Cultuurverschillen op vakantie, hoe ga je daar mee om?

Cultuurverschillen

Het is weer vakantietijd. We trekken er massaal op uit om te genieten van het lekkere weer in het buitenland, cultuur op te snuiven en ons tegoed te doen aan de lokale cuisine. Maar op vakantie in een ander land betekent ook in contact komen met de lokale bevolking. In veel gevallen gaat dit probleemloos, maar helaas niet altijd. Hoe komt dit nou en waarom zijn cultuurverschillen zo lastig? Ik leg het je uit als communicatiespecialist.

Aanleiding voor dit artikel is een gebeurtenis in La Paz, één van de grootste steden van Bolivia. Terwijl ik rustig zat te eten, kwam er een Nederland stel binnen. Ze werden netjes begroet door de gastvrouw en kregen een tafeltje toegewezen. Het stel van middelbare leeftijd kreeg ook de kaart en daar begon de ellende. De kaart was alleen in het Spaans en op brute wijze werd de gastvrouw verteld dat dat ‘absurdo’ was. Maar goed, excuses van de gastvrouw volgden en evengoed een uitleg van elk gerecht in gebrekkig Engels. Bolivia is Zuid-Amerika, dus de wachttijden zijn daar iets langer dan hier. En ook dat werd allerminst gewaardeerd door het Nederlandse stel. Gelukkig voor de arme gastvrouw begreep ze niet wat ‘ballentent’ betekent. Toen 20 minuten later ook nog het verkeerde drankje werd geserveerd, was de maat vol voor de Nederlanders. De gastvrouw kreeg nog een sneer na en ze bleef vertwijfeld achter.

Cultuurverschillen is aanpassen

Helaas lijken veel Nederlanders niet te begrijpen dat het in een ander land net iets anders er aan toe kan gaan dan hier. Als je niet openstaat voor cultuurverschillen is het beter om lekker in eigen land op vakantie te gaan. Er is immers hier ook genoeg moois. Maar ga je toch naar het buitenland, pas je dan een beetje aan de gewoonten en culturen van de lokale mensen aan. Cultuurverschillen zijn niet altijd eenvoudig, en ja, in veel landen is het net even wat minder dan hier, maar dat heeft ook juist iets moois. Toegeven aan andermans cultuur is de beste manier om je onder te laten dompelen in een land.

Individualisme of groepsgevoel

Maar hoe komen die cultuurverschillen nou tot uiting? Ten eerste de directheid. Iedereen zegt het, maar het is ook zo: Nederlanders zijn behoorlijk direct. Wij zeggen doorgaans gewoon wat we vinden, zonder erover na te denken of dit wellicht kwetsend kan zijn voor je gesprekspartner. Dit kan een probleem zijn in samenlevingen waar het groepsgevoel sterk aanwezig is, bijvoorbeeld in heel Zuid-Amerika. Een negatief bericht over één persoon of situatie kan daar zomaar opgevat worden als een aanval op een hele vriendengroep tegelijk (Ting-Toomey & Kurogi, 1998). Kijk dus goed uit met wat je zegt daar.

Uit een onderzoek van Cox, Lobel & McLeod (1991) blijkt daarnaast dat er grote verschillen zijn in de wereld als het gaat om individualisme. Amerikanen zijn veel individualistischer dan Aziaten en Latijns-Amerikanen. Op dit vlak passen wij als Europeanen beter bij de Amerikanen dan bij de andere twee bevolkingsgroepen. Dit is ook één van de redenen waarom een negatief bericht over 1 persoon in Azië en Latijns-Amerika al snel wordt opgevat als een aanval op een hele omgeving. Ook al bedoelen we dat vaak niet zo.

Privacyregels reflectie van cultuur

Petronio liet in 2010 al zien dat ook privacyregels veel zeggen over de cultuur van een land. Hij stelt dat de privacyregels namelijk een goede reflectie zijn van een cultuur. Wij zijn het hier gewend om alles maar te zeggen en er zijn betrekkelijk weinig taboes. In het buitenland is dat wel anders en is het niet gepast om bijvoorbeeld in het openbaar over seksualiteit te praten. Zeker in Latijns-Amerika zijn er nog aardig wat taboes die doorbroken kunnen worden.

Cultuurverschillen, een probleem?

Zijn cultuurverschillen dan een probleem? Nee, dat absoluut niet. Maar het is wel zaak om er goed mee om te gaan. Wat voor ons heel normaal kan zijn, kan voor een ander als vervelend of zelfs agressief worden ervaren. Als we daar geen rekening mee houden, leidt dit tot ongemakkelijke en vervelende situaties in het buitenland. Wanneer je op vakantie gaat naar het buitenland moet je beseffen dat je niet in Nederland bent. Als het wat langer duurt, ach, het zij zo. Rijdt de bus niet op tijd? Wees blij dat hij überhaupt rijdt. En is er geen warm water? Misschien over een kwartiertje weer.

Wanneer je jezelf gemakkelijk weet aan te passen, is het gemakkelijker om cultuurverschillen te overwinnen. En het voordeel hiervan is, het wordt niet alleen leuker voor de mensen uit dat land, maar ook voor jezelf. Want wat is er nou leuk aan de hele dag door mopperen omdat het net even anders is dan in Nederland? Dus ga je nog op vakantie, weet dan dat het buitenland geen Nederland is en dat het er flink anders aan toe kan gaan. Geniet daar juist van en klaag niet teveel. Fijne vakantie!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Cox, T. H., Lobel, S. A. & McLeod, P. L. (1991). Effects of ethnic group cultural differences on cooperative and competitive behavior on a group task. Management Journal, 34, 827-847.

Petronio, S. (2010). Communication privacy management theory: what do we know about family privacy regulation? Journal of family theory & review, 2, 175-196.

Ting-Toomey, S. & Kurogi, A. (1998). Facework competence in intercultural conflict: an update face-negotiation theory. International Journal of Intercultural Relations, 22, 187-225.

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

2 gedachten over “Cultuurverschillen op vakantie, hoe ga je daar mee om?

Reacties zijn gesloten.