Carnaval en beïnvloeding, hoe ook jij bezwijkt

Carnaval en beinvloedingHet is Carnaval in zuidelijk Nederland. Onder de rivieren lopen hele dorpen en steden in carnavaleske outfits te hossen op vrolijke muziek. Polonaises, dweilorkesten, confetti, bier, het hoort er allemaal bij. Waar het voor iemand van boven de rivieren lastig te begrijpen is, zou iemand van onder de rivieren het feest voor geen goud willen missen. Althans dat is wat iedereen denkt. Maar zijn Carnaval en beïnvloeding niet sterk met elkaar verbonden? Bijvoorbeeld als het gaat om het meefeesten en het nuttigen van alcohol? Ik zoek het voor je uit als communicatiespecialist.

Carnaval en beïnvloeding

Het doel van dit artikel is niet het uitleggen waarom er Carnaval gevierd wordt. Dit artikel gaat over de beïnvloedingsprincipes en -mechanismen die een rol spelen tijdens het feest. Carnaval en beïnvloeding lijken namelijk uitstekend hand in hand te gaan. Ik kies voor twee invalshoeken: de beïnvloedingsprincipes van Cialdini en de Social Identity Theory van Tajfel en Turner (1979). Aan de hand van deze invalshoeken licht ik toe hoe beïnvloeding een rol speelt tijdens Carnaval.

Beïnvloedingsprincipes Cialdini

De beïnvloedingsprincipes van Cialdini zijn wereldberoemd en worden in het dagelijks leven ontzettend vaak gebruikt. Denk maar eens aan het creëren van schaarste (Booking.com), het cadeau geven van iets in de hoop dat jij daardoor toehapt (Tell Sell) of het profiteren van het feit dat je toch al iets gekocht hebt (Ryanair). Bij carnaval en beïnvloeding zijn de overige 3 principes van toepassing: social proof (sociale bewijskracht), authority (autoriteit) en liking (leuk gevonden worden).

Wanneer we onzeker zijn over hoe we ons moeten gedragen in een bepaalde situatie, kijken we naar de mensen om ons heen (Sherif, 1936). We nemen het gedrag van anderen over, vooral als het in-group leden betreft, oftewel, mensen uit je directe omgeving. Carnaval is bij uitstek een feest dat je met vrienden viert, waardoor het kopiëren van gedrag in de lijn der verwachting ligt. Excessief alcoholgebruik ligt hierbij op de loer. Daarnaast speelt liking een rol wanneer een vriend je nog een biertje aanbiedt of meevraagt om nog een keer de stad in te gaan. Omdat jullie veel gemeen hebben met elkaar, ben je minder snel geneigd om nee te zeggen. En dan is er nog het beïnvloedingsprincipe autoriteit. Je hoeft Omroep Brabant maar aan te zetten of je ziet feestende mensen. Veel mensen zien de lokale media als een autoriteit en dus neem je maar over wat je ziet (Cialdini, 2009).

Social Identity Theory

Een andere belangrijke factor als het gaat om carnaval en beïnvloeding is de Social Identity Theory (Tajfel en Turner). Deze theorie stelt dat we bij een relevante sociale groep willen horen om onze sociale identiteit te bepalen. Anders gezegd, we zoeken naar een groep die hetzelfde doet en wil als wijzelf. Vriendengroepen zijn daar een goed voorbeeld van. Een logisch gevolg van het vormen van een sociale identiteit binnen een groep is het ervaren van groepsdruk. Jij wilt niet de enige afhaker zijn en gaat daarom maar mee in het groepsgedrag. Dit doen we bijvoorbeeld om sociale exclusie te voorkomen.

Sociale exclusie ontstaat wanneer we tegen de normen van een groep ingaan. In principe is het natuurlijk uitstekend om een eigen mening te hebben en voor jezelf op te komen, maar toch wil je liever niet buiten de groep vallen. Daarom kiest bijna iedereen ervoor om zichzelf te conformeren aan de groep en dan maar mee te doen. Bijvoorbeeld door nog een biertje te nemen of om nog een dag extra carnaval te vieren.

Carnaval en beïnvloeding, goed of slecht?

De vraag of Carnaval en beïnvloeding een goede of slechte combinatie is, is moeilijk te beantwoorden. Het is vooral een gezellig en vrolijk feest dat je samen met je vrienden viert. Maar onbewust speelt beïnvloeding een grote rol. Zeg nou zelf, jij hebt toch ook wel eens tijdens Carnaval in de kroeg gestaan en net een biertje teveel genomen? Grote kans dat jij niet degene was die dat biertje bestelde. Dit werd netjes voor je gedaan en om niet af te haken deed jij maar vrolijk mee. Het is goed dat hele vriendengroepen Carnaval aangrijpen voor een soort reünie, maar het zou wel fijn zijn als het stukje groepsdruk achterwege zou blijven.

Natuurlijk vloeit de alcohol rijkelijk tijdens Carnaval en worden er weer een hoop mooie momenten beleefd, maar het zou prettig zijn als je niet onder druk wordt gezet om mee te drinken op hoog tempo. Dan is het feest niet alleen leuker voor jezelf, maar ook voor je omgeving. Het zou immers zonde zijn als jouw feest voortijdig beëindigd moet worden doordat je veel te veel gedronken hebt. Je weet nu in elk geval welke beïnvloedingsprincipes een rol spelen. Herken je één van deze principes tijdens de laatste dagen van Carnaval? Doe je best om weerstand te bieden als je liever niet meer verder feest of drinkt en blijf bij je eigen mening. Alaaf!

Meer weten over dit onderwerp of andere artikelen op deze site? Stuur me een mail.

Bronnen

Cialdini, R. B. (2009). Influence: Science and practice (5th ed.). Boston: Allyn & Bacon.

Sherif, M. (1936). The psychology of norms. New York: Harper.

Sundie, J. M., Cialdini, R. B., Griskevicius, V. & Kenrick, D. T. (2012). The world’s (truly) oldest profession: Social influence in evolutionary perspective. Social Influence, 7, 134-153.

Tajfel, H. & Turner, J. C. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. G. Austin & S. Worchel (Eds.), The social psychology of intergroup relations (pp. 33–47). Monterey, CA: Brooks/Cole.

 

Marc Wessels

Ik ben begonnen met de bachelor Communicatie- en Informatiewetenschappen aan de VU in Amsterdam. Om me meer te verdiepen in bedrijfscommunicatie heb ik de gelijknamige master gevolgd aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daar heb ik ook mijn vaardigheden op het gebied van online communicatie en crisiscommunicatie ontwikkeld. Ik verzorg nu de marketingcommunicatie van het Taalcentrum-VU en op deze blog vertaal ik als communicatiespecialist interessante en aansprekende communicatieonderwerpen van de theorie naar de praktijk.

Een gedachte over “Carnaval en beïnvloeding, hoe ook jij bezwijkt

Reacties zijn gesloten.