Hoe je vrienden jouw alcoholconsumptie bepalen

Alcoholgebruik en alcoholconsumptie

Je kent de situatie vast wel: je zit in het café of een bar en hoeft eigenlijk geen biertje of wijntje meer. Maar dan oppert een vriend of vriendin om nog één drankje te doen. Het liefst zou je nee zeggen, maar toch stem je er mee in. Hoe komt dit nou? Waarom is het niet zo eenvoudig om toch nee te zeggen en bijvoorbeeld iets zonder alcohol te bestellen? Welke factoren spelen een rol bij jouw alcoholconsumptie en hoe kun je leren om in het vervolg toch nee te zeggen? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Alcoholconsumptie onder jongeren

De overheid doet flink haar best om het alcoholgebruik onder jongeren te ontmoedigen. In horecagelegenheden en supermarkten wordt onder de 18 jaar al geen alcohol meer meegegeven, maar toch drinkt nog meer dan de helft van de jongeren onder de 18 jaar regelmatig. Sterker nog, het aantal jongeren dat door alcoholgebruik in het ziekenhuis terecht komt, is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Dat lijkt erop te duiden dat jongeren juist buiten de horecagelegenheden het er van nemen en dit kan leiden tot gevaarlijke situaties omdat de controle ontbreekt.

Het drinken van alcohol op jonge leeftijd is daarnaast een belangrijke voorspeller voor alcoholgebruik of -misbruik op latere leeftijd. Visser, Winter, Veenstra, Verhulst en Reijneveld (2013) hebben laten zien dat het drinken van alcohol (mede door vrienden) de kans vergroot dat je ook als jong volwassene flink gaat drinken. En dit kan zelfs leiden tot alcoholmisbruik. Het gaat daarbij niet alleen om het drankgedrag van jezelf, maar ook om het drankgedrag van je vrienden.

Alcohol drinken met vrienden

Het is logisch dat je niet alleen naar de kroeg gaat, immers, het is veel leuker en gezelliger om met je vrienden te gaan dan alleen. Maar wat veel mensen niet weten of beseffen, is dat diezelfde vrienden grote invloed op je uitoefenen. Larsen, Overbeek, Granic en Engels (2012) hebben in hun onderzoek laten zien dat het soort vrienden dat je hebt, van invloed is op jouw eigen alcoholconsumptie. Wanneer je met vrienden bent die veel drinken, ga je zelf ook meer drinken dan wanneer je met vrienden bent die minder drinken. Daarbij maakt het niet uit of je gezelschap bestaat uit mannen of vrouwen.

Peer Pressure als verklaring voor alcoholconsumptie

Het lijkt erop dat sociale druk een belangrijke factor is bij alcoholconsumptie. Immers, je wilt niet buiten de groep vallen. Een belangrijk begrip hierbij is Peer Pressure (de druk van anderen). Forsyth (2009) heeft een aantal factoren beschreven die ervoor kunnen zorgen dat je toegeeft aan de druk van anderen. Eén daarvan is uniformiteit. Wanneer alle andere groepsleden dezelfde actie uitvoeren, ben je eerder geneigd dat ook te doen. Daarnaast speelt de groepsgrootte een rol. Hoe groter de groep, hoe eerder je aan de druk toegeeft. Een derde belangrijke factor is de manier waarop een beslissing tot stand komt. Als de groepsleden onafhankelijk van elkaar tot een beslissing komen, is de kans groter dat je instemt dan wanneer er vanuit de groep een unaniem standpunt naar voren wordt gebracht.

Het probleem van groepsdruk

Het lijkt vaak niet zo moeilijk om ‘nee’ te zeggen, maar in de praktijk blijkt dat anders te zitten. Het lastige van groepsdruk is dat ‘nee’ zeggen bijna altijd negatieve consequenties heeft. Je kunt bijvoorbeeld nee blijven zeggen, met als risico dat de groep jouw buitensluit (sociale exclusie). Je kunt tegen iemands mening ingaan met het risico op onenigheid. Of je kunt besluiten om niet meer met die vrienden om te gaan (wederom sociale exclusie). Natuurlijk is het niet altijd zo negatief en zijn er genoeg vrienden die het helemaal niet erg vinden als jij geen alcohol drinkt, maar groepsdruk blijft een bekend probleem.

Implicaties voor in de praktijk

Wanneer je jouw alcoholgebruik wilt verminderen, zijn er verschillende mogelijkheden. Optie 1 is natuurlijk niet meer naar de kroeg gaan, maar waarschijnlijk is deze optie niet realistisch. De tweede optie is kiezen met wie je gaat. Als je weet dat jouw metgezellen een stuk meer drinken dan jij, is de kans groot dat je het alcoholgebruik gaat overnemen. Kiezen voor gematigde drinkers of vrienden die net zo snel drinken als jij is dan een betere optie. Maar de best mogelijke optie is het bespreekbaar maken van het alcoholgebruik. Echte vrienden zullen best begrijpen dat je misschien iets anders wilt dan een wijntje of een biertje. Durf voor je mening op te komen tegen de groep in en dan pas ontdek je of het echte vrienden zijn. Echte vrienden zouden jou natuurlijk niet buiten sluiten omdat je iets minder alcohol drinkt.

En dan is er ook nog de groep die het zelf niet zo erg vindt om veel te drinken. Als dat zo is bij jou, dan weet je nu in ieder geval wat het drankgebruik van jouw vrienden voor invloed heeft op je eigen alcoholconsumptie. Toch weer wat geleerd.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Forsyth, D. R. (2009). Group dynamics. Belmont: Wadsworth/Cengage

Larsen, H., Overbeek, G. J., Granic, I. & Engels, R. C. M. E. (2012). The strong effect of people’s drinking: two experimental observational studies in a real bar. American Journal of Addictions, 21, 168-175.

Visser, L., De Winter, A. F., Veenstra, R., Verhulst, F.C. & Reijneveld, S. A. (2013). Alcohol use and abuse in young adulthood: Do self-control and parents’ perceptions of friends during adolescence modify peer influence? Addictive Behaviors, 38, 2841-2846.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Hoe je vrienden jouw alcoholconsumptie bepalen

Reacties zijn gesloten.