Hoe blijf jij rustig onder de berichtgeving over het Coronavirus?

Het Coronavirus beheerst de nieuwskanalen in optima forma. De krant, de radio, de televisie, het internet, je kunt niet om de ziekte heen. Media slaan je met cijfers om de oren en alles wat er rond Corona gebeurt is gelijk voorpaginanieuws. Moeten we ons inmiddels echt zorgen maken? Is er al reden voor paniek? Of loopt het allemaal wel los? De uitbraak van Corona is op communicatief vlak interessant om te volgen. Hoe blijf jij rustig tussen alle verontrustende berichtgeving door?

Framing met cijfers, lees goed

Cijfers en getallen doen het altijd goed in het nieuws. Media pakken doorgaans groot uit hiermee. Zo was er afgelopen week het bericht dat er wereldwijd nu 100.000 besmettingen met het Coronavirus zijn vastgesteld. Ter vergelijking, alleen al in Nederland waren er in de winter van 2017-2018 900.000 mensen met griep. Afgelopen winter was dit aantal 400.000. Als er dus 100.000 besmettingen zijn van Corona wereldwijd, klinkt dat als heel veel, maar is het goed om dat aantal in perspectief te blijven zien. Zeker als je ook nog wat verder leest in de nieuwsartikelen. In China zijn er meer dan 80.000 besmettingen vastgesteld. Echter, daarvan zijn al zeker 53.000 patiënten weer hersteld. Dat betekent dat er op dit moment veel minder mensen ziek zijn dan die 100.000 die wordt genoemd.

Dode Coronavirus: groot nieuws

Het was groot nieuws afgelopen weekend: de eerste Coronadode in Nederland was een feit. Nieuwswaardig, want dit was nog niet eerder gebeurd. Zet je het echter af tegen de jaarlijkse sterftecijfers aan influenza (griep) dan is het eigenlijk niets bijzonders. Sterker nog, aan de griep gaan veel meer mensen dood. In 2018 gingen volgens het CBS 1.207 mensen dood aan griep en dan is dat ook nog eens een onderschatting. De werkelijke cijfers liggen eerder rond de 2.000 mensen per jaar die overlijden aan influenza. Daarom is het wederom belangrijk dat de Coronacijfers wel in perspectief worden gezien.

Het aantal Coronagevallen in China lijkt te stabiliseren, waarom dan toch nog zoveel ophef?

Terwijl in China het aantal nieuwe besmettingen lijkt te stabiliseren en steeds meer mensen genezen, is in Europa de ophef nog zeker niet voorbij. Hoe kan dat? Het heeft deels te maken met de uitbraak die wat tijd nodig heeft. Voordat het virus in Europa was, waren we een paar weken verder. Nu Noord-Italië een gebied blijkt te zijn met veel besmettingen, komen er ook steeds meer gevallen naar boven in andere landen. Vooral van mensen die daar op vakantie zijn geweest. Met een incubatietijd van 14 dagen, kan het virus zich op een later moment openbaren dan direct na terugkomst. Daarom zitten we nu nog volop in de tijd van nieuwe besmettingen en dat is nieuwswaardig voor de media.

Grote evenementen worden afgelast, dat voedt angst

Een maand geleden schreef ik een artikel over paniek rond het Coronavirus. Die paniek ontstaat vooral als er angst wordt gevoed vanuit de media. Bijvoorbeeld door te berichten over het afgelasten van grote evenementen. In landen om ons heen worden festivals, beurzen en sportwedstrijden afgelast. In Nederland vooralsnog alleen in Brabant. In andere provincies is er nog geen sprake van grootschalige afgelasting. Volgens het RIVM en de lokale GGD’s is er namelijk geen aanleiding om evenementen niet door te laten gaan. Simpelweg omdat die evenementen het risico op Coronaverspreiding niet verder vergroten. Toch zorgt het afgelasten van (buitenlandse) evenementen voor een ander beeld bij een groot deel van de bevolking. Het voedt angst, waardoor mensen eerder afzeggen voor een bijeenkomst met duizenden mensen.

Complexiteit in berichtgeving

Ook al geven de experts aan dat er geen paniek hoeft te zijn voor Corona, het is begrijpelijk dat veel mensen zich wel degelijk ernstig zorgen maken. Dat komt omdat je in de media niets anders hoort dan nieuwe besmettingen, sterfgevallen en afgelastingen. Voor de media is dit natuurlijk nieuws. Het is niet altijd eenvoudig om de getallen die worden genoemd in perspectief te zien. Zou je dat wel doen, dan valt het eigenlijk allemaal nog mee. Natuurlijk is er meer aandacht voor Corona dan standaard griep, voornamelijk omdat er voor het nieuwe virus nog geen officieel vaccin is. Een relatief nieuwe ziekte is nieuws, zeker als er op wereldwijde schaal mensen ziek van worden. Maar desondanks is het belangrijk dat het RIVM blijft verkondigen wat de actuele stand van zaken is.

Rutte: geen paniek om Coronavirus

In dat opzicht is het belangrijk dat het kabinet de rust bewaard. Vooral geen paniek zaaien en eerlijk en helder vertellen wat er aan de hand is en welke maatregelen er wel en niet genomen worden. Uiteraard worden noodscenario’s wel doorgenomen en voorbereid, maar zolang die niet aan de orde zijn, hoef je daar ook niets over te zeggen. En de aanpak van rustig blijven lijkt te werken. In het nieuws gaat het veel over Corona, mensen hebben het veel over het virus, maar van paniek lijkt geen sprake. En dat is ook precies wat er nodig is. Zorg voor feitelijke kennis over Corona, volg de adviezen van het RIVM en laat je niet leiden door angst.

Marc Wessels

Ik heb Communicatie- en Informatiewetenschappen gestudeerd met een specialisatie in bedrijfscommunicatie. Ik verzorgde eerder de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en werk tegenwoordig als communicatieadviseur bij Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. Op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.