteindelijk is natuurlijk het doel van counterpublics om een beweging op gang te krijgen die opgepakt wordt door de grote nieuwsbureaus.

Twitter gebruikt door counterpublics

Een belangrijk voorbeeld waarbij counterpublics goed hun stem online konden laten horen was in 2014 in Amerika. De politie van New York was op Twitter een actie begonnen met de hashtag #myNYPD. Het doel van deze PR-actie was het laten zien van het goede werk dat de politiedienst dag in dag uit uitvoert en het opvijzelen van het imago. Maar al snel werd de actie door afro-Amerikanen en vrouwen aangegrepen om het echte beeld van het New York Police Department te laten zien. Massaal werden foto’s van geweld en agressie door de NYPD gedeeld. De hashtag #myNYPD werd zodoende gekaapt door minderheden om de realiteit te laten zien aan de rest van de wereld.

Media reageert op counterpublics

Je zou verwachten dat de traditionele mediastations bovenop deze actie van de minderheden zouden springen, maar niets is minder waar. Jackson & Welles (2015) maakten een analyse van de #myNYPD affaire en daaruit bleek dat maar liefst 3 (Fox, CBS en ABC) van de 6 grote Amerikaanse televisiestations geen enkele aandacht besteedden aan het onderwerp. CNN en NBC brachten het onderwerp wel, maar noemden Twitter vooral een verwerpelijk medium waarop online criticasters flink tekeer konden gaan. Sowieso werd er door de 5 genoemde nieuwsstations vooral verslag gedaan van de actie van de NYPD en dat het niet helemaal geslaagd was. Alleen MSNBC kwam met een inhoudsanalyse van de situatie, waarin ook de counterpublics en hun beweegredenen aan bod kwamen.

Bekende kranten uit New York, waaronder de New York Post en de New York Daily waren nog veel kritischer dan de meeste nieuwsstations en noemden het kapen van #myNYPD een schande. De counterpublics werden afgeschilderd als zielige mensen die vooral de politie haatten en verder niets te doen hadden. Van enige objectiviteit was geen sprake, de NYPD was goed en de activisten waren slecht.

Implicaties voor de praktijk

Het voorbeeld rond de hashtag #NYPD laat goed zien wat er mogelijk is voor minderheden om online hun stem te laten horen. Door met concrete bewijzen te komen, zoals foto’s of video’s, kan aan de rest van de wereld worden laten zien hoe de vork echt in de steel zit. Het geeft de mogelijkheid aan minderheden om te laten zien wat we normaal niet te zien krijgen door de keuzes van de journalisten van de traditionele nieuwsmedia.

Echter, uit hetzelfde voorbeeld blijkt ook dat de grote nieuwsstations niet staan te springen om minderheden een podium te geven. Een actie als het kapen van de hashtag #NYPD wordt zo geframed dat het lijkt alsof het om wanhopige activisten gaat. Van de 9 geanalyseerde nieuwsmedia, was er slechts 1 medium, de MSNBC, dat dieper inging op de actie en ook liet zien waarom de counterpublics deden wat ze deden. Daaruit blijkt dat de traditionele nieuwsmedia nog weinig open staan voor tegengeluiden.

Het zou goed zijn wanneer online en offline meer met elkaar geïntegreerd zou worden. Natuurlijk hoef je als televisiezender of krant niet elk online commentaar over te nemen, maar wanneer een actie uitgroeit tot omvangrijke proporties is aandacht hieraan schenken eigenlijk een vereiste. Immers, de taak van journalisten is om een neutrale weergave te geven van de werkelijkheid waarbij beide partijen aan het woord komen. Pas als de traditionele publieke sfeer verruimt wordt met het verhaal van counterpublics krijgen we een echte weergave van de realiteit.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Felski, R. (1989). Beyond feminist aesthetics: Feminist literature and social change. Cambridge: Harvard University Press.

Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. Cambrdige: MIT Press. (Engelse vertaling)

Jackson, S. J. & Welles, B. F. (2015). Hijacking #myNYPD: Social media dissent and networked counerpublics. Journal of Communication, 65, 932-952.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Hoe zorgen counterpublics er online voor dat ze gehoord worden?

Reacties zijn gesloten.