Gekleurd nieuws of objectief nieuws in verkiezingstijd, wat is beter?

Politiek gekleurd nieuwsWanneer de verkiezingen in zicht komen, doen politici hun uiterste best om zoveel mogelijk in de media te komen. Je ziet ze op televisie, je hoort ze op de radio en je leest verhalen in de krant. Alles met als doel om zo goed mogelijk de standpunten over te brengen aan de lezer. Een journalist zal vervolgens zijn best doen om elke politicus een podium te geven om zo objectief mogelijk over de verkiezingen te berichten. Maar is de lezer van een krant hierbij wel gebaat? Is objectiviteit niet juist een probleem in verkiezingstijd en zorgt gekleurd nieuws niet voor meer informatie voor de lezer? Ik zoek het voor je uit als communicatiespecialist.

Kernwaarden journalistiek

Ik heb al eerder geschreven over de kernwaarden van de journalistiek. Een journalist heeft als taak om waarheidsgetrouw en objectief te berichten over nieuwsfeiten. Onderwerpen moeten van meerdere kanten worden belicht (bijvoorbeeld meerdere politici aan het woord laten) en eigen meningen moeten niet naar voren komen. De vraag is echter of het publiek gebaat is bij een neutrale houding als het gaat om de verkiezingen. Zou het niet beter zijn om wat duidelijker te laten doorschijnen waar een politicus voor staat?

Gekleurd nieuws, informatief nieuws

De normen die journalisten hanteren bepalen de inhoud van politiek nieuws (Arnold, 2004). Journalisten brengen het nieuws op een bepaalde manier en wij als lezer krijgen alleen dat voorgeschoteld. In de praktijk betekent dit dat steeds minder kranten er tegenwoordig voor kiezen om een duidelijke positie binnen het politieke spectrum in te nemen. Volgens Hamilton (2004) is dit om juist meer lezers te trekken en niet bepaalde doelgroepen buiten te sluiten. Echter, Rosenstiel (2005) heeft aangetoond dat nieuws gericht op efficiëntie, objectiviteit en professionaliteit een stuk minder informatief is dan nieuws dat niet aan die normen voldoet.

Objectief nieuws problematisch

Steeds meer mediawetenschappers hebben moeite met de objectiviteitsnorm die journalisten hanteren. Zij stellen namelijk dat objectiviteit niet altijd aansluit bij de interesses van het publiek en dat met objectiviteit misverstanden in stand kunnen worden gehouden (Entman, 1989). Bennett (2012) heeft daarnaast laten zien dat in verkiezingstijd objectief nieuws gezien wordt als minder informatief nieuws dan berichtgeving waarin een duidelijke voorkeur wordt uitgesproken voor een bepaalde kandidaat. Dit botst met de perceptie van journalisten. Zij geloven namelijk dat het publiek behoefte heeft aan objectief nieuws, ook in verkiezingstijd.

Gekleurd nieuws bevat betere informatie

Dunaway, Davis, Padgett en Scholl (2015) onderzochten in hun artikel ‘Objectivity and information bias in campaign news’ de relatie tussen informatiekwaliteit en objectiviteit in de verslaglegging rond verkiezingstijd. Eén van de belangrijkste resultaten was dat gekleurd nieuws (nieuws met een duidelijke politieke voorkeur) hoger werd gewaardeerd op informatiewaarde dan objectief nieuws. Niet alleen informatiekwaliteit werd beter gewaardeerd, ook de diepgang van een artikel. De vraag is dan ook of objectiviteit in verkiezingstijd wel past bij het juist informeren van het publiek.

Objectief nieuws staat boodschap politicus in de weg

Een belangrijk probleem wat Dunaway en anderen aanhalen is dat objectiviteit in de weg kan staan van de boodschap van een politicus. Doordat een journalist meerdere politici aan het woord wil laten, kunnen belangrijke onderdelen of programmapunten uit een verkiezingscampagne worden weggelaten uit de berichtgeving. Met als resultaat dat de lezer niet optimaal geïnformeerd wordt. En is een journalist in zo’n geval wel juist bezig? Immers, er wordt dan geen volledige weergave van de werkelijkheid gegeven. En is objectiviteit op deze manier niet ook een middel om bepaalde politici minder aandacht te schenken? Ik sluit me graag aan bij één van de conclusies uit het beschreven onderzoek: In verkiezingstijd zijn journalisten geholpen bij de objectiviteitsnorm, maar politici, de lezers en de stemmers zeker niet.

Advies voor in de praktijk

In Nederland hebben een aantal kranten van oudsher een (lichte) politieke voorkeur. Zo is bijvoorbeeld de Volkskrant van huis uit een wat linkse krant, terwijl de Telegraaf vaker kiest voor de rechterkant van het politieke spectrum. Tegenwoordig is er een trend gaande ook bij die kranten om steeds vaker een onderwerp in verkiezingstijd van meerdere kanten te belichten. Het zou goed zijn om dit minder te doen. De lezer is er veel meer bij gebaat om wat meer gekleurd nieuws te lezen, omdat dit een stuk informatiever is dan objectief nieuws. Het is weliswaar juist om beide partijen naar voren te brengen, maar een voorkeur voor een bepaalde partij zou een goede keuze zijn voor de lezer.

Daarin moet natuurlijk niet worden doorgeslagen. Een voorkeur uitspreken is prima, maar uiteindelijk moet een journalist er wel voor waken dat zijn krant geen veredeld reclameblaadje wordt voor een bepaalde kandidaat. De juiste balans hierin vinden is dus een cruciale taak. We leven in een tijd waarin we alles zo snel mogelijk willen weten. Journalisten kunnen hieraan bijdragen in verkiezingstijd door de aanbevelingen uit dit artikel op te volgen. Zo worden de standpunten van politici op een duidelijke manier belicht en hoeven we niet de ellenlange programmapunten door te lezen.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Arnold, R. D. (2004). Congress, the press, and political accountability. Princeton, NJ: Princeton University Press.

Bennett, W. L. (2012). News: The politics of illusion. New York: Person Longman.

Dunaway, J. L., Davis, N. T., Padgett, J. & Scholl, R. M. (2015). Objectivity and information bias in campaign news. Journal of Communication, 65, 770-792.

Entman, R. (1989). Democracy without citizens: Media and the decay of American politics. Oxford: Oxford University Press.

Rosenstiel, T. (2005). Political polling and the new media culture: A case of more being less. Public Opinion Quarterly, 69, 698-715.

 

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Gekleurd nieuws of objectief nieuws in verkiezingstijd, wat is beter?

Reacties zijn gesloten.