Feyenoord en Ajax, hoe bepalen de media de stemming?

media, framing, agenda settingHet is officieel, Feyenoord is kampioen. Het zat er al weken aan te komen, maar nu is het dan zover. Voor het eerst in 18 jaar pakken de Rotterdammers de titel. Naaste belager Ajax slaagde er niet in om het gat te verkleinen, maar nu de Amsterdammers zo goed presteren in de Europa League lijkt niemand daarom te malen. En dat is opmerkelijk. Welke rol heeft de media hierin gespeeld? Komen hier toch weer de bekende begrippen agenda setting en framing om de hoek kijken? Ik leg het je uit.

Feyenoord kampioen

De Rotterdammers hebben er lang op moeten wachten, maar na bijna 20 jaar is het dan eindelijk zo ver. Vandaag zijn de spelers van Feyenoord gehuldigd op de Coolsingel. Waar de club uit de Maasstad vaak een terugval kent in de tweede helft van het seizoen, was dat dit jaar niet het geval, al werd het even spannend vorige week met het verlies tegen Excelsior. Toch, als je vanaf speelronde 1 op de eerste plaats staat, mag je het kampioenschap verdiend noemen. Het was lange tijd spannend of Ajax nog roet in het eten zou gooien, maar na de nederlaag tegen PSV was het geloof weg bij de Amsterdammers. Tot het verlies van Feyenoord bij Excelsior, maar de hoofdstedelingen waren nog steeds afhankelijk van de Rotterdammers.

Framing: vermoeidheid

Vorig jaar verspeelde Ajax de titel op de laatste dag tegen De Graafschap. De media fileerden de hoofdstedelingen en in de hoofdstad waren ze juist boos op de superboeren. Dit jaar was de stemming na het mislopen van de titel in Eindhoven anders. Ajax had net een loodzware wedstrijd gespeeld tegen Schalke 04 en was dus vermoeid. Het ging meer over het competitieschema en dat de KNVB Europees opererende ploegen moest beschermen, dan dat de titel naar Feyenoord ging dit jaar. Een opmerkelijk verschil in de media ten opzichte van vorig jaar.

Agenda setting: KNVB-topmensen spreken voorkeur uit

En dan was er natuurlijk nog het tumult rondom uitspraken van vooraanstaande KNVB-mensen. Directeur betaald voetbal Gijs de Jong, technisch directeur Hans van Breukelen en voorzitter Michael van Praag spraken uit Feyenoord de titel te gunnen. Onhandig, maar ook weer niet zo erg als Ajax-clubicoon Sjaak Zwart het deed voorkomen. Na Feyenoord – PEC zei hij: “Maar Blom deed weer niks, hè? Het zit in de koppies van de scheidsrechters dat de KNVB, hun werkgever, Feyenoord als kampioen wil.” Een wat kinderlijke reactie, maar wel begrijpelijk in de emotie. Uiteraard brachten de media groots de uitspraken van de KNVB-topmensen en de ophef die daarover ontstond naar buiten: agenda setting. Zodat heel voetbalminnend Nederland het erover had. Er waren zelfs mensen boos op Feyenoord omdat zij bevooroordeeld zouden worden. Maar wat kan Feyenoord eraan doen dat derden hun voorkeur uitspreken?

Feyenoord de titel, Ajax de Europa League?

De media-aandacht voor de titel van Feyenoord is de afgelopen weken minder groot dan de aandacht voor de Europese prestaties van Ajax. En dat is ook wel te verklaren. De prestaties van Nederlandse clubs in Europa zijn de laatste jaren niet meer zo geweldig. Het is immers 15 jaar geleden dat een Nederlandse ploeg een Europese finale haalde en dat was … Feyenoord. Ze wonnen de UEFA Cup ten koste van Borussia Dortmund. Natuurlijk zou het geweldig zijn als Ajax dat kunstje weet te herhalen, maar daarvoor moet nog wel gewonnen worden van Manchester United. De kranten zijn dit jaar lyrisch over de Europese prestaties van Ajax. ‘Groots Ajax’, ‘miraculeuze uitbarsting’ en ‘een traktatie voor de zintuigen’ waren enkele passages uit de Nederlandse kranten na de heenwedstrijd van de halve finale.

Veranderlijkheid van de media

Ajax is het mooiste voorbeeld van de veranderlijkheid van de media. De Amsterdammers begonnen het seizoen matig. Metro schreef bijvoorbeeld: ‘Ajax is Ajax niet meer: branie is angst geworden, vertrouwen onzekerheid en voor arrogantie is geen plek meer in Amsterdam. Het dna van de club is ernstig aangetast.’ En kijk wat er nu gezegd wordt over Ajax. Dit is een typisch geval van framing en agenda setting. De negativiteit werd benadrukt en dat is nu op het einde van het seizoen omgeslagen in positivisme.

Europa League verbloemt missen kampioenschap

Het is mooi dat Feyenoord weer terug is op het hoogste plan. Jarenlang was de aandacht voor de Rotterdammers wat minder, vanwege de tegenvallende prestaties. Maar nu is alles weer zoals het oude. De stemming rond Feyenoord is meer dan positief in de media. Tegelijkertijd presteert Ajax uitstekend in Europa. Het laatste zorgt er mede voor dat ze in Amsterdam al bijna vergeten zijn dat ze geen kampioen zijn geworden. Maar de Europa League moet nu wel binnengesleept worden. Anders staat Ajax aan het einde van de rit met lege handen en geen prijs voor een club als Ajax is eigenlijk gewoon een mislukt seizoen. Het is interessant om te zien hoe de media dan over de hoofdstedelingen zal praten. Blijven de media dan enthousiast over de prestaties van de Amsterdammers?

Conclusie

Zeker in de voetbalwereld kan de stemming in de media over een voetbalclub per week veranderen. Op het ene moment is een trainer het spoor volledig het spoor bijster, op het volgende moment is de trainer een soort god. Het is belangrijk om door agenda setting en framing heen te prikken bij voetbalberichten. Zo wordt het gemakkelijk om objectief te kijken naar prestaties en je niet te laten leiden door de stemming in de media. Want sterker dan waar dan ook is roem vergankelijk in de voetbalwereld.

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Lazarus, R. S. (1991). Emotion & Adaptation. Oxford: Oxford University Press.

McCombs, M. & Shaw, D. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36, 176-187.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Feyenoord en Ajax, hoe bepalen de media de stemming?

Reacties zijn gesloten.